HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR'IN ŞIPSEVDİ ROMANINDA THOMAS HOBBES'U LE VIATHAN ADLI ESERİNİN ETKİLERİ
Öz
Bu makalede, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın (1864-1944) Şıpsevdi romanı ile Thomas Hobbes'un (1588-1679) Leviathan isimli eseri arasında düşünce dünyası açısından paralellik ve farklılıklar ele alınmış olup Gürpınar'ın, Hobbes'tan açık ve dolaylı şekillerde etkilendiği belirtilmiş ve bu iddia, iki kitap arasındaki metinsel karşılaştırmalarla desteklenmiştir. Söz konusu ettiğimiz iki eserde Gürpınar ile Hobbes arasındaki başlıca paralellikler, "İnsan insanın kurdudur." anlayışı (insan tabiatının olumsuz algılanışı); örgütlü din eleştirisi, hurafe karşıtlığı ve bilimsel metoda bağlılıktır (pozitivizm). İki yazar arasında farklılık arz eden başlıca meseleler ise Hobbes, Leviathan' da mutlakıyetçi bir devleti insan tabiatından doğan çatışma ve kargaşaya karşı bir çare olarak sunarken Gürpınaı:; Şıpsevdi' de insan tabiatının olumsuzluklarını aşmayı sağlayacak somut bir çözüm önerisi veya kapsamlı bir siyasi proje geliştirmemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Cevizci, Ahmet, (2000), Felsefe Terimleri Sözlüğü, Paradigma, İstanbul.
- Gökberk, Macit, (1985), Felsefe Tarihi, 2. bs., Remzi Kitabevi, İstanbul.
- Gürpınar, Hüseyin Rahmi, (1946), Şıpsevdi, Hilmi Kitabevi, İstanbul.
- Gürpınar, Hüseyin Rahmi, 1329 (1913) , Şekavet-i Edebiye,Matbaa-i Hayriye ve Şürekâsı, Dersaadet.
- Hobbes, Thomas, (2007), Leviathan, Leviathan veya Bir Din ve Dünya Devletinin İçeriği, Biçimi ve Kudreti, YKY, İstanbul.
- Hobbes, Thomas, (2007), Elemerıta PhilosvphicaD e Cıve Yurttaşlık Felsejesinirı Temelleri, (çev. Deniz Zarakolu), Belge Yayırılan.
- Hobbes, Thomas, (1998), On Citiz:en( Vatandaş Üzerine), (ed. Richard Tucke-Michael Silverthone), Cambridge University Pres.
- Moran, Berna, (1997), Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış l, 6. bs., İletişim Yayınlan, İstanbul.
- http://www.plato.stanfort.edu/ entries/hobbes-ınoral. 31.10.2010.
