Konkordato Haricinde Yapılan Vaatlerin Hükümsüzlüğü

Öz

Çalışma, İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 308/d maddesi uyarınca borçlunun, konkordato projesinde öngörülenden daha fazla ya da farklı şartlar içeren vaatlerinin hükümsüzlüğünü ele almaktadır. Düzenlemenin temel amacı, konkordato sürecinde alacaklılar arasında eşitliği sağlamaktır. Borçlunun bazı alacaklılara ayrıcalık tanıyarak kayırması, eşitliği bozması, konkordato kurumunun işlevselliğini ve bu kuruma olan güveni zedeler. Çalışmada öncelikle vaat kavramının ne anlama geldiği, ardından bu kavramın hukuken ifade ettiği anlam hakkında açıklama yapılmakta ve buna göre vaatlerin hangi koşullarda hükümsüz sayılacağı değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, vaadin konusu, vaadin yöneltildiği tarih, vaatte bulunan kişi ve vaatte bulunulan kişi bakımından açıklamalar yapılmaktadır. Belirtmek gerekir ki, hükümsüzlük yaptırımı, konkordato projesine göre fazla veya farklı olan ve alacaklılar arasında eşitsizlik yaratan vaatler açısından söz konusu olmaktadır. Konkordato haricinde yapılan bu tür vaatler, Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 27. maddesi kapsamında emredici kanun hükümlerine aykırılık sebebiyle kesin hükümsüzdür.

Anahtar Kelimeler

• Konkordato
• Vaat
• Konkordato Harici Vaat
• Emredici Kanun Hükümlerine Aykırılık
• Hükümsüzlük

INVALIDITY OF PROMISES MADE OUTSIDE THE CONCORDAT

Öz

This study examines the invalidity of a debtor’s promises that contain terms more favorable or different from those stipulated in the concordat plan, pursuant to Article 308/d of the Execution and Bankruptcy Law. The primary aim of this regulation is to ensure equality among creditors during the concordat process. Granting privileges to certain creditors disrupts this equality and undermines both the functionality and credibility of the concordat institution. The study first explains the meaning of the term promise and then discusses its significance within the context of law, evaluating under what conditions such promises are considered invalid. In this regard, the subject matter of the promise, the date it was made, and the parties involved — both the promisor and the promisee — are examined in detail. It should be noted that the sanction of invalidity applies specifically to promises that are excessive or different from the concordat plan and that create inequality among creditors. Such promises made outside the concordat process are absolutely null and void under Article 27 of the Turkish Code of Obligations due to their contravention of mandatory legal provisions.

Anahtar Kelimeler

• Concordat
• Promise
• Promise Outside the Concordat Plan
• Violation of Imperative Legal Rules
• Invalidity

Kaynakça

1. Akil, Cenk, Sorularla Adi Konkordato, Ankara 2019.
2. Akil, Cenk/Topak, Süleyman, Şematik İcra ve İflas Hukuku, 2. Baskı, Ankara 2024.
3. Akbulut, Pakize, Borçlar Hukukunda Kesin Hükümsüzlük Yaptırımının Amaca Uygun Sınırlama Yöntemi İle Daraltılması, İstanbul 2016.
4. Akıntürk, Turgut/Ateş, Derya, Medenî Hukuk, Yirmisekizinci (36.) Baskı, Ankara 2024.
5. Altay, Sümer/Eskiocak, Ali, Konkordato ve Yeniden Yapılandırma Hukuku, 5. Bası, İstanbul 2019.
6. Antalya, O. Gökhan/Topuz, Murat, Medeni Hukuk, Giriş-Temel Kavramlar-Başlangıç Hükümleri, 5. Baskı, Cilt I, Ankara 2024.
7. Antalya, O. Gökhan/Yelkenci, Işıl, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Cilt V/1, 1, Temel Kavramlar-Başlangıç Hükümleri, Ankara 2025.
8. Arar, Kemal, İcra ve İflâs Hükümleri, C.2, İflâs, Ankara 1945.

