Araştırma Makalesi

AİHK’nin EXTRATERRİTORİAL BAĞLAYICILIĞI

Cilt: 23 Sayı: 1 8 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

AİHK’nin EXTRATERRİTORİAL BAĞLAYICILIĞI

Öz

AİHK’nin extraterritorial uygulanmasında AİHM kararlarında Jurisdiktion kavramının istikrarlı yorumlanmadığı görülmektedir. Jurisdiktion kavramının yorumunda AİHM’nin bazen ülkesel ve bazen kişisel Jurisdiktion modelinden hareket etmesi, istikrarlı bir yaklaşım ortaya koymaması, somut duruma göre model tercihi yapması hukuk güvenliği bakımından öngörülemez bir durum yaratmaktadır. Bir taraftan etkin ve üniversal bir insan hakları koruması sağlama, diğer taraftan Konvansiyon devletlerinin AİHK muvacehesinde sorumlu tutulabilmeleri için etkin olma olanaklarının dikkate alınma gerekliliği extraterritorial insan hakları mükellefiyetleri bağlamında AİHK’den doğan pozitif ve negatif yükümlülükler arasında ayrım yapılmasını gerektirmektedir. Makalede AİHM’nin Konvansiyon devletlerinin extraterritorial tasarrufları bağlamında kilometre taşı teşkil eden kararları ışığında Jurisdiktion kavramının yorumuna esas olan kriterler yanısıra insan haklarının etkinliği ve evrenselliği prensibinin extraterritorial tasarruflarda oynadığı rol ve Konvansiyon devletlerinin yükümlülükleri ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allen S. Weiner/Duncan B. Hollis/Chimene Keitner, International Law, 8.bası, Burlington, Aspen Publishing, 2023, ss.1-1330
  2. Andreas von Arnauld, Völkerrecht, 5.bası, Heidelberg, C.F.Müller Verlag, 2023, Rn.649
  3. Dominic McGoldrick, “Extraterritorial Application of the International Covenant on Civil and Political Rights”, bknz.: Fons Coomans/Menno T.Kamminga (eds.), Extraterritorial Application of Human Rights Treaties, Antwerpen/Oxford, 2004, ss.41-72
  4. Donald Shelton/Ariel Gould, Positive and negative Obligations, The Oxford Handbook of International Human Rights Law, Oxford University Press, 2013, ss.562-584,
  5. Erik Roxstrom/Mark Gibney/Terje Einarsen, “The NATO Bombing Case (Bankovic et al. v. Belgium et al. ) and the Limits of Western Human Rights Protection”, Boston University International Law Journal, C.23, No.1, 2005, ss.55-136
  6. Edward N. Cain, “European Court of Human Rights Ruling in Georgia v. Russia (II) and its Application to the Current Crisis in Ukraine”, Loyola University, Chicago International Law Review, C:19, No.2:2023, ss. 206-229
  7. Eszter Polgári, “The Role of the Vienna Rules in the Interpretation of the ECHR: A Normative Basis or a Source of Inspiration?”, Erasmus Law Review, C:14, No.2, 2021, ss. 82-95
  8. Floris Tan/Marten Zwanenburg, “One Step Forward, Two Steps Back? Georgia v. Russia II, European court of Human Rights, Appl. No 38263/08”, Melbourne Journal of International Law, C.22, No.1, 2021, ss.136-155

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

8 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

28 Ekim 2025

Kabul Tarihi

2 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Arsava, A. F. (2026). AİHK’nin EXTRATERRİTORİAL BAĞLAYICILIĞI. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 23(1), 1-24. https://doi.org/10.63117/yuhfd.1812278
AMA
1.Arsava AF. AİHK’nin EXTRATERRİTORİAL BAĞLAYICILIĞI. YÜHFD. 2026;23(1):1-24. doi:10.63117/yuhfd.1812278
Chicago
Arsava, Ayşe Füsun. 2026. “AİHK’nin EXTRATERRİTORİAL BAĞLAYICILIĞI”. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23 (1): 1-24. https://doi.org/10.63117/yuhfd.1812278.
EndNote
Arsava AF (01 Ocak 2026) AİHK’nin EXTRATERRİTORİAL BAĞLAYICILIĞI. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23 1 1–24.
IEEE
[1]A. F. Arsava, “AİHK’nin EXTRATERRİTORİAL BAĞLAYICILIĞI”, YÜHFD, c. 23, sy 1, ss. 1–24, Oca. 2026, doi: 10.63117/yuhfd.1812278.
ISNAD
Arsava, Ayşe Füsun. “AİHK’nin EXTRATERRİTORİAL BAĞLAYICILIĞI”. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23/1 (01 Ocak 2026): 1-24. https://doi.org/10.63117/yuhfd.1812278.
JAMA
1.Arsava AF. AİHK’nin EXTRATERRİTORİAL BAĞLAYICILIĞI. YÜHFD. 2026;23:1–24.
MLA
Arsava, Ayşe Füsun. “AİHK’nin EXTRATERRİTORİAL BAĞLAYICILIĞI”. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 23, sy 1, Ocak 2026, ss. 1-24, doi:10.63117/yuhfd.1812278.
Vancouver
1.Ayşe Füsun Arsava. AİHK’nin EXTRATERRİTORİAL BAĞLAYICILIĞI. YÜHFD. 01 Ocak 2026;23(1):1-24. doi:10.63117/yuhfd.1812278

Cited By