İHTİMAM ETİĞİ BAĞLAMINDA HÂKİMLİK VE CESARET İLİŞKİSİ

Öz

Cesaret hâkimlerin sadece adil karar vermeleri için değil tüm yargılama süreçlerinde adil olabilmeleri için elzemdir. Ancak tahakküme dayalı ilişki ağları içinde kişilerin cesaretleri kırılmaktadır. Bu doğrultuda hukuk eğitimi hocaların öğrencilere tahakkümüne elverişli olduğu takdirde bu eğitim esnasında öğrencilerin cesaretleri kırılabilmektedir. Elbette hâkimlerin cesaret/(i)sizliği sadece hukuk eğitiminin tahakküme elverişli yapısına indirgenemez. Hatta hâkimlerin esaret(i)/sizliği özellikle olağanüstü rejimlerle sınırlı olmayacak biçimde onların siyasal iktidarlar karşısındaki konumlarından da bağımsız düşünülemez. Ancak hakimlerin siyasal iktidarlar karşısındaki tutumlarının temelinin de hukuk eğitimi esnasında atıldığı ileri sürülebilir. Bu noktadan hareketle ihtimam etiği teorisyenlerinden Carol Gilligan ve Nel Noddings’in cesaret(i)/sizliği değerlendirme tarzları hâkimlerin eğitilme biçimlerini kapsayacak biçimde onların cesaret(ini)/sizliğini ele almaya elverişli olduğundan bu çalışmada Gilligan ve Noddings’in görüşleri çerçevesinde hâkimlerin cesaret(i)/sizliği değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• hâkimlik
• cesaret
• Gilligan
• Noddings
• ihtimam etiği
• hukuk eğitimi

BEING A JUDGE AND COURAGE IN THE CONTEXT OF CARE ETHICS

Öz

Courage is required not only for judges to make fair decisions, but also for all judicial processes to be fair. However, people are discouraged in terms of domination-based relationships. Since the legal education is generally characterized by domination of students by teachers, the students are often discouraged during this educational process. Courage or discouragement of judges cannot be reduced to the fact that legal education is based on domination, and the position of judges toward political powers cannot be ignored. Nevertheless, it can be argued that the attitudes of judges towards political power are based on legal education. From this point of view, the ways of evaluating courage or discouragement by the care ethics theorists Gilligan and Noddings are suitable for evaluating the courage or discouragement of judges, including the way they are trained. For this reason, in the article, the courage or discouragement of the judges will be discussed within the framework of the views of two philosophers.

Anahtar Kelimeler

• judge
• courage
• Gilligan
• Noddings
• care ethics
• legal education

Kaynakça

1. Adugit Yavuz, Etikte Duygu Akıl Çatışması Akılcı Perspektif, Umuttepe Yayınları, Kocaeli 2013.
2. Bergman, Roger: “Caring For The Ethical Ideal: Nel Noddings on Moral Education”, Journal of Moral Education Volume 33/2, 2004, ss. 149-162.
3. Blum, Lawrence A.: “Gilligan and Kohlberg: Implications for Moral Theory.” Ethics, 1988, C. 98, S. 3, ss. 472-491.
4. Çekem, Karun: “Etik ile Politikanın Kesişiminde İhtimam”, Humanities Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 8, Sayı 16, 2020, ss. 66-86.
5. Freire, Paulo: Ezilenlerin Pedagojisi (Çev. Dilek Hattatoğlu/ Erol Özbek), Ayrıntı Yay., İstanbul 2011.
6. Gilligan, Carol: “In a different voice: Women's conceptions of self and of morality”, Harvard Educational Review, Vol 47/4, 1977, ss. 481-517.
7. Gilligan, Carol: In a Different Voice, Harvard University Press, 2009.
8. Gilligan, Carol: Kadının Farklı Sesi Psikolojik Kuram ve Kadının Gelişimi, (Çev. Duygu Dinçer, Fulden Arısan, Merve Elma), Pinhan Yayıncılık, İstanbul 2017.

9. Kaprol, Aslı: “Kapılar – İoanna Kuçuradi Felsefesine Bir Bakış”, 6 Kasım 2021, https://mahaledebiyat.com/kapilar-ioanna-kucuradi-felsefesine-birbakis/
10. Karacan, Olcay: İhtimam Etiğinden Hareketle Hukuk Eğitiminin Değerlendirilmesi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara 2017.
11. May Rollo: Yaratma Cesareti, Çeviren Alper Oysal, Metis Yayınları, İstanbul, 2001.
12. Noddings, Nel: A Feminine Approach to Ethics Moral Education, University of California Press, Second Edition, 2003.
13. Noddings, Nel: Starting at Home: Caring and Social Policy, University of California Press, 2002.
14. Noddings, Nel: The Callenge to Care in Schools: an Alternative Approach to Education, New York Teachers College Press, 1992.
15. Özdemir, Nadire: “Aile Hukuku ve İlişkisel Özerklik”, Ankara Barosu Dergisi, S. 4, 2015, ss. 45-53.
16. Özekes, Muhammet: “Adil Yargılanmaya Tehdit: Bilgisiz Hâkim ve Avukat.” Hukuka Felsefi ve Sosyolojik Bakışlar, Ankara 2007, Cilt 21, s. 102.
17. Sancar, Mithat / Ümit, Eylem: Adalet , Adalet Biraz Es Geçiyor Demokratikleşme Sürecinde Hâkimler ve Savcılar, TESEV Yayınları, İstanbul 2009.
18. Sancar, Mithat, “Devlet Aklı Kıskacında Hukuk Devleti, İletişim Yayınları”, İstanbul, 2020.
19. Şimsek, Emre: “Nel Noddings’in İhtimam Etiği perspektifinden Hukuk Fakültelerinde Grup Çalışmaları: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi ‘Hukuka Felsefeyle Bakmak’ Grubu Örneği”, Ankara Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 15, Sayı 2, 2022, ss. 725-744.
20. Uygur, Gülriz: “Students’ Perception and Legal Education”, Academic Learning in Law: Theoretical Positions Teaching Experiments and Learning Experiences, (Eds. B.V. Klink - U. D. Vries), Edward Elgar Publishing, 2016, ss. 223- 243.
21. Uygur, Gülriz: Hukukta Adaletsizliği Görmek, Türkiye Felsefe Kurumu Yay, Ankara 2020.