Hukuk Felsefesi Açısından İoanna Kuçuradi'de 'Değer Problemi'

Öz

İoanna Kuçuradi, 1971’de yayımlanan İnsan ve Değerleri adlı kitabıyla, değer problemine doğal hukukçu düşünürlerden çok farklı bir bakış açısı kazandırmıştır. Bu değer anlayışının biçimlenmesinde Immanuel Kant, Arthur Schopenhauer, Nicolai Hartmann, Friedrich Nietzsche ve Takiyeddin Mengüşoğlu gibi düşünürlerin görüşleri etkili olmuştur. Daha geriye doğru gidildiğinde, bu etki, İlk Çağ’ın ünlü filozofu Aristoteles’e kadar uzanır. Kuçuradi’nin yeni bakış açısı hukuka, hukuk felsefesine, devlet teorisine ve insan haklarına yaklaşımımızı sorgulamamızı sağlamış ve bu alandaki problemlerin çözümüne katkıda bulunmuştur. Bu makalede, Kuçuradi’nin değer problemi hakkındaki görüşleri hukuk felsefesi açısından değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Adalet
• Değer
• İnsan Hakları
• İnsanın Olanakları
• İnsan Onuru
• İnsan Merkezcilik
• Kuçuradi
• Türcülük

THE "PROBLEM OF VALUE" IN IOANNA KUCURADI: AN ASSESSMENT FROM A LEGAL PHILOSOPHY PERSPECTIVE

Öz

With her book "Human and Values", published in 1971, Ioanna Kuçuradi offered a perspective on the problem of value that differed significantly from that of natural law thinkers. The views of thinkers such as Immanuel Kant, Arthur Schopenhauer, Nicolai Hartmann, Friedrich Nietzsche, and Takiyeddin Mengüşoğlu influenced the formation of her understanding of value. Going further back, this influence extends to Aristotle, the renowned philosopher of antiquity. Kuçuradi’s new perspective has led us to question our approach to law, legal philosophy, state theory, and human rights, and has contributed to solving the problems in these areas. This article will evaluate Kuçuradi's views on the problem of value from the perspective of legal philosophy.

Anahtar Kelimeler

• Anthropocentrism
• Human Rights
• Human Capabilities
• Human Dignty
• Justice
• Kucuradi
• Speciesism
• Value

Kaynakça

1. Aral, Vecdi (2010) Hukuk Felsefesinin Temel Sorunları, XII Levha Yayınları, İstanbul
2. Aristoteles (2014) Nikomakhos’a Etik (Çev. S. Babür), BilgeSu Yayıncılık, Ankara
3. Aristoteles (1983) Politika (Çev. M. Tuncay) Remzi Kitabevi, İstanbul
4. Arslan, Ahmet (2002) Felsefeye Giriş, Vadi Yayınları, Ankara
5. Bates, Daniel G. (2009) 21. Yüzyılda Kültürel Antropoloji: İnsanın Doğadaki Yeri (Çev. S. Aydın, S. Altuntek, E. Altınok vd.) İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul
6. Beitz, Charles R. (2009) The Idea of Human Rights, Oxford University Press, New York
7. Bix, Brian (2010) “Natural Law Theory”, A Companion to Philosophy of Law and Legal Theory (Ed. Dennis Patterson), Wiley-Blackwell, s.211-227
8. Corradetti, Claudio (Ed.) (2012) Philosophical Dimensions of Human Rights, Springer