9. Arslan, Ramazan/Yılmaz, Ejder/Taşpınar Ayvaz, Sema/Hanağası, Emel, İcra ve İflâs Hukuku, 10. Baskı, Ankara 2024.
10. Atalı, Murat/Ermenek, İbrahim/Erdoğan, Ersin, İcra ve İflâs Hukuku, 9. Baskı, Ankara 2025.
11. Ayan, Mehmet/Ayan, Nurşen, Medeni Hukuka Giriş, 12. Baskı, Ankara 2016.
12. Belgesay, Mustafa Reşid, İcra ve İflâs Hukuku I, Sentetik Bölüm İkinci Cild, Konkordato-İflâs-İptal Davası-Tahliye, İkinci Basım, İstanbul 1953.
13. Berkin, Necmeddin M., İflâs Hukuku, İstanbul 1972.
14. Budak, Ali Cem, Yeni Konkordato Hukuku, Öztek Konkordato Şerhi, 3. Baskı, Ankara 2023.
15. Dural, Mustafa/Sarı, Suat, Türk Özel Hukuku, Cilt I, Temel Kavramlar ve Medeni Kanunun Başlangıç Hükümleri, İstanbul 2013.
16. Edis, Seyfullah, Medenî Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri, 4. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 1993.
17. Ercoşkun Şenol, Kübra, Sözleşmenin İçeriğini Belirleme Özgürlüğü ve Bunun Genel Sınırı: TBK m.27, İÜHFM, C.LXXIV, S.2, 2016, s.709-737.
18. Erdoğan, İhsan/Keskin, A. Dilşad, Türk Medeni Hukuku, Başlangıç Hükümleri Kişiler Hukuku, 3. Baskı, Ankara 2020.
19. Eren, Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 28. Bası, Ankara 2023.
20. Eriş, Gönen, İflâs ve Konkordato Hukuku, Ankara 1991.
21. Erman, Hasan, Borçlar Hukukunda Akit Serbestisi ve Genel Olarak Sınırlamaları, İÜHFD, C.38, S.1-4, s.601-620.
22. Erman, Hasan, Medenî Hukuk Dersleri, Başlangıç Hükümleri ve Kişiler Hukuku, İstanbul 2023.
23. Eroğlu, Orhan, İflâs Dışı Adi Konkordato Mühleti İçerisinde Borçlunun İflâsına Karar Verilebilecek Durumlar, SÜHFD, C.27, S.3, 2019, s.785-807.
24. Eroğlu, Orhan, Uygulamada Konkordato, 5. Baskı, Ankara 2023.
25. Gözler, Kemal, Hukuka Giriş, 19. Baskı, Bursa 2022.
26. Güner, Abdullah, Konkordato, Adalet Dergisi, C.43, S.2, 1952, s.277-310.
27. Gürdoğan, Burhan, İflâs Hukuku Dersleri, Ankara 1966.
28. Hunkeler, Daniel, KurzKommentar SchKG, 2. Auflage, Basel 2014 (KUKO SchKG-Hunkeler).
29. Jaeger, Carl, Schuldbetreibung und Konkurs, 3. Auflage, Zweiter Band, Zürich 1911.
30. Jaeger, Carl/Daeniker, Marta, Schuldbetreibung und Konkurs, Erster Band, Zürich 1947.
31. Kaman, Münir, Konkordatonun Hüküm ve Sonuçları, Ankara 2021.
32. Karahasan, Reşit Mustafa, Türk Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Öğreti Yargıtay Kararları, Cilt I, İstanbul 2003.
33. Kaşak, Fahri Erdem, Sözleşme Özgürlüğünün Sınırı Olarak Kanunun Emredici Hükümlerine Aykırılık, İstanbul 2019.
34. Kocayusufpaşaoğlu, Necip/Hatemi, Hüseyin/Serozan, Rona/Arpacı, Abdülkadir, Borçlar Hukuku Genel Hüküm, Borçlar Hukukuna Giriş Hukuki İşlem Sözleşme, Birinci Cilt, 7. Bası, İstanbul 2017.
35. Kren Kostkiewicz, Jolanta, SchKG Kommentar, 20. Auflage, Zürich 2020.
36. Kren Kostkiewicz, Jolanta/Vock, Dominik, Kommentar zum Bundesgesetz über Schuldbetreibung und Konkurs SchKG, Schulthess Kommentar SK, Zürich 2017 (SK SchKG-Hunkeler/Wohl/Henseler).
37. Kuru, Baki, İflâs ve Konkordato Hukuku, Ankara 1971.
