Ağır Metallerin Ekosistem Tepkilerini Anlamaya Yönelik Karadeniz’in Gösterge Organizmaları Kullanılarak Yapılmış Çalışmalar

Cilt: 14 Sayı: 2 1 Nisan 2014
  • Levent Bat
  • Oylum Gökkurt Baki
  • Elif Karakaş
  • Ayşah Vişne
  • Çağlayan Okkay
PDF İndir
EN TR

Ağır Metallerin Ekosistem Tepkilerini Anlamaya Yönelik Karadeniz’in Gösterge Organizmaları Kullanılarak Yapılmış Çalışmalar

Öz

Avrupa Parlamentosunu Deniz Çevresi Politikalarý alanýnda yayýmladýðý Deniz Stratejisi Çerçeve Direktifi (DSÇD) geçiþ suyu, kýyý ve açýk deniz sistemlerinde, ekolojik kalite ve bütünlüðü korumak ve eski haline getirmek için geliþtirilmiþtir. DSÇD ekosistem tabanlý yönetim prensibine dayanýr, deniz üzerindeki tüm baskýlarý dikkate alýr ve denizlere bölgesel yaklaþýr. Direktifin amacý 2020 yýlýna kadar AB Denizlerinde Ýyi Çevresel Durumu (ÝÇD) saðlamaktýr. Özellikle Bulgaristan ve Romanya’nýn da Avrupa Birliði ülkeleri arasýna katýlmalarýndan sonra Karadeniz Avrupa için de önemli bir hale gelmiþtir. Dünyadaki sayýlý iç denizlerden biri olan Karadeniz, dar bir boðazla yine kendisi gibi bir iç deniz olan Marmara Denizi’ne, oradan da Ege Denizi’ne açýlmaktadýr. Bu nedenle doðal dolaþýmý çok az olduðundan kendi kendini temizleme yeteneði sýnýrlý kalmaktadýr. Karadeniz’e dökülen nehirler güneyden Sakarya, Kýzýlýrmak, Yeþilýrmak, batýdan Tuna, kuzeyden Dinyeper ve Dinyester beraberinde milyonlarca ton organik maddeyi ve diðer karasal kökenli atýklarý Karadeniz havzasýna taþýmaktadýrlar. Toksik özelliði nedeniyle önemli kirleticilerden biri olan aðýr metaller doðal konsantrasyonlarýnýn üzerine çýktýklarýnda ekosistem bireylerinin biyolojik aktivitelerini olumsuz yönde etkileyerek besin zincirini oluþturan canlýlar arasýndaki dengenin bozulmasýna neden olmakta ve ortamdaki tüm canlýlarý ve besin zincirinin tepesindeki insaný olumsuz yönde etkilemektedir. Bu derleme aðýr metallerin ekosistem tepkilerini anlamaya yönelik Karadeniz’in gösterge organizmalarý kullanýlarak yapýlmýþ çalýþmalarý kapsamaktadýr. Çalýþmalardan elde edilen sonuçlar tartýþýlmýþ ve önerilerde bulunulmuþtur

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. metaller. (Heavy metals). S.D.Ü. Eðirdir Su Ürünleri Fak. Der., 6, 166-175.
  2. Bat, L., Öztürk, M. ve Öztürk, M. 1998-1999b. Akuatik Ahsanullah, M. 1976. Acute toxicity of cadmium and toksikoloji. (Aquatic toxicology). S.D.Ü. Eðirdir Su Ürünleri Fak. Der., 6, 148-165.
  3. Port, Victoria. Aust. J. Mar. Freshwater Res., 27: 187-196.
  4. Bat, L., Sezgin, M., Gündoðdu, A. ve Çulha, M. 1999a. Toxicity of zinc, copper and lead to Idotea baltica (Crustacea, Isopoda). Tr. J. Biology, 23 (4), 465- 472.
  5. shrimp Callianassa australiensis.I. Effect of individual metals. Mar. Biol., 64: 299-304,
  6. American Society for Testing and Materials, 1990. Bat, L., Gündoðdu, A., Sezgin, M., Çulha, M., Gönlügür, G. ve Akbulut, M. 1999b. Acute toxicity of zinc, copper and lead to three species of marine organisms from Sinop Peninsula, Black Sea. Tr. J. Biology, 23 (4), 537-544.
  7. amphipods. ASTM E 1367-90. American Society for Testing and Materials, Philadelphia, PA, pp. 1-24.
  8. Bat, L., Gündoðdu, A., Öztürk, M. ve Öztürk, M. 1999c. Copper, zinc, lead and cadmium concentrations in the Mediterranean mussel Mytilus gallopro- vincialis Lamarck 1819 from Sinop coast of the Black Sea. Tr. J. Zoology, 23: 321-326.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Levent Bat Bu kişi benim