9. Çotuksöken, B.; Uygur, G.; Şimga, H. (Ed.) (2014) İoanna Kuçuradi: Çağın Olayları Arasında, Tarihçi Kitabevi, İstanbul
10. Çağıl, Orhan Münir (1961) Hukuk Başlangıcı Dersleri, İÜHF Yayını, İstanbul
11. Donnelly, Jack (1995) Teoride ve Uygulamada Evrensel İnsan Hakları (Çev. M. Erdoğan, L. Korkut) Yetkin, Ankara
12. Erinç, M. Sıtkı (1995) Kültür Sanat Sanat Kültür, Çınar Yayınları, İstanbul
13. Grotius, Hugo (2011) Savaş ve Barış Hukuku (Çev. S. Meray) Say Yayınları, İstanbul
14. Habermas, Jürgen (2012) “The Concept of Human Dignity and the Realistic Utopia Human Rights”, Philosophical Dimensions of Human Rights (Ed. C. Corradetti), Springer, s. 63-79
15. Habermas, Jürgen (1996) Between Facts and Norms: Contribution to a Discourse Theory of Law and Democracy (Trans. W. Rehg) The MIT Press
16. Hacıkadiroğlu, Vehbi (2002) “Değerlerin Temellendirilmesi”, Bilgi ve Değer (Ed. Ş. Yalçın) Vadi Yayınları, Ankara, s.35-43
17. Heller, Agnes (2015) Bir Ahlak Kuramı, (Çev. A. Yılmaz, K. Tütüncü, E. Demirci) Ayrıntı Yayınları, İstanbul
18. Hirş, Ernest (2001) Hukuk Felsefesi ve Hukuk Sosyolojisi Dersleri, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ankara
19. Hughes, Gerard J. (2013) The Routledge Guidebook to Aristotle’s Nicomachean Ethics, Routledge
20. Ignatieff, Michael (2003) Human Rights as Politics and Idolatry, Princeton University Press, New Jersey
21. Kant, Immanuel (2013) Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi (Çev. İ. Kuçuradi), Türkiye Felsefe Kurumu Yayını, Ankara
22. Kant, Immanuel (2014) Pratik Aklın Eleştirisi (Çev. İ. Kuçuradi, Ü. Gökberk, F. Akatlı), Türkiye Felsefe Kurumu Yayını, Ankara
23. Kelly, Eugene (2011) Material Ethics of Value: Max Scheler and Nicolai Hartmann, Springer
24. Kao, Garace Y. (2011) Grounding Human Rights in a Pluralist World, Georgetown University Press, Washington
25. Kuçuradi, İoanna (2007) İnsan Hakları: Kavramları ve Sorunları, Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara
26. Kuçuradi, İoanna (2008-a) “İnsan Onuru Kavramı ve İnsan Hakları”, Demokrasinin Garantisi: İnsan Onuru ve İnsan Hakları (Der. U. Dufner) Heinrich Böll Stiftung Yayını, İstanbul, s.77-80
27. Kuçuradi, İoanna (2018-b) İnsan ve Değerleri, Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara
28. Kuçuradi, İoanna (2018-c) Etik, Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara
29. Kuçuradi, İoanna (2019) Ahlak, Etik ve Etikler, Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara
30. Mauser, Bernard (2009) The Ontological Foundations for Natural Law Theory and Contemporary Ethical Naturalism, Marquette University, Dissertatios
31. Nussbaum, Martha C. (2007) Frontiers of Justice, Harvard University Press
32. Öktem, Niyazi; Türkbağ, Ahmet Ulvi (2014) Felsefe, Sosyoloji, Hukuk ve Devlet, Der Yayınları, İstanbul
33. Örnek, Yusuf (2019) ”İoanna Kuçuradi ve Felsefe Geleneği” (Haz. Örnek, Y) İoanna Kuçuradi’ye Sekseninci Yaşında, Kuçuradi Felsefe ve İnsan Hakları Vakfı Yayını, Ankara
34. Özbilgen, Tarık (1976) Eleştirisel Hukuk Başlangıcı Dersleri, İÜHF Yayını, İstanbul
35. Pieper, Annemarie (1999) Etiğe Giriş (Çev. V. Atayman, G. Sezer), Ayrıntı Yayınları
36. Platon (1980) Devlet (Çev. S. Eyüboğlu, M. A. Cimcoz) Remzi Kitabevi, İstanbul
37. Popper, Karl Rimud (2014) Açık Toplum ve Düşmanları I-II (Çev. M. Tunçay, H. Rızatepe) Liberte Yayınevi, Ankara
38. Sandel, Michael J. (2017) Adalet: Yapılması Gereken Doğru Şey Nedir? (Çev. M. Kocaoğlu), Eksi Kitaplar
39. Schmidtz, David (2010) Adaletin Unsurları (Çev. H. Özler), Liberte Yayınları, Ankara
40. Shestack, Jerome J. (1989) “The Jurisprudence of Human Rights” Human Rights in International Law: Legal and Policy Issues, Clarendon Press, Oxford, pp.69-113
41. Schopenhauer, Arthur (2016) Hukuk, Ahlak ve Siyaset Üzerine (Çev. A. Aydoğan) Say Yayınları, İstanbul
42. Singer, Peter (2015) Pratik Etik (Çev. N. Çatlı) İthaki Yayınları, İstanbul
43. Tepe, Harun (2019) “Teoriden Eyleme İoanna Kuçuradi”, İoanna Kuçuradi’ye Sekseninci Yaşında, Kuçuradi Felsefe ve İnsan Hakları Vakfı Yayını, Ankara
44. Uygun, Oktay (2024) Devlet Teorisi, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul
45. Yetkin, Çetin (2015) Adalet Hiç Var Olmadı: Adalet Kavramı Üzerine Kötümser Bir Deneme, Kilit Yayınları, Ankara