38. Kuru, Baki, İcra ve İflâs Hukuku, C.4, İstanbul 1997.
39. Kuru, Baki, İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı, İstanbul 2013.
40. Külekçi, Osman, Adi Konkordatonun Etkileri ve Sonuçları, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2021.
41. Nomer, Halûk N., Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 18. Bası, İstanbul 2021.
42. Olgaç, Senai, İcra ve İflâs Kanunu, C.II, İstanbul 1974.
43. Oğuzman, M. Kemal/Öz, M. Turgut, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C.1, 21. Bası, İstanbul 2023.
44. Oğuzman, M. Kemal/Barlas, Nami, Medeni Hukuk, İstanbul 2018.
45. Öğütçü, A. Tahir/Çitoğlu, Ali, Uygulamalı İcra ve İflâs Kanunu, Ankara 1977.
46. Özsöker, Gökberk, Konkordato Mühletinin Sözleşmeler Bakımından Doğurduğu Sonuçlar, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara 2022.
47. Özsunay, Ergun, Medeni Hukuka Giriş, İstanbul 1978.
48. Pekcanıtez, Hakan/Erdönmez, Güray, 7101 Sayılı Kanunla Yürürlüğe Giren Konkordato Hükümlerinin Değerlendirilmesi (Makale), Bankacılar Dergisi, S.105, 2018, s.108-156.
49. Pekcanıtez, Hakan/Erdönmez, Güray, Konkordato, İstanbul 2018.
50. Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Sungurtekin Özkan, Meral/Özekes, Muhammet, İcra ve İflâs Hukuku Ders Kitabı, 12. Bası, İstanbul 2025.
51. Postacıoğlu, İlhan E., Konkordato, Ankara 1965.
52. Staehelin, Daniel/Bauer, Thomas/Lorandi, Franco, Basler Kommentar, Bundesgesetz über Schuldbetreibung und Konkurs II, 3. Auflage, Basel 2021 (BSK SchKG-Umbach-Spahn/Kesselbach).
53. Reisoğlu, Safa, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 23. Bası, İstanbul 2012.
54. Saldırım, Mustafa, İflastan Önce Konkordatonun Tasdikinin Hüküm ve Sonuçları, ABD, 2000/4, s.229-273.
55. Sarısözen, Serhat, Konkordato, 6. Baskı, Ankara 2024.
56. Serozan, Rona, Medeni Hukuk, Genel Bölüm Kişiler Hukuku, 7. Bası, İstanbul 2017.
57. Tercier, Pierre/Pichonaz, Pascal/Develioğlu, H. Murat, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 2. Baskı, İstanbul 2020.
58. Tekil, Fahiman, Hükümsüzlük ve İptal Edilebilirlik Ayırımı Hakkındaki Bir Yargıtay Kararı Üzerine Düşünceler, Prof. Dr. Erdoğan Moroğlu’na 65. Yaş Günü Armağanı, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını, 2. Tıpkı Bası, İstanbul 2001, s.593-600.
59. Tekinay, Selahattin Sulhi, Medeni Hukuka Giriş Dersleri, İstanbul 1984.
60. Tekinay, Selâhattin Sulhi, Medenî Hukukun Genel Esasları ve Gerçek Kişiler Hukuku, Altıncı Bası, İstanbul 1992.
61. Tekinay, S. Sulhi/Akman, Sermet/Burcuoğlu, Hâluk/Altop, Atilla, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 7. Baskı, İstanbul 1993.
62. Tunçomağ, Kenan, Türk Borçlar Hukuku, 1. Cilt, Genel Hükümler, 6. Baskı, İstanbul 1976.
63. Ünlütepe, Mustafa, Medeni Hukuka Giriş ve Türk Medeni Kanunu’nun Başlangıç Hükümleri, Ankara 2021.
64. Üstündağ, Saim, İflâs Hukuku, 8. Bası, İstanbul 2009.
65. Yıldırım, Mehmet Kâmil/Deren-Yıldırım, Nevhis, İcra ve İflas Hukuku, 9. Baskı, İstanbul 2025.