TOMRİS UYAR’IN GÜNLÜKLERİNDE KURMACA İLE GERÇEKLİK SINIRINDA HİKÂYELEŞEN GÜNLER

Günlükler, yazarının iç dünyasını anlatırken yazıldığı dönemin bir panoramasını sunar. Günlükler ayrıca öykü ve roman gibi türlerde de bir anlatım tekniği olarak kullanılır. Türk ve dünya edebiyatında günlük şeklinde yazılmış birçok önemli roman vardır. Günlüklerin bahsedilen özelliklerine değinen farklı araştırmalar yapılmıştır. Bu makalenin amacı ise kurmaca anlatılara özgü teknikleri günlüklerde araştırmak ve yazarların günlük yaşamı hikâyeleştirme yeteneklerini somutlaştırmaktır. Tomris Uyar’ın öykücü kimliği, günlüklerinin anlatım ve içerik bakımından zenginliği, makale için yazarın günlüklerinin seçilmesinin ana nedenleridir. İncelemeler metin merkezli bir anlayışla, anlatıbilimin temel kavramları etrafında gerçekleştirilmiş, Türk ve dünya edebiyatındaki önemli araştırmacıların görüşlerinden faydalanılmıştır. Makalede Tomris Uyar’ın hikâyeleştirme yeteneğinin günlüklerine yoğun olarak yansıdığı ve “anımsama”, “aydınlanma anı”, “sürpriz”, “ironi”, “nedensellik”, “bakış açısı farklılığı”, “zıtlaştırma” gibi kurmaca anlatılara özgü tekniklere günlüklerinde geniş yer verdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diaries offer a panorama of the period in which they were written, while recounting the author’s inner world. Diaries are also used as a narrative technique in genres such as short stories and novels. Many important novels in Turkish and world literature have been written in the form of diaries. Various studies have been conducted addressing the aforementioned characteristics of diaries. The aim of this article is to explore the techniques specific to fictional narratives in diaries and to illustrate the authors’ ability to narrate daily life. Tomris Uyar’s storytelling identity and the richness of her diaries in terms of narrative and content are the primary reasons for selecting her diaries for this article. The analyses were conducted with a text-centered approach, focusing on the fundamental concepts of narratology, and drawing on the insights of prominent researchers in Turkish and world literature. The article concludes that Tomris Uyar’s talent for storytelling is profoundly reflected in her diaries, and that she extensively utilizes techniques specific to fictional narratives, such as “reminiscence,” “moment of enlightenment,” “surprise,” “irony,” “causality,” “difference of perspective,” and “contrast.”