ULUSLARARASI HUKUK VE EKOKIRIM SUÇLAR EKSENİNDE UKRAYNA-RUSYA SAVAŞINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER

Öz

Silahlı çatışmalar ve silahlar sadece insanları, toplumları ve devletleri felakete sürüklemekle kalmaz, aynı zamanda üzerinde yaşadığımız gezegeni ve ekosistemini de telafisi zor zarar ve yıkımlarla karşı karşıya bırakır. Ukrayna-Rusya silahlı çatışmalarının ki artık bir savaş haline dönüşmüştür bu süreç, bölgede, coğrafyamızda ve sonuç itibariyle doğada kalıcı izler ve hasarlar bıraktığı ve daha da bırakacağı görülmektedir. Doğanın başka bir ifade ile gezegenin ve onun ekosisteminin korunması için uluslararası hukukun yetersizlikleri görülmektedir. Bu yetersizliklerin aşılması noktasında “Ekokırım Suçlar” tanımlamasının yapılması ve buna uygun yeni ve etkili düzenlemelerin oluşturulması gerekmektedir. Bu bağlamda gezegene bir hukuki kişilik verilmesi, gezegenin kendi kaderini tayin hakkının var olduğunun kabulü ve en nihayetinde bir “Gezegen Hakları Evrensel Beyannamesinin” oluşturulması artık uluslararası toplum tarafından tartışılmalıdır. Ukrayna- Rusya savaşı bu gerekliliği bir kez daha bizlere göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ukrayna-Rusya Savaşı
• Uluslararası Hukuk ve Ekokırım
• Silahlı Çatışmalar ve Savaş Bağlamında Ekokırım Suçlar
• Gezegenin Kendi Kaderini Tayin Hakkı
• Gezegen Hakları Evrensel Bildirgesi

ASSESSMENTS ON THE UKRAINE-RUSSIA WAR IN THE AXIS OF INTERNATIONAL LAW AND ECOCIDE CRIMES

Öz

Armed conflicts and weapons not only lead people, societies and states to disaster, but also expose the planet and its ecosystem to irreparable damage and destruction. The armed conflict between Ukraine and Russia, which has now turned into a war, has left and will leave permanent traces and damages in the region, in our geography and, as a result, in nature. The inadequacies of international law for the protection of nature, in other words the planet and its ecosystem, are observed. At the point of overcoming these inadequacies, it is necessary to define "Ecocide Crimes" and to establish new and effective regulations accordingly. In this context, giving the planet a legal personality, recognising the existence of the planet's right to self-determination and finally the creation of "Universal Declaration of the Rights of the Planet" should now be discussed by the international community. The Ukraine-Russia war shows us this necessity once again.

Anahtar Kelimeler

• Ukraine-Russia War
• International Law and Ecocide
• Ecocide Crimes in the Context of Armed Conflicts and War
• Planet
• Universal Declaration of the Rights of the Planet

Kaynakça

1. Acer Y & Kaya İ, Uluslararası Hukuk Temel Ders Kitabı, Seçkin Yayınevi, 2015.
2. Bozkurt K ve Özbilgin Y, İklim Mültecileri: İklim Adaleti Perspektifinde İklime Bağlı Göç Hareketleri ve Uluslararası Hukuk Bağlamında Yeni Düzenleme Gerekliliği, in: İklim Adaleti, Editörler: Karatepe Ş ve diğerleri İdealKent Yayınları, 2023.
3. Bozkurt K, Güncel Gelişmelerle Göç Hukuku, Avrupa Birliği Politikaları ve Düzenlemeleri Kapsamında Mülteci Statüsü ve Sığınma, Legal Yayınevi 2022.
4. Bozkurt K, Rusya-Ukrayna Savaşında Diplomatik Çözüm Seçeneği ve Ukraynalı Sığınmacıların Durumunun AB Düzenlemeleri Kapsamında Değerlendirilmesi, Rusya-Ukrayna Savaşının Siyasi ve Hukuki Yansımaları, Konferans, Yakın Doğu Üniversitesi, https://neu.edu.tr/yakin-dogu-universitesinde-duzenlenen-konferanstarusya- ukrayna-savasinin-siyasi-ve-hukuki-yansimalari-ele-alindi/
5. Bozkurt K, Uluslararası Hukuk Açısından Ukrayna-Rusya Savaşına İlişkin Notlar, Hukuk Bülteni, Okan Üniversitesi Hukuk Fakültesi, 2022 https://okan.edu.tr/index.php/hukuk/sayfa/8120/uluslararasi-hukukacisindan- ukrayna-rusya-savasina-iliskin-notlar/
6. Bozkurt K, Uluslararası Hukuk Bağlamında Ekokırım (Ecocide) Suçlara İlişkin Değerlendirmeler, Bildiri Özeti, 12-13 Nisan 2023 İklim Sempozyumu, Özyeğin Üniversitesi 2023.
7. Bozkurt K, Uluslararası Hukuk Bağlamında İklim Aktivizmi, İklim Krizi ve Hukuk, in: İklim Krizi ve Hukuk, Editörler: Üzeltürk ST, Bozkurt K, Kulaç D, Legal Yayınevi, 2022.
8. Bozkurt K, Uluslararası Hukuk ve AB Düzenlemeleri Kapsamında Çevre Kirliliği ve Çevrenin Korunması ve Türkiye’deki Durumun Değerlendirilmesi, in Özalp NY, 27. Dönem TBMM ve Çevre Çalıştayı Sonuç Raporu, 2021.

9. Dixon M, A Textbook on International Law, 2007.
10. Feyzioğlu M, Giriş, Uluslararası Çevre Koruma Sözleşmeleri TBB, 2014.
11. Hacaloğlu G, Küresel Adalet, Emperyalizm ve Uluslararası Yargılamalar, Terskule, 2022.
12. Kaboğlu İÖ & Özalp NY, Çevre Hakkı, 4. Baskı, 2021.
13. Kaczorowska A, Public International Law, Fourth Edition 2010.
14. Murphy SD, Principles of International Law, 2012.
15. Özenbaş N, Çevrenin Ceza Hukuku Yoluyla Korunması Kapsamında Çevrenin Kirletilmesi Suçları, International Conference on Eurasian Economies 2013
16. Pazarcı H, Uluslararası Hukuk, 14. Bası, 2015.
17. Rivault E, Poynting M & England R, Ukraine dam: Satellite images reveal Kakhovka canals drying up, BBC News, June 22, 2023 https://www.bbc.com/news/world-europe-65963403
18. Sur M, Uluslararası Hukukun Esasları, 11. Baskı, 2018.
19. Toukan A, The Gulf War and The Environment: The need for a Treaty Prohibiting Ecological destruction as a Weapon of War, The Fletcher Forum of World Affairs, Vol. 15, No. 2 (Summer 1991.
20. Turgut NY, Çevreyi Koruyucu Uluslararası Sözleşmelerin Yadsınamaz Önemi, TBB, Uluslararası Çevre Koruma Sözleşmeleri, 2014.
21. Tütüncü AN, İnsancıl Hukuka Giriş, 2019.
22. Tütüncü AN, Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanımı, In: Uluslararası Hukuk I, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, 2013.
23. Yamaner MB ve diğerleri, 12 Ağustos 1949 Tarihli Cenevre Sözleşmeleri ve Ek Protokolleri, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları: 42.