TAŞINMAZ SATIŞ VAADİ SÖZLEŞMELERİNDE ÖNCELİK İLKESİNİN UYGULANABİLİRLİĞİ SORUNU

Öz

Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi, taşınmaz mallara ilişkin sıklıkla akdedilen sözleşmelerden birisidir. Bu sözleşme ile taraflar, ileride bir taşınmaz satış sözleşmesi yapılması taahhütünü içeren bir hukuki ilişki içine girerler. Bu yönüyle taşınmaz satış vaadi sözleşme-si, vaat alacaklısı lehine kişisel hak, vaat borçlusu aleyhine yapma borcu doğuran bir sözleşmedir. Taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin uygulamadaki yeri, bu sözleşmeye ilişkin birçok hukuki uyuşmazlığın doğmasına neden olmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinde ortaya çıkan hukuki uyuşmazlıkların TMK m.4’e göre hukuk ve hakkaniyet kapsamında çözülmesini sağlamak için katkıda bulunmaktır. Taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinin hukuki niteliğini ortaya koyarak, bu hususa ilişkin hatalı değerlendirmelere dikkat çekmektir. Özellikle de tasarruf işlemlerinde geçerli olan “öncelik ilkesinin” borçlandırıcı işlemlerde, dolayısıyla taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinde uygulanamayacağını bilimsel olarak kanıtlamaktır.

Anahtar Kelimeler

• Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi
• ön sözleşme
• borçlandırıcı iş-lem
• tasarruf işlemi
• öncelik ilkesi

APPLICABILITY PROBLEM OF THE PRIORITY PRINCIPLE TO THE PRELIMINARY CONTRACTS FOR REAL ESTATE SALE

Öz

The preliminary contract for real estate sale is one of the frequently concluded contracts regarding immovable properties. With this contract, the parties enter into a legal relationship, which includes a commitment to make a real estate sales contract in the future. In this aspect, a preliminary contract for real estate sale is a contract that gives rise to personal rights in favor of the creditor of the promise and a debt to the debtor of the promise. The place of the preliminary contract for real estate sale in practice causes many legal disputes regarding this contract. The main purpose of this study is to contribute to the resolution of legal disputes arising from the preliminary contracts for real estate sale within the scope of law and equity, according to Article 4 of the Turkish Civil Code. It aims to draw attention to erroneous assessments on this issue by revealing the legal nature of the contracts. It is to scientifically prove that the “priority principle”, which is especially valid in the disposition transactions, cannot be applied in binding transactions, therefore in preliminary contracts for real estate sale.

Anahtar Kelimeler

• Preliminary Contracts for real estate sale
• preliminary contracts
• bin-ding transactions
• disposition transactions
• priority principle

Kaynakça

1. ANTALYA, Gökhan: Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt I, İstanbul 2015.
2. AYRANCI, Hasan: Ön Sözleşme, Ankara 2006.
3. BUCHER, Eugen/ SALADIN, Peter: Der Verschiedenen Bedeutungsstufen des Vorvertrags, Berner Festgabe zum Schweizerischen Juristentag Bern/Stuttgart 1979.
4. DOĞAN, Gül: Ön Sözleşme (Sözleşme Yapma Vaadi), İstanbul 2006.
5. EREN, Fikret: Borçlar Hukuku Özel Hükümler, 6.Bası, Ankara 2018.
6. EREN, Fikret: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 21.Bası, Ankara 2017.
7. GAUCH/ SCHLUEP/SCHMID: Schweizerisches Obligationenrecht, Allgeminer Teil, 9.Auflage, Band I, Zürich 2008.
8. GUHL/MERZ/KOLLER: Das Schweizerische Obligationenrecht, 8. A., Zürich 1991.

9. GÜMÜŞ, Alper: Borçlar Hukuku Özel Hükümler, Cilt I, İstanbul 2013.
10. HONSELL, Heinrich: Schweizerisches Obligationenrect Besonderer Teil, 8.Auflage, Bern 2006.
11. KELLER/SCHÖBİ: Das Schweizerische Schuldrect, Band I, Allgemeiner Lehren des Vertragsrechts, Basel/Frankfurt 1988.
12. KOCAYUSUFPAŞAOĞLU, Necip: Gayrimenkul Satış Vaadi, İstanbul 1959.
13. KOLLER, Alfred: Schweizerisches Obligationenrecht Allgemeiner Teil, Volume 1, Bern 2009.
14. OĞUZMAN, Kemal/ ÖZ, Turgut: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul 2018.
15. OĞUZMAN, Kemal/ Seliçi, Özer/ Oktay-Özdemir, Saibe: Eşya Hukuku, 21. Baskı, İstanbul 2018.
16. SCHMID, Jörg/STOCKLI, Huber. Schweizerishes Obligationenerecht Besonderer Teil, Feiburg 2010.
17. SCHWENZER, Ingeborg: Schweizerisches Obligationenerects Allgemeniner Teil, Bern 2012.
18. SİRMEN, Lale: Eşya Hukuku, 6.Bası, Ankara 2018.
19. SUNGURBEY, İlhan:Medeni Hukuk Öntasarısının Nesneler Hukukunun Eleştirisi, Ankara 1972.
20. TANDOĞAN, Haluk: Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, Cilt I/1, İstanbul 2008.
21. TEKİNAY, Sulhi/ AKMAN, / BURCUOĞLU, Haluk/ ALTOP, Atilla: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 7.Bası, İstanbul 1993.
22. Von BUREN, Bruno: Schweizerisches Obligationenrecht, Allgemeiner Teil, Zürich 1964.
23. Von TUHR/PETER: Allgemeiner Teil des Schweizerischen Obligationenrechts, Zürich 1979.
24. YAVUZ, Cevdet/ ACAR, Faruk/ ÖZEN, Burak: Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler, 13.Baskı İstanbul 2014.