Araştırma Makalesi

SİBER SALDIRILARDA SİLAHLI SALDIRI EŞİĞİNİN BELİRLENMESİ: ULUSLARARASI HUKUKTA İSNAT VE MEŞRU MÜDAFAA İKİLEMİ

Cilt: 23 Sayı: 2 15 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

SİBER SALDIRILARDA SİLAHLI SALDIRI EŞİĞİNİN BELİRLENMESİ: ULUSLARARASI HUKUKTA İSNAT VE MEŞRU MÜDAFAA İKİLEMİ

Öz

Dijital çağ, devletlerarasındaki güç kullanım biçimlerini dönüştürmüş; özellikle kritik altyapılara, kamu hizmetlerine ve stratejik veri sistemlerine yönelen siber operasyonlar uluslararası güvenlik bakımından yeni hukuki sorunlar ortaya çıkarmıştır. Bu gelişmeler, siber eylemlerin uluslararası hukukta hangi koşullarda “kuvvet kullanımı” veya “silahlı saldırı” olarak nitelendirilebileceği sorusunu merkezî bir tartışma konusu hâline getirmiştir. Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın 2(4) maddesinde yer alan kuvvet kullanma yasağı ile 51. maddede düzenlenen meşru müdafaa hakkı, siber operasyonların hukuki değerlendirilmesinde temel normatif çerçeveyi oluşturmaktadır. Uluslararası Adalet Divanı içtihadında geliştirilen “ölçek ve etkiler” kriteri ise, bir eylemin silahlı saldırı düzeyine ulaşıp ulaşmadığının tespitinde belirleyici bir ölçüt olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte, siber operasyonların maddi etkilerinin niteliği kadar, bu eylemlerin belirli bir devlete atfedilebilir olup olmadığı da silahlı saldırı değerlendirmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, siber operasyonların silahlı saldırı eşiği bağlamında nasıl değerlendirileceğini incelemekte; ölçek ve etkiler kriteri ile devlete isnat sorunu arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır. Çalışmada, siber alandaki teknik ve delil temelli güçlüklerin, meşru müdafaa hakkının uygulanabilirliği üzerinde doğurduğu sonuçlar tartışılmakta ve mevcut uluslararası hukuk çerçevesinin bu yeni güç kullanım biçimlerine ne ölçüde cevap verebildiği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akande, Dapo/Tzanakopoulos, Antonios, "The Crime of Aggression", Marc Weller (eds.), The Oxford Handbook of the Use of Force in International Law, Oxford, Oxford University Press, 2015, ss. 222– 243.
  2. Aksar, Yusuf, Teoride ve Uygulamada Uluslararası Hukuk II, 4. Baskı, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2021.
  3. Apaydın, Deniz, “Monizm-Düalizm İkileminde Türk Hukuk Sistemi: Uluslararası Hukuka Bakış Üzerine Doktrinel Uzlaşmazlığın Nedenleri ve AB Hukuku Işığında Bir Değerlendirme”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C:9, No.1, 2018, ss. 529-560.
  4. Banalier, Karine, "The Principle of Non-Intervention", bknz.: Marc Weller (eds.), The Oxford Handbook of the Use of Force in International Law, Oxford, Oxford University Press, 2015, ss. 97–124.
  5. Banks, William C., “Cyber Attribution and State Responsibility”, International Law Studies, C:97, 2021, ss. 1039-1064.
  6. Bannelier, Karine/Christakis, Theodore, “Cyber-Due Diligence: A Parameter for Cyber-Peace?”, in Nicholas Tsagourias/Russell Buchan (eds), Research Handbook on International Law and Cyberspace, (2. Baskı), Cheltenham, Edward Elgar Publishing, 2021, ss. 218-243.
  7. Brownlie, Ian, Principles of Public International Law, 6. Baskı, Oxford, Oxford University Press, 2003.
  8. Byers, Michael, War Law: Understanding International Law and Armed Conflict, New York, Atlantic Monthly Press, 2005.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilişim ve Teknoloji Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

9 Mart 2026

Kabul Tarihi

9 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çatal, B. (2026). SİBER SALDIRILARDA SİLAHLI SALDIRI EŞİĞİNİN BELİRLENMESİ: ULUSLARARASI HUKUKTA İSNAT VE MEŞRU MÜDAFAA İKİLEMİ. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 23(2), 587-621. https://doi.org/10.63117/yuhfd.1905666
AMA
1.Çatal B. SİBER SALDIRILARDA SİLAHLI SALDIRI EŞİĞİNİN BELİRLENMESİ: ULUSLARARASI HUKUKTA İSNAT VE MEŞRU MÜDAFAA İKİLEMİ. YÜHFD. 2026;23(2):587-621. doi:10.63117/yuhfd.1905666
Chicago
Çatal, Betül. 2026. “SİBER SALDIRILARDA SİLAHLI SALDIRI EŞİĞİNİN BELİRLENMESİ: ULUSLARARASI HUKUKTA İSNAT VE MEŞRU MÜDAFAA İKİLEMİ”. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23 (2): 587-621. https://doi.org/10.63117/yuhfd.1905666.
EndNote
Çatal B (01 Haziran 2026) SİBER SALDIRILARDA SİLAHLI SALDIRI EŞİĞİNİN BELİRLENMESİ: ULUSLARARASI HUKUKTA İSNAT VE MEŞRU MÜDAFAA İKİLEMİ. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23 2 587–621.
IEEE
[1]B. Çatal, “SİBER SALDIRILARDA SİLAHLI SALDIRI EŞİĞİNİN BELİRLENMESİ: ULUSLARARASI HUKUKTA İSNAT VE MEŞRU MÜDAFAA İKİLEMİ”, YÜHFD, c. 23, sy 2, ss. 587–621, Haz. 2026, doi: 10.63117/yuhfd.1905666.
ISNAD
Çatal, Betül. “SİBER SALDIRILARDA SİLAHLI SALDIRI EŞİĞİNİN BELİRLENMESİ: ULUSLARARASI HUKUKTA İSNAT VE MEŞRU MÜDAFAA İKİLEMİ”. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23/2 (01 Haziran 2026): 587-621. https://doi.org/10.63117/yuhfd.1905666.
JAMA
1.Çatal B. SİBER SALDIRILARDA SİLAHLI SALDIRI EŞİĞİNİN BELİRLENMESİ: ULUSLARARASI HUKUKTA İSNAT VE MEŞRU MÜDAFAA İKİLEMİ. YÜHFD. 2026;23:587–621.
MLA
Çatal, Betül. “SİBER SALDIRILARDA SİLAHLI SALDIRI EŞİĞİNİN BELİRLENMESİ: ULUSLARARASI HUKUKTA İSNAT VE MEŞRU MÜDAFAA İKİLEMİ”. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 23, sy 2, Haziran 2026, ss. 587-21, doi:10.63117/yuhfd.1905666.
Vancouver
1.Betül Çatal. SİBER SALDIRILARDA SİLAHLI SALDIRI EŞİĞİNİN BELİRLENMESİ: ULUSLARARASI HUKUKTA İSNAT VE MEŞRU MÜDAFAA İKİLEMİ. YÜHFD. 01 Haziran 2026;23(2):587-621. doi:10.63117/yuhfd.1905666