BEŞ YILDAN UZUN SÜRELİ KİRA SÖZLEŞMELERİNDE TBK M.344/3’ÜN UYGULANMASI SORUNUYLA İLGİLİ BİR YARGITAY KARARI İNCELEMESİ

Öz

Yargıtay 6. HD., 11.02.2015 tarihli ve E. 2014/13763, K.2015/1173 sayılı kararına konu uyuşmazlıkta 10 yıllık kira sözleşmesinin 6. döneminde kira tespit davası açılmış, yerel mahkeme ÜFE oranını esas alarak davayı kısmen kabul etmiştir. Yargıtay dairesi ise kira sözleşmesinin 10 yıl süreli oluşuna ve kira parasının bu süre içerisinde ne oranda artırılacağı kararlaştırıldığına itibar edilmesi gerekir demiştir. Buna göre yapılacak artış suretiyle kira bedeli saptanacaktır. Böylece Yargıtay yerel mahkeme kararını bozmuştur. Bize göre, beş yıldan uzun süreli konut ve çatılı işyeri kiralarında 6. yıl itibariyle TBK m.344/3 uyarınca kira tespit davası açılamaz. Kira artırım kaydı içerir bir sözleşmenin varlığı halinde tespit davası açılırsa, bu dava teknik anlamda tespit davası olmadığı gibi, mahkeme sözleşmedeki kira artırım kaydına itibar ederek kira bedelini tespit etmesi gerekir.

Anahtar Kelimeler

• Yargıtay
• kira sözleşmesi
• kira bedeli
• kira bedeli tespit davası
• ÜFE

THE INSPECTION OF A DECISION OF COURT OF HIGH APPEALS REGARDING THE APPLICATION OF ARTICLE 344/III OF THE CODE OF OBLIGATIONS REGARDING LEASE CONTRACTS PERFORMED FOR A DURATION OVER FIVE YEARS

Öz

At the dispute which was the subject of the Decision of the 6th Chamber of the Court of High Appeals with the date February 11th,2015 and Essentials. 2004/13763, Decision numbered 2015/1173, a lease determination case was filed at the sixth term of a lease contract signed for ten years and the local court has accepted half of the file by taking the Manufacturers Price Index into consideration. The Chamber of the Court of High Appeals stated that the lease contract was formed for ten years and the increase in the amount of lease per month was regulated by the mentioned contract, For this reason, this article should be applied. Followingly the increase in the amount of lease should be calculated. The Court of High Appeals has reversed the local courts judgement. According to us in the lease contracts that are in the frame of residence and roofed workplace leases, if the contract is formed for over five years, a lease amount determination case can not be filed after the sixth term as per the Art. 344/III. In a situation where there is a lease contract containing a lease increase clause, a determination case is not a determination case from a technical point of view and the new amount of lease should be determined by the court according to the increase clause regulated by the lease contract.

Anahtar Kelimeler

• Court of High Appeals
• lease contract
• lease amount
• determination of the lease amount case
• Manufacturers Price Index

Kaynakça

1. ACAR, F.: Kira Şerhi (TBK m.299-332), 4.Baskı, İstanbul 2017.
2. ARPACI, A. (HATEMİ, H./SEROZAN R.): Borçlar Hukuku, Özel Bölüm, İstanbul 1992.
3. AYDOĞDU, M./KAHVECİ, N.: Türk Borçlar Hukuku, Özel Borç İlişkileri, 3. Baskı, Ankara 2017.
4. EREN, F.: Borçlar Hukuku, Özel Hükümler, 7. Baskı, Ankara 2019.
5. GÖKYAYLA, E.: Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları, m.344 (İstanbul Şerhi Türk Borçlar Kanunu Yürürlük Kanunu, Edit. R.Serozan/T.Öz/F. Acar/E.Gökyayla/ H.M.Develioğlu, Cilt 2, Özel Borç İlişkileri, İstanbul 2018 (İŞ); aynı eser Cilt 4, 5, İstanbul 2019.
6. GÜMÜŞ, Kira Sözleşmesi, 2.Bası, İstanbul 2012.
7. GÜMÜŞ, M.A.: Borçlar Hukuku, Özel Hükümler, Kısa Ders Kitabı, 3. Baskı, İs-tanbul 2018.
8. HIGI, P.: Zürcher Kommentar, Obligationenrecht, Teilband V 2b, Die Miete, Erste Lieferung, Art. 253-265 OR, Dritte, völlig neu bearbeit. Aufl., Zürich 1994.

9. İNCEOĞLU, M.: Kira Hukuku, C.II, İstanbul 2014.
10. KILIÇ ÖZTÜRK, G., “Kira Tespit Davası ve Esasları”, (TBB Dergisi 2017, (129), s. 229-260.
11. KIRMIZI, M.: Açıklamalı-İçtihatlı Kira Hukuku, Ankara 2013.
12. ÖZEN, B.: “Kira Bedeli Artışına İlişkin Sözleşme Şartları Ve Sözleşme Uyarınca Gerçekleşen Kira Bedeli Artışının Kira Tespit Davası Sonucunda Gerçekleşen Kira Bedeli Artışından Ayırt Edilmesi” (Prof. Dr. Cevdet YAVUZ’a Armağan, MÜHFD-HAD, C.22, S.3, Y.2016, s. 2033-2062).
13. RUHİ, C./RUHİ, A.C.: Türk Borçlar Kanununa Göre Kira Hukuku (En Son Yargı-tay İçtihatlarıyla), Ankara 2016.
14. SVIT-Kommentar, Das schweizerische Mietrecht Kommentar, 3. Auflage, Zürich - Basel –Genf 2008.
15. TANDOĞAN, H.: Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, C. I/2, Üçüncü Tıpkı Ba-sımdan Dördüncü Tıpkı Basım, İstanbul 2008.
16. TOPUZ, S./TOPUZ, G.: “Yeni Dönem Kira Artış Oranını Sınırlandıran Kanun Hükümlerinin İptalinden Sonraki Hukuki Durum ve Kira Bedelinin Belirlenmesi Amacıyla Açılan Davaların Hukuki Niteliği” (ABD., Yıl 66, Sayı 2, Bahar 2008, s. 74-89).
17. WALTER, H.P.: Kurzkommentar OR-Art. 1-529, Herausgeber Heinrich Honsell, Basel 2008.
18. YAVUZ, C./ACAR, F./ÖZEN, B.: Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler, (10.Baskı), İstanbul 2014.
19. ZEVKLİLER, A./GÖKYAYLA, E.: Borçlar Hukuku, Özel Borç İlişkileri, 16.Bası, Ankara 2016.