Emlak Vergisi Kanunu ve Uygulamasında Verginin Konusu ve Mükellefi

Yıl 2026, Cilt: 23 Sayı: 1, 269 - 292, 08.01.2026

Kader Melis Topçu

https://doi.org/10.63117/yuhfd.1729113

Öz

Her verginin bir konusu ve bir de mükellefi bulunmaktadır. Günümüzde yerel yönetim vergisi niteliğini haiz emlak vergisi, uzun yıllardır yürürlükte olmasına karşın emlak vergisini düzenleyen 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nda ve bu Kanun’a ilişkin uygulamalarda verginin konusu ve mükellefine ilişkin bazı hususların sorun arz edecek nitelikte olduğunu düşünmekteyiz. Özellikle Emlak Vergisi Kanunu’nda ve Kanun’un uygulamasında görülen bu hususlar, bu çalışmada teorik açıklamalarla birlikte ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

VERGİ , EMLAK VERGİSİ , BİNA VERGİSİ , ARAZİ VERGİSİ , NAZIM İMAR PLANI

Tax Subject and Taxpayer in Property Tax Law and Practice

Öz

Every tax has a subject and a taxpayer. Although the property tax, which is a local government tax, has been in force for many years, we believe that some issues regarding the subject and taxpayer of the tax are problematic in the Property Tax Law No. 1319 regulating the property tax and in the practices related to this Law. These issues, especially in the Property Tax Law and the implementation of the Law, will be discussed with theoretical explanations in this study.

