GENERAL PRINCIPLES AND ESTABLISHMENT OF COOPERATIVES

Öz

Cooperatives are considered among commercial partnerships in the Turkish Commercial Code. Yet, whether the cooperatives are merchants or not, is still a controversial issue. Cooperatives have different aspects that distinguish them from other commercial partnerships. One of these differences is related to the establishment of cooperatives. The establishment of cooperatives is subject to permission, unlike other commercial partnerships. That permission is given by the Provincial Directorate of Commerce or the Ministry of Commerce, depending on whether the printed articles of association prepared by the Ministry of Commerce are used or not. The establishment procedures of cooperatives, which include many different processes, have not been examined in detail in Turkish law. For this reason, in our study, after giving general information about cooperatives, the stages of establishment and the documents requested in the establishment have been examined.

Anahtar Kelimeler

• Cooperative law
• establishment
• cooperative

KOOPERATİFLERİN GENEL İLKELERİ VE KURULUŞU

Öz

Kooperatifler, TTK’da ticaret ortaklıkları arasında sayılmıştır. Ancak kooperatiflerin tacir niteliğinde olup olmadığı halen neticeye ulaşmamış, tartışmalı bir husustur. Kooperatiflerin diğer ticaret ortaklıkları ile ayrışan, farklı yönleri bulunmaktadır. Bu farklılıklardan biri de kooperatiflerin kuruluşuna ilişkindir. Kooperatiflerin kuruluşu diğer ticaret ortaklıklarından farklı olarak izne tabidir. İzin, Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan matbu anasözleşme örneklerinin kullanılıp kullanılmamasına göre Ticaret İl Müdürlüğü veya Ticaret Bakanlığı tarafından verilir. Birçok farklı süreç içeren kooperatiflerin kuruluş işlemleri, Türk hukukunda etraflıca işlenmiş değildir. Bu nedenle, çalışmamızda kooperatiflerle ilgili genel bilgilere yer verildikten sonra kuruluş aşamaları ve kuruluşta talep edilen belgelere de yer verilerek incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kooperatif hukuku
• kuruluş
• kooperatif

Kaynakça

1. Arpacı, Abdülkadir, Açıklamalı-İçtihatlı Kooperatifler Kanunu ve Uygulaması, Temel, İstanbul, 1990.
2. Aykan, Filiz, Kooperatif Üyeliğinden Çıkarılma ve Çıkarılma Kararına İtiraz Davası, Bilge Yayınevi, Ankara, 2007.
3. Bahtiyar, Mehmet, Ortaklıklar Hukuku, Güncellenmiş 13. Bası, Beta, İstanbul, 2019.
4. Bölükbaş, Tonguç, Kooperatif Yöneticilerinin Hukuki ve Cezai Sorumlulukları, Adalet Yayınevi, Ankara, 2007.
5. Can, Mustafa Erdem, “Kooperatif Ortaklığından Çıkma ve Çıkan Kişinin Hakları”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XI, S.1-2, 2007.
6. Coşkun, Mahmut, Kooperatifler Hukuku, Seçkin, Ankara, 2019.
7. Çalışkan, Merdan, “Yapı Kooperatiflerinde Yabancıların Ortaklığı”, Mali Çözüm, Eylül-Ekim, 2010.
8. Çevik, Orhan Nuri, Kooperatifler Hukuku Uygulaması ve İlgili Mevzuat, Gözden Geçirilmiş ve Güncelleştirilmiş 5. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara, 1999.

9. Demir, Remziye, Kooperatif Ortağının Hak ve Yükümlülükleri, Yetkin Yayınları, Ankara, 2020.
10. Eriş, Gönen, Açıklamalı-İçtihatlı Uygulamalı Kooperatifler Hukuku, Seçkin Yayınevi, Ankara, 1998.
11. Kıran, Süleyman, Ticaret Sicilinde Görünüşe Güvenin Başlangıç Anına İlişkin Bir Değerlendirme, http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/ViewPDF-ticaret-sicilinde-gorunuse-guvenin-baslangic-anina-iliskin-bir-degerlendirme-1863, (Son Ziyaret:16.01.2021).
12. Kırca, İsmail, “Kooperatiflerin Tacir Niteliği Hakkında Yargıtay’ın Tutumu: Kanuna Aykırı Yorum Mu Yoksa Örtülü Boşluk Doldurma Gayreti Mi?”, BATİDER, C. XXXIII, S. 2, 2017, s. 5-25.
13. Örnek, Özge, Yargıtay Kararları Işığında Kooperatif Ortaklarının Hakları, Yükümlülükleri ve Sorumlulukları, Yetkin Yayınları, Ankara, 2020.
14. Özmen, Kemal, Açıklamalı-Uygulamalı-İçtihatlı Kooperatifler, Güncellenmiş 5. Baskı, Seçkin, Ankara, 2018.
15. Poroy, Reha/Tekinalp, Ünal/Çamoğlu, Ersin, Ortaklıklar Hukuku II, Yeniden Yazılmış 13. Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2017.
16. Sarıkaya, Sinan, “Kooperatiflerin Katıldığı Birleşmelerde Kanunların Çatışmasından Doğan Sorunlar ve Uygulanacak Hükümlerin Tespiti”, Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, C.V, S.2, 2019, s.222-242.
17. Topaloğlu, Mustafa, “Yabancı Yatırımcıların Türkiye'de Şirket Kurması ve Hisse Devralması”, Ed: Sarı, Selahattin / Balcılar, Mehmet / Gencer, H.Alp, INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2019, Famagusta Turkish Republic of Northern Cyprus 11-13 June 2019, s.338-342.
18. Uyar, Talih, “Kooperatif Şirketler ile Adi Şirketlerde; “Şirket”ten ve/veya “Şirket Ortağı”ndan Alacaklı Olan Üçüncü Kişilerin “Şirket”i ve/veya “Şirket Ortağı”nı Takip Hakkının Kapsamı’, Ankara Barosu Dergisi, S.1, 2016.
19. Üstün, Yusuf/Aydın, Muhittin, Kooperatifler Hukuku, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ankara, 2014.