Kripto Varlıkların Vergilendirilmesinin Türk Hukuku ve Diğer Hukuk Sistemleri Bakımından Değerlendirilmesi

Öz

Kripto varlıklar, dijital teknolojinin gelişimiyle birlikte ekonomik yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Ancak bu yeni finansal araçların hukuki niteliği ve özellikle vergilendirilmesi hem Türk hukukunda hem de diğer hukuk sistemlerinde halen tartışmalıdır. Bu çalışmada; kripto varlıkların tanımı, hukuki niteliği ve vergilendirme şekilleri ele alınarak, Türk hukuku ile karşılaştırmalı hukuk bağlamında kapsamlı bir değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca kripto varlıkların işlem hacmi ve kullanım alanlarının artışı dikkate alınarak, mevcut vergi mevzuatının bu varlıklara uygulanabilirliği tartışılmış, yabancı ülkelerdeki örnek düzenlemeler incelenmiştir. Nihayetinde Türk vergi sisteminde karşılaşılan belirsizlikler ve çözüm önerilerine yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kripto varlık
• vergi hukuku
• dijital ekonomi
• vergilendirme
• karşılaştırmalı hukuk

Evaluation of Taxation of Crypto Assets in Terms of Turkish Law and Other Legal Systems

Öz

With the development of digital technology, crypto-assets have become an integral part of the economic landscape. However, the legal nature of these new financial instruments and particularly their taxation remains a contentious issue in both Turkish law and other legal systems. This study offers a comprehensive evaluation of the definition, legal status, and taxation of crypto-assets by comparing Turkish law with other jurisdictions. Considering the increasing volume and scope of crypto-asset transactions, the applicability of current tax legislation is discussed and comparative international regulations are analyzed. Finally, the study identifies uncertainties in the Turkish tax system and provides potential solutions.

Anahtar Kelimeler

• Crypto-assets
• tax law
• digital economy
• taxation
• comparative law

Kaynakça

1. Aybay Aydın, HATEMİ Hüseyin (2012), Eşya Hukuku, 3. Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul.
2. Türkiye Bilişim Vakfı (2021), Blockchain Türkiye, Kripto Varlıkların Vergi-Muhasebe ve Denetim Yönünden İncelenmesi Raporu, Vergi, Muhasebe Denetim ve Alt Çalışma Grubu.
3. Çarkacıoğlu Abdurrahman (2016), Kripto-Para Bitcoin, Sermaye Piyasası Kurulu, Araştırma Dairesi.
4. Çağlayan Aksoy, Pınar (2021), Akıllı Sözleşmelerin Kuruluşu ve Geçerlilik Şartları, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul.
5. Çildir Melih, Chandarlı Saleh (2024), Kripto Para Birimlerinin Vergilendirme Politikaları ve Seçili Ülkeler Açısından Analizi, Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, Sayı 14.
6. Coşkun Kemal, Yıldırım Semih (2023), Paranın Tarihsel Serüven İçerisindeki Formları, Muhasebe ve Finans Tarihi Araştırmaları Dergisi, Temmuz.
7. Erol Ahmet (2024), Türk Vergi Sistemi ve Vergi Hukuku, Adalet Yayınevi, 8. Baskı, Ankara.
8. Financial Action Task Force, Annual Report.

9. GİB (2018), Mirsaçıların Vergisel Yükümlülükleri Rehberi.
10. İmamoğlu Deniz Alp (2025), Kripto Para Birimleri ve Türk Hukukunda Düzenlenmesi, 6. Baskı, Seçkin Yayınları.
11. Kızılot Şükrü, Taş Metin (2009), Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi, Yaklaşım Yayıncılık.
12. Meraklı, Serkan; “Merkeziyetsiz Finans (Defi) Faaliyetlerinin İzinsiz Bankacılık Faaliyetinde Bulunma Suçu Bakımından Değerlendirilmesi”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C.27, S.2, 2021, s.1167 DOI:10.33433/maruhad.996976 (Erişim Tarihi: 15.06.2025)
13. Nakamoto Satoshi (2008), Bitcoin: A Peer-To-Peer Electronic Cash System.
14. Öncel Mualla, Kumrulu Ahmet, Çağan Nami, Göker Cenker (2020), Vergi Hukuku, Turhan Kitabevi, 29. Bası, Ankara.
15. Orkun Kardelen Büşra (2022), Kripto Varlıkların Vergilendirilmesi, Ankara.
16. Tanrıverdi Mustafa, Uysal Mevlüt, Üstündağ Mutlu Tahsin, Blokzincir Teknolojisi Nedir? Ne Değildir?: Alanyazın İncelemesi, Bilişim Teknolojileri Dergisi, Cilt:12, Sayı: 3, Temmuz 2019
17. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı (2022), Vergi Konseyi Kripto Varlıkların Vergilendirilmesi Çalışma Grubu Raporu.
18. Tevetoğlu Mete (2021), Kripto Varlıklar Ve Kripto Varlıkların İlk Arzı, Aristo, 2. Baskı.
19. Ünalan Gökhan (2019), Kripto Paraların Vergilendirilmesi.
20. Yaga Dylan, Mell Peter, Roby Nik, Scarfone Karen (2018), National Institute Of Standards and Technology (NIST), Blockchain Technology Overview, NISTIR 8202.
21. Yüce Çağatay (2022), Kripto Varlıkların Vergilendirilmesi – Diğer Ülke Uygulamaları ve Türkiye İçin Öneriler, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı 494.
22. Yüksel Filiz, Kripto Varlıklar ve IfRS Kapsamında Kripto Paraların Muhasebeleştirilmesi, Muhasebe Ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 2020, 13(2), S. 438
23. Yüksel Sinan H., Güçlütürk Osman Gazi (2021), Kripto Varlıkların İlk Arzı (ICO) ve Türk Hukukunda İlgili Düzenlemelerin Tespiti.
24. World Bank Group, Distributed Ledger Technology & Secured Transactions: Legal Regulatory and Technological Perspectives – Guidance Notes Series, Note 3: Distributed Ledger Technology and Secured Transactions Frameworks: A Primer, Mayıs 2020