Review

Yıl Boyu Kitlesel Bombus Arısı (Bombus terrestris) Yetiştiriciliğinde Çiftleştirme Aşaması

Volume: 28 Number: 1 March 30, 2018
EN TR

Yıl Boyu Kitlesel Bombus Arısı (Bombus terrestris) Yetiştiriciliğinde Çiftleştirme Aşaması

Öz

Örtü altı yetiştiriciliği yapılan birçok bitki türünde tozlayıcı vektör olarak kullanılan bombus arılarının yetiştiriciliği, dünyada önemi giderek artan stratejik bir tarımsal uğraşı haline gelmiştir. Bombus arılarının kontrollü koşullarda yıl boyu yetiştiriciliği koloni oluşturma, ana ve erkek arı yetiştirme, seleksiyon, çiftleştirme ve diyapoz dönemini kontrol etme gibi çeşitli aşamaları içermektedir. Kitlesel yetiştiriciliğin sürdürülebilir olması için en kritik aşamalardan birisi çiftleştirmedir. Bal arılarının aksine, Bombus terrestris ana (♀) ve erkekleri (♂) kapalı ortamlarda, çiftleşme kafeslerinde çiftleşebilmektedir. Erkek arılar çiftleşme sonrası tekrar çiftleşebilirken ana arılar sadece bir erkek arı ile çiftleşmektedir. Yaş ve vücut büyüklüğü, çene bezlerinden salgılanan uçucu feromonlar, çiftleşme kafesindeki erkek arı/ana arı oranı, ışık şiddeti ve frekansı, sıcaklık, nem, fotoperiyot, yuva materyali gibi çevre faktörleri B. terrestris ana (♀) ve erkeklerinin (♂) çiftleşme başarısına etki etmektedir. Bal arılarında olduğu gibi bombus arılarında da haplo diploid üreme sistemi söz konusudur. Cinsiyet lokuslarında homozigotlaşma olması durumunda ana arı tarafından yumurtlanan diploid yumurtalardan diploid erkek bireyler gelişir. Akrabalı yetiştiricilik diploid erkek üretimini önemli ölçüde arttırır. Bu nedenle, gelecek generasyonlarda kaliteli koloniler üretmek için yeteli sayıdaki genç ana arının kendilerine akraba olmayan erkek arılar ile çiftleştirilmesi önemlidir. Bu çalışmada, B. terrestris arısının kitlesel yetiştiriciliğinde yer alan çiftleştirme aşaması için temel gerekliliklerinin açıklanması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Alaux C, Boutot M, Jaisson P, Hefetz A (2007) Reproductive plasticity in bumblebee workers (Bombus terrestris)- reversion from fertility to sterility under queen influence. Behav. Ecol. Sociobiol. 62: 213–222.
  2. Alford DV (1969) A study of the hibernation of bumble bees (Hymenoptera: Bombidae) in Southern England. J. Anim. Ecol. 38: 149-170.
  3. Amin MR, Kwon YJ, Suh SJ (2007) Photoperiodic influence on the body mass of bumblebee, Bombus terrestris and its copulation duration. J. Appl. Entomol. 131(8): 537-541.
  4. Amin MR, Than KK, Kwon YJ (2009) Copulation duration of bumblebee Bombus terrestris (Hymenoptera: Apidae): Impacts on polyandry and colony parameters. J. Asia Pac. Entomol. 12: 141–144.
  5. Amin MR, Than KK, Kwon YJ (2010) Mating status of bumblebees, Bombus terrestris (Hymenoptera: Apidae) with notes on ambient temperature, age and virginity. Appl. Entomol. Zool. 45(3): 363-367.
  6. Amin MR, Bussiere LF, Goulson D (2012) Effects of male age and size on mating success in the bumblebee Bombus terrestris. J. Insect Behav. 25: 362–374.
  7. Baer B, Morgan ED, Schmid-Hempel P (2001) A non-specific fatty acid within the bumblebee mating plug prevents females from remating. Proc. Natl. Acad. Sci. 98: 3926–3928.
  8. Baer B (2003) Bumblebees as model organisms to study male sexual selection in social insects. Behav. Ecol. Sociobiol. 55: 523–532.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Review

Authors

Ayhan Gösterit *
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, ZOOTEKNİ BÖLÜMÜ
Türkiye

Fehmi Gürel
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, ZOOTEKNİ BÖLÜMÜ
Türkiye

Publication Date

March 30, 2018

Submission Date

April 25, 2017

Acceptance Date

March 20, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 28 Number: 1

APA
Gösterit, A., & Gürel, F. (2018). Yıl Boyu Kitlesel Bombus Arısı (Bombus terrestris) Yetiştiriciliğinde Çiftleştirme Aşaması. Yuzuncu Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 28(1), 112-116. https://doi.org/10.29133/yyutbd.309076
Creative Commons License
Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences by Van Yuzuncu Yil University Faculty of Agriculture is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.