İklimsel Değişikliklerin Deniz Suyu Yüzey Sıcaklığında ve Deniz Suyundaki Chl-A Yoğunluğunda Neden Olduğu Artışların Şeytan Vatozu'nun (Mobula Mobular Bonnaterre, 1788) Doğu Akdenize’e Doğru Yayılışı Arasındaki Muhtemel Ilişkiler; Şeytan Vatozu’nun Grup Olarak Türkiye Kara Sularındaki Ilk Kaydı
Öz
Dünyadaki bütün ekosistemler atmosferin fiziksel ve kimyasal bileşenlerindeki değişikliklerden etkilenmektedirler. İklim ve bununla birlikte deniz ekosistemlerindeki yüzey su sıcaklığındaki değişimler özellikle soyları tükenme tehlikesinde olan türleri ve onların yayılış alanlarını etkilemektedir. Bu çalışmamızda, iklim değişikliğinin Myliobatidae ailesine ait, nesli tükenme tehlikesinde olup Akdeniz’e özgü bir tür olan ve Şeytan vatozu’nun (Mobula mobular) göçü üzerindeki etkilerini inceledik. Kış mevsiminde su sıcaklığında meydana gelen anormal artışlar balıkları göç etmeye zorlayan başlıca sebeplerden biridir. Adriyatik Denizi ve çevresinde yüzey suyu sıcaklığının artması birincil üreticilerin miktar ve kompozisyonunu doğrudan etkilediği gibi, Şeytan vatoz’unun diyetinde bulunan zooplankton, küçük balık ve kabukluları da etkilemektedir. Bu değişim, Şeytan vatozu’nun Batı Akdeniz’de doğal yayılış alanlarını terk ederek yeni, beslenme alanları aramasına neden olduğu düşünülmektedir. Yaptığımız bu çalışmada, 2003-2015 yılları arasında Akdeniz’in yüzey suyu sıcaklığında ortalama 1,5 ºC’lik bir artış olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte kış aylarındaki- kış mevsimi (Ocak, Şubat, Mart) ve bahar başlangıcında, su yüzey sıcaklığındaki artış 2,5 ºC’yi bulmaktadır. Kış aylarında yüzey suyu sıcaklığındaki bu ciddi artış sıcaklık değişimine fazla toleransı olmayan türleri göçe zorlamaktadır. Ayrıca, çalışmamızda Şeytan vatozu’nun göç etmesinin iklim değişikliği ile ilişkisinin yanı sıra deniz suyundaki klorofil konsantrasyonlarındaki değişimlerle olan ilişkisi de incelenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, Şeytan vatozu’nun ekolojik davranışları ve iklim değişikliğinin bu davranışlar üzerindeki etkilerinin açıklanmasında önemli rol alacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Afonso, P., McGinty, N., Graça, G., Fontes, J., Inácio, M., Totland, A. and Menezes, G. 2014. Vertical migration of deep-sea fish ant its prey. PLoS One, 9(5): e97884. doi:10.1371/journal.pone.0097884
- Akyol, O., Erdem, M., Ünal, V. and Ceyhan, V. 2005. Investigation of drift-net fishery for swordfish (Xiphias gladius L.) in the Aegean Sea. Turkish Journal of Veterinary and Animal Science, 29: 1225-1231.
- Akyol, O. and Ceyhan, T. 2011. The Turkish swordfish fishery. Collective Volume Scientific Paper ICCAT 66(4): 1471–1479
- Akyüz, E. 1957. Observations on the Iskenderun red mullet (Mullus barbatus) and its environment. GFCM Proc Tech Papers 4: 305–326.
- Banzon, V., Smith, T. M., Liu, C. and Hankins, W. 2016. A long-term record of blended satellite and in situ sea surface temperature for climate monitoring, modeling and environmental studies. Earth System Science Data, 8, 165–176. doi:10.5194/essd-8-165-2016
- Barbaro, A., Einarsson, B., Birnir, B., Sigurðsson, S., Valdimarsson, S., Pálsson, Ó.K., Sveinbjörnsson, S. and Sigurðsson, P. 2009. Modelling and simulations of the migration of pelagic fish. Journal of Marine Science, 66(5):826-838.
- Beamish, R. J. 1995. Climate Change and Northern Fish Populations. Can. Spec. Publ. Fish. Aquat. Sci. 121:739 p. ISBN: 0-660-15780-2
- Ben-Tuvia, A. 1971. Revised list of the Mediterranean fishes of Israel. Israel Journal of Zoology, 20, 1–39.
Ayrıntılar
Birincil Dil
İngilizce
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Abdulla Sakallı
İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
27 Şubat 2017
Gönderilme Tarihi
28 Eylül 2016
Kabul Tarihi
22 Aralık 2016
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 17 Sayı: 1