Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

İLK TÜRKÇE ORTOPEDİ KİTABI: “ATLAS- MANUEL: FENN-İ CERRAHİ-İ ORTOPEDİ”

Yıl 2025, Sayı: 30, 65 - 80, 08.01.2026
https://izlik.org/JA28KW63KA

Öz

Yirminci yüzyıl başında cerrahi branşlaşmada ortopedi önemli bir yer tutar. Ortopedi bir disiplin olarak deformite ve travmalar ve başlangıçta çocuk cerrahisi ile birlikte gelişim göstermiştir. Ancak bu disiplinin gelişim sürecinde Osmanlı’da bu konuda yeterli eserlerin olmadığı açıktır. Siyasi kimliği ile tanınan Dr. Rıza Nur’un Türkçeye çevirdiği “Atlas- Manuel: Fen-ni Cerrahi-i Ortopedi” ilk ortopedi kitabıdır. Kitap 1910’da yayınlanmıştır. Kitabın ilk iki kısmı tamamen çeviri, 3. Kısmı Dr. Rıza Nur tarafından kaleme alınan telif bir eserdir. Bu çalışmada, Rıza Nur’un kısa hekim biyografisi ve bu eserin kapsamı incelenmektedir.

Kaynakça

  • Hakan T, Naderi S, Dinç G; Orhan Abdi ve nöroşirürjikal uygulamaları. Tıp Tarihi Araştırmaları 15, 2007, S. 112-118.
  • Lüning A, Schultess W; Atlas und Grunriss der Orthpaedischen Chirurgie. Verlag von J.F. Lehman, München, 1901. Naderi S, Hakan T, Dinç G; Orhan Abdi Kurtaran ve Ameliyat-ı Cerrahiye adlı eserindeki nöroşirürji ile ilgili bölümler. Türk Nöroşirürji Dergisi 1, 2006, 197-202.
  • Naderi S, Gökçe A, Dinç G; Orhan Abdi (Kurtaran) bey ve omurga cerrahisi ile ilgili ilk uzmanlık tezi. Journal of Turkish Spinal Surgery 23, 2012, 383-388.
  • Naderi S, Gökçe A, Dinç G; Orhan Abdi Bey (1877-1948), omurga cerrahisi uygulamaları ve ilk omurga cerrahisi tezi. Türk Nöroşirürji Derneği 26. Bilimsel kongresi, 20-24 Nisan 2012, Maritim Kongre Merkezi, Belek / Antalya
  • Rıza Nur; Atlas-Manuel. Fenn-i cerrrahi-i ortopdi. Hayriye ve Şürekası matbaası, Dersaadet, 1326.
  • Tanaçan H; Türk ortopedisinin tarihçesi. Acta Orthop Traumatol 27, 1993, 151-159
  • Villemin P; Atlas-Manuel de Chirurgie Orthopedique. Libraire J-B Bailliere et Fils. Paris, 1902.

THE FIRST TURKISH ORTOPEDICS BOOK: “ATLAS- MANUEL: FENN-İ CERRAHİ-İ ORTOPEDİ”

Yıl 2025, Sayı: 30, 65 - 80, 08.01.2026
https://izlik.org/JA28KW63KA

Öz

At the beginning of the 20th century, orthopedics held a significant place in surgical specialization. Orthopedics, as a discipline, interested in deformity and trauma surgery. It initially focused on pediatric surgery as well. However, it is clear that the Ottoman Empire lacked sufficient resources on the subject during the development of this discipline. "Atlas-Manuel: Fen-ni Cerrahi-i Ortopedi", translated into Turkish by Dr. Rıza Nur, was the first orthopedics book. The book was published in 1910. The first two parts of the book are entirely translation, while the third part is a copyrighted work written by Dr. Rıza Nur. This study examines Rıza Nur's brief biography as a physician and the scope of this work.

Kaynakça

  • Hakan T, Naderi S, Dinç G; Orhan Abdi ve nöroşirürjikal uygulamaları. Tıp Tarihi Araştırmaları 15, 2007, S. 112-118.
  • Lüning A, Schultess W; Atlas und Grunriss der Orthpaedischen Chirurgie. Verlag von J.F. Lehman, München, 1901. Naderi S, Hakan T, Dinç G; Orhan Abdi Kurtaran ve Ameliyat-ı Cerrahiye adlı eserindeki nöroşirürji ile ilgili bölümler. Türk Nöroşirürji Dergisi 1, 2006, 197-202.
  • Naderi S, Gökçe A, Dinç G; Orhan Abdi (Kurtaran) bey ve omurga cerrahisi ile ilgili ilk uzmanlık tezi. Journal of Turkish Spinal Surgery 23, 2012, 383-388.
  • Naderi S, Gökçe A, Dinç G; Orhan Abdi Bey (1877-1948), omurga cerrahisi uygulamaları ve ilk omurga cerrahisi tezi. Türk Nöroşirürji Derneği 26. Bilimsel kongresi, 20-24 Nisan 2012, Maritim Kongre Merkezi, Belek / Antalya
  • Rıza Nur; Atlas-Manuel. Fenn-i cerrrahi-i ortopdi. Hayriye ve Şürekası matbaası, Dersaadet, 1326.
  • Tanaçan H; Türk ortopedisinin tarihçesi. Acta Orthop Traumatol 27, 1993, 151-159
  • Villemin P; Atlas-Manuel de Chirurgie Orthopedique. Libraire J-B Bailliere et Fils. Paris, 1902.
Toplam 7 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Tıp Tarihi
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Sait Naderi

Gönderilme Tarihi 31 Ekim 2025
Kabul Tarihi 5 Ocak 2026
Yayımlanma Tarihi 8 Ocak 2026
IZ https://izlik.org/JA28KW63KA
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Sayı: 30

Kaynak Göster

MLA Naderi, Sait. “İLK TÜRKÇE ORTOPEDİ KİTABI: ‘ATLAS- MANUEL: FENN-İ CERRAHİ-İ ORTOPEDİ’”. Yeni Tıp Tarihi Araştırmaları, sy 30, Ocak 2026, ss. 65-80, https://izlik.org/JA28KW63KA.