Oylum Gökkurt Baki Bu kişi benim

Elif Karakaş Bu kişi benim

Ayşah Vişne Bu kişi benim

Çağlayan Okkay Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Nisan 2014

Gönderilme Tarihi

21 Haziran 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bat, L., Baki, O. G., Karakaş, E., Vişne, A., & Okkay, Ç. (2014). Ağır Metallerin Ekosistem Tepkilerini Anlamaya Yönelik Karadeniz’in Gösterge Organizmaları Kullanılarak Yapılmış Çalışmalar. Aquaculture Studies, 14(2). https://doi.org/10.17693/yunusae.vi.235399
AMA
1.Bat L, Baki OG, Karakaş E, Vişne A, Okkay Ç. Ağır Metallerin Ekosistem Tepkilerini Anlamaya Yönelik Karadeniz’in Gösterge Organizmaları Kullanılarak Yapılmış Çalışmalar. AquaST. 2014;14(2). doi:10.17693/yunusae.vi.235399
Chicago
Bat, Levent, Oylum Gökkurt Baki, Elif Karakaş, Ayşah Vişne, ve Çağlayan Okkay. 2014. “Ağır Metallerin Ekosistem Tepkilerini Anlamaya Yönelik Karadeniz’in Gösterge Organizmaları Kullanılarak Yapılmış Çalışmalar”. Aquaculture Studies 14 (2). https://doi.org/10.17693/yunusae.vi.235399.
EndNote
Bat L, Baki OG, Karakaş E, Vişne A, Okkay Ç (01 Nisan 2014) Ağır Metallerin Ekosistem Tepkilerini Anlamaya Yönelik Karadeniz’in Gösterge Organizmaları Kullanılarak Yapılmış Çalışmalar. Aquaculture Studies 14 2
IEEE
[1]L. Bat, O. G. Baki, E. Karakaş, A. Vişne, ve Ç. Okkay, “Ağır Metallerin Ekosistem Tepkilerini Anlamaya Yönelik Karadeniz’in Gösterge Organizmaları Kullanılarak Yapılmış Çalışmalar”, AquaST, c. 14, sy 2, Nis. 2014, doi: 10.17693/yunusae.vi.235399.
ISNAD
Bat, Levent - Baki, Oylum Gökkurt - Karakaş, Elif - Vişne, Ayşah - Okkay, Çağlayan. “Ağır Metallerin Ekosistem Tepkilerini Anlamaya Yönelik Karadeniz’in Gösterge Organizmaları Kullanılarak Yapılmış Çalışmalar”. Aquaculture Studies 14/2 (01 Nisan 2014). https://doi.org/10.17693/yunusae.vi.235399.
JAMA
1.Bat L, Baki OG, Karakaş E, Vişne A, Okkay Ç. Ağır Metallerin Ekosistem Tepkilerini Anlamaya Yönelik Karadeniz’in Gösterge Organizmaları Kullanılarak Yapılmış Çalışmalar. AquaST. 2014;14. doi:10.17693/yunusae.vi.235399.
MLA
Bat, Levent, vd. “Ağır Metallerin Ekosistem Tepkilerini Anlamaya Yönelik Karadeniz’in Gösterge Organizmaları Kullanılarak Yapılmış Çalışmalar”. Aquaculture Studies, c. 14, sy 2, Nisan 2014, doi:10.17693/yunusae.vi.235399.
Vancouver
1.Levent Bat, Oylum Gökkurt Baki, Elif Karakaş, Ayşah Vişne, Çağlayan Okkay. Ağır Metallerin Ekosistem Tepkilerini Anlamaya Yönelik Karadeniz’in Gösterge Organizmaları Kullanılarak Yapılmış Çalışmalar. AquaST. 01 Nisan 2014;14(2). doi:10.17693/yunusae.vi.235399