Anahtar Kelimeler

tax , property tax , house tax , land tax

Kaynakça

• AKDEMİR, BÜŞRA, “İmar Planlarında Hiyerarşi”, Konya Barosu Dergisi, S.1, 2021, 133-173.
• AKDOĞAN, Abdurrahman, Türk Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi, 14. Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara, 2019.
• AKIN, Emre, “Vergi Kanunlarındaki İndirim, İstisna ve Muafiyetlerin Sınırına İlişkin Hükümlerin Uygulanabilirlik ve Hukuki Yönden Değerlendirilmesi, Legal Mali Hukuk Dergisi, C. 12, S. 137, 2016, 1441-1452.
• AKINCI AŞCI, Nuray, Teoride ve Uygulamada Emlak Vergisi, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2022.
• ALTAY, Asuman, Kamu Maliyesi: Teorisi, Gelişimi, Kapsamı, 5. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2019.
• ARSLAN, Ahmet, “Emlak Vergisi Açısından Bina Kavramı” Vergi Sorunları Dergisi, S.332, 2016, 85-90.
• ARSLAN, Merve, “Olağanüstü Zamanaşımıyla Taşınmaz Mülkiyetinin Kazanılması ve İyiniyet Şartının Aranmayışı ile Anayasa Mahkemesi Kararının Getirdiği Değişikliklerin Değerlendirilmesi, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 14, S. 1, 2023, 141-152.
• CAN, Bilal/ BÜLBÜL, Zübeyr/ DAĞAŞAN, Veysel, Açıklamalı ve İçtihatlı Belediyelerde Emlak Vergisi Uygulaması, Türkiye Belediyeler Birliği, Ankara, 2019.
• ÇAĞAN, Nami, “Demokratik Hukuk Devletinde Vergilendirme”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 37, S.1-4, 1980, 130-131.
• ÇELİK, ERKAN, Açıklama, Örnekler ve Yargı Kararları ile Belediye Gelirleri ve Uygulaması, Seçkin Yayınları, 2022, Ankara.
• Emlâk Vergisi kanunu tasarısı ve Adalet, İçişleri, Maliye ve Plân komisyonlarından seçilen 3 er üyeden kurulu 38 No. lu Geçici Komisyon raporu (1/332), s. 3.
• ERDEM, Metin/ ŞENYÜZ, Doğan/ TATLIOĞLU, İsmail, Kamu Maliyesi, 17. Baskı, Ekin Yayınları, Bursa, 2023.
• EREN, Fikret, Mülkiyet Hukuku, Yetkin Yayınları, Ankara, 2021, s. 4; GÜRBÜZ, Can EŞREF, “Taşınmaz Mülkiyetinin Tescilden Önce Kazanıldığı Durumlar, Ankara Barosu Dergisi, C.81, S.1, 2023, 267-306.
• ERGÜNE, Mehmet Serkan, “Üst Hakkının Tasarruf İşlemlerine Konu Olmasına İlişkin Hukuki Sorunlar”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, C.LXVI, S.1, 2008, 275-292.
• GÖZLER, Kemal,” Yorum İlkeleri”, Anayasa Hukukunda Yorum ve Norm Somutlaşması, Ankara, KHP ve TBB Ortak Yayını, 2013, 15-119.
• GÜNER, Ümit/ VURAL, Yasin, “Vergi Kanunlarındaki Muafiyet, İstisna ve İndirim Sınırının Aşılması Sorunu”, Yaklaşım Dergisi, S.291, 2017.
• Güneş, Gülsen, Verginin Yasallığı İlkesi, 3. Baskı XII Levha Yayınları, İstanbul, 2011.
• KANETİ, Selim, Vergi Hukuku, Özdem Kardeşler Matbaası, İstanbul 1986/1987.
• KARAUZ, Kürşat Agah, Üst Hakkının Sona Ermesi, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022.
• KILIÇ, Osman, Kamulaştırma Davalarında Arsa-Arazi Ayrımı, Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, C.24, S. 1, 2011, 15-18.
• MERT, Hanifi, Belediyelerin ve Mükelleflerin Emlak Vergisi Rehberi, Türk Belediyecilik Derneği, Ankara, 1994.
• NADAROĞLU, Halil, Kamu Maliyesi Teorisi, 10. Baskı, Beta Yayınları, İstanbul, 1998.
• OĞUZMAN, Kemal/ SELİÇİ, Özer/ ÖZDEMİR OKTAY, Saibe, Eşya Hukuku, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2004.
• ORTA Elif, İmar Hukukunda Plan Hiyerarşisi ve Planların Çatışması, 1. Baskı, İstanbul, 2006.
• ORTAÇ, Rifat Fevzi/ ÜNSAL, Hilmi, Vergi Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022.
• ÖZ, Ersan/ KUTBAY, Hüseyin/ BUZKIRAN, “Türk Vergi Sistemine Modern Bir Yaklaşım”, Gümrük ve Ticaret Dergisi, S.4, 2014, 86-99.
• ÖZBİLEN, Barış Bilen, “İrtifak Hakkının Kullanıldığı Yerin Değiştirilmesi”, İstanbul Hukuk Mecmuası, C.77, S.2, 2019, 475-502.
• PEHLİVAN, Osman, Kamu Maliyesi, Ekin Yayınevi, Trabzon, 2021.
• PEHLİVAN, Osman, Vergi Hukuku Genel Hükümler ve Türk Vergi Sistemi, Celepler Matbaacılık, Trabzon, 2022.
• ŞATAF, Ceyda/ AYGÜN, Şerife, “Türkiye’de Emlak Vergisine Yönelik Genel Bir Değerlendirme”, Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, C.11, No:1, 2019.
• ŞEN, Hüseyin/ SAĞBAŞ, İsa, Vergi Teorisi ve Politikası, 4. Baskı, Arıkan Yayınları, Ankara, 2020.
• ŞİMŞEK, Suat, İmar Kanunu 18. Madde Uygulamaları (Arazi ve Arsa Düzenlemeleri) İtiraz ve Dava Yolları, 6. Baskı, Seçkin Yayınları, Ankara, 2024.
• TARİN, Emine, Yerel Yönetimlerde Emlak Vergisi Matrahının Tespiti, Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri, İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2013.
• TAŞPINAR, Serhat, Tüm Yönleriyle Belediye Gelirleri, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2016.
• TEKİNBAŞ, Belma: “Plan Hiyerarşisi”, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı ile Belediyeler Dergisi, S.13, 1993, 11-13.
• TUNCER, Selahattin, “Servet Vergileri”, Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, S.7, 1961, 157-178.
• ÜSTÜNDAĞ, Önder/ŞENGÜN, Mustafa Taner, "Türk İmar Mevzuatındaki Plan Türleri ve Fiziki Planlama – Coğrafya ilişkisi Üzerine Genel Bir Değerlendirme", Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S. 2, C. 21, Elâzığ, 2011,1-25.
• ÜYÜMEZ, M. Erkan, Gayrimenkullerde Vergilendirme T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını no: 2477 Açıköğretim Fakültesi yayını no: 1448, 2012.
• YILMAZ, Elif Binhan/ BATI, Murat, Kamu Maliyesi (Mali Hukuk), 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
• YILMAZ, Hakan, Türkiye'de Vergi Yapısı ve 1980'den Sonra Sektörel Vergi Yüklerinin Gelişimi, Devlet Planlama Teşkilatı Uzmanlık Tezi, Ankara, 1996.