TÜRK BORÇLAR KANUNU MADDE 242’NİN UYGULANABİLİRLİĞİ

Öz

Borçlar Kanunu madde 2421 pratikte uygulanabilir gibi gözükse de, kaleme alındığı şekliyle kullanımı hak sahibine fayda sağlamaktan uzaktır. Bu çalışmada, resmi senet örneği ile sözleşmeden doğan önalım hakkı ve ihbar mekanizmasının çalışır kılınması, önalım hakkı sahibinin yararına sunulması; kanunun lafzı ve teknoloji çağının imkanları ışığında sorgulanacaktır. Uygulama senaryoları üzerinden elektronik devlet ile sözleşmeden doğan önalım hakkının nasıl kullanılabileceği ve kağıtsız iletişimin faydaları tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Sözleşmesel Önalım Hakkı
• Şerh
• Tapu
• BK 242
• Resmi Senet
• TAKBİS
• WEBTAPU
• E-Devlet

PRACTICALITY OF ARTICLE 242 OF TURKISH CODE OF OBLIGATIONS

Öz

Article 242 of Code of Obligations1 looks practical, but once the right is triggered it proves to be unfavorable for the holder. In this article, with the help of sample formal documents, contractual pre-emption right will be questioned in the light of Article analysis and technological means activating notification mechanisms, making the exercise of the right possible and favorable for the preemptor. In addition to sample application scenarios, how the right may be exercised through the e-governance portals and benefits of paperless communication will be discussed.

Anahtar Kelimeler

• Contractual pre-emption right
• Priority Notice
• Land Register
• BK 242
• Formal Deed
• TAKBIS
• WEBTAPU
• E-Governance

Kaynakça

1. ARPACI, Abdülkadir, Lecture Notes, Yeditepe University, Istanbul, 26 March 2019.
2. ANSAY, Tuğrul, Introduction to Turkish Law, ANSAY Tuğrul - WALLACE Jr. Don (Ed.), Ankara, 2020.
3. BÂKÎ, Gazel 218, (http://www.siirparki.com/baki6.html), (Accessed 10 Sep 2019).
4. CIRCULAR 2015-4 of Ministry of Environment and Urban Planning, (https://tkgm.gov.tr/tapu-db/20154-sayili-genelgede-degisiklik), (Accessed 10 Sep 2019).
5. DENİZ, Deniz, "TAPU SİCİLİNİN ELEKTRONİK ORTAMDA TUTULMASI VE TAPU KADASTRO BİLGİ SİSTEMİ (TAKBİS) UYGULAMALARI", ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, DÖNEM PROJESİ, Ankara, 2013, (http://gayrimenkulgelistirme.fenbilimleri.ankara.edu.tr/wp- con-tent/uploads/sites/274/2015/01/Deniz-Deniz.pdf), (Accessed 19 Feb 2021).
6. E-Hypothec Announcement, (https://bis.tkgm.gov.tr/tapu-db/e-ipotek), (Accessed 19 Feb 2021).
7. E-Hypothec Transactions, (https://tkgm.gov.tr/tapu-db/e-ipotek-islemleri), (Accessed 19 Feb 2021).
8. E-Governance, (https://www.turkiye.gov.tr), (Accessed 19 Feb 2021).

9. EREN, Fikret, Borçlar Hukuku Özel Hükümler, Ankara, 2018, (Eren_Özel).
10. EREN, Fikret, “Türk Medeni Kanununa Göre Yasal Önalım Hakkı”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XII, Y. 2008, Sa. 1-2, Ankara, 2008, (http://webftp.gazi.edu.tr/hukuk/dergi/12_5.pdf), (Accessed 19 Feb 2021).
11. GROTIUS, Hugo, De Iure Praedae, Oxford, 1950.
12. GROTIUS, Hugo, Property, piracy and punishment: Hugo Grotius on war and booty in De iure praedae: concepts and contexts, BLOM, Hans W. (Ed.), The Netherlands, 2009.
13. LRCIS (TAKBIS) Sales Procedure, (https://www.tkgm.gov.tr/sites/default/ files/2020-12/satis.pdf), (Accessed 19 Feb 2021).
14. Notary Public SMS Info, (https://portal.tnb.org.tr/Sayfalar/SMSHiz.aspx), (Accessed 19 Feb 2021).
15. QR Coded Title Deed Introduction, (https://www.tkgm.gov.tr/en/node/2421), (Accessed 19 Feb 2021).
16. REIMANN, Matthias, The Oxford Handbook of Comparative Law - REIMANN Matthias, ZIMMERMANN Reinhard (Ed.), Oxford, 2006.
17. SİRMEN, A. Lâle, Eşya Hukuku, Ankara, 2016.
18. SEBÜK, M. Tahir, Şüf'a, Vefa ve İştira Hakları: Nazariyat ve Tatbikat, İstanbul, 1951.
19. TAKBIS Info, (https://www.tkgm.gov.tr/bt-db/tapu-ve-kadastro-bilgi-sistemi-takbis), (Accessed 19 Feb 2021).
20. TANDOĞAN, Halûk, Borçlar Hukuku, Özel Borç İlişkileri, Cilt I/1, İstanbul, 2008.
21. TONG, Io Cheng, "The Origin of Ownership and the Legitimacy of the Existence and Continuation of the System: A Civil Law Person’s Interpretation of the Private Property Protection System in the Basic Law of the Macao ", Academic Journal of “One Country, Two Systems” (English Edition), Macao 2009, (http://www.ipm.edu.mo/cntfiles/upload/docs/common/1country_2systems/issue1/p 120.pdf), (Accessed 19 Feb 2021).
22. ORUÇ, Vedat, “Önalım Hakkı ve Uygulamadaki Sorunlar”, (https://www.hukukihaber.net/onalim-hakki-ve-uygulamadaki-sorunlar-makale,4760.html), (Accessed 19 Feb 2021).
23. ÜÇOK, Coşkun, "Alman Hukukunun Tarihi Gelişmesine Bir Bakış", AÜHFD 7 / 1, 1950, (http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/38/245/2187.pdf), (Accessed 19 Feb 2021).
24. Web Tapu Info, (https://webtapu.tkgm.gov.tr/), (Accessed 19 Feb 2021).
25. YHGK 21.9.2005 e 2005/8-358 k 2005/470 t 21.9.2005, http://www. turkhukuksitesi.com/serh.php?did=8723), (Accessed 19 Feb 2021).
26. YILDIRIM, İlyas, "Şüf'a-Önalım Hakkı: Mecelle ve Türk Medeni Kanunu Merkezli Bir Mukayese", İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, s.31, y.2018, 2018, (http://isamveri.org/pdfdrg/D02533/2018_31/2018_31_YILDIRIMI.pdf), (Accessed 19 Feb 2021).
27. “2017 E-Government In Turkey: An Outlook”, Tübitak Bilgem Yazılım Teknolojileri Araştırma Enstitüsü, 2017, (https://dijitalakademi.bilgem.tubitak.gov.tr/wpcontent/uploads/2017/01/TUBITAK-BILGEM-YTE-EGovernmentinTurkeyAnOutlookReport_2017.pdf), (Accessed 19 Feb 2021).