Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği
Öz
Somut ve soyut miras değerleriyle, geçmişe, bugüne ve
geleceğe ilişkin bir belge niteliğindeki peyzaj aracılığıyla, bireyler, toplum
ve peyzaj arasındaki ilişkiler anlaşılabilir ve geleceğe yönelik öngörülerde
bulunulabilir. Doğal ve kültürel miras değerleri ile kültürel peyzajla kurulan
ilişkiler, bireylere ve toplumlara, fiziksel, ruhsal ve bilişsel gelişimden
ekonomik kalkınmaya kadar geniş çeşitlilikte yarar sağlamaktadır. Makalede, Van kültürel
peyzajının katılımcı yaklaşımla yönetimine
bilgi sağlamak üzere, UNESCO Tarihi Kent Peyzajları
Tavsiyesi çerçevesinde, Kent’te yaşayanların peyzaj ile kurdukları bağların
belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Van Kent merkezi ve yakın çevresinde
yaşayan 254 kişiye uygulanan anket çalışması ile katılımcıların; Van’ın somut
doğal ve kültürel miras öğelerine verdiği önem, yer duygusu özellikleri, soyut
miras öğelerinden yöresel türküleri bilme düzeyi ve bu değişkenler arasındaki
ilişkiler incelenmiştir. Bu değişkenlerin sıklık ve önem puanı değerleri yanısıra
mekansal yoğunlukları belirlenmiştir ve aralarındaki ilişkiler Pearson
korelasyon analizi ile incelenmiştir. Bulgular anket
katılımcılarının, Kent’te gerek doğal ve kültürel miras gerekse kültürel peyzaj
olarak önem verdiği alanların temelde; rekreasyon, manzara keyfi, tarih ve doğa
hakkında bilgi edinme ve yere bağlılık gibi birden çok yararı birlikte sağlayan
ve az da olsa turizm-rekreasyon alt yapısı bulunan alanlar olduğunu
göstermiştir. Van Gölü ve çevresi, Muradiye Şelalesi, Akdamar Kilisesi ile Van
Kalesi ve çevresi bu bağlamda öne çıkan yerlerdir. Katılımcıların, yer
duygusu özellikleri kapsamında incelenen Van’a bağlılıkları, ortalamanın
üstündedir; bu bağlılıkta yer kimliği özellikleri yüksek düzeyde etkilidir. Bilinme düzeyi bakımından ilk iki sırada gelen türküler, Van’ın
doğal ve kültürel mirasının, katılımcıların Van’a bağlılıklarında ve Van
kimliğinde yeri olduğunu göstermiştir. Bu bağlamda, Kent’in somut ve soyut
miras değerlerinin kaybedilmeden geleceğe aktarılması için kullanıcılarının, tüm
miras değerleri ile daha güçlü ilişkiler kurabilmesi sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler
References
- Referans1 Antrop M (2005). Why landscapes of the past are important for the future. Landscape and Urban Planning. 70 (1–2): 21–34.
- Referans2 Avrupa Komisyonu (2000). European Landscape Convention (ETS no. 176), Erisim tarihi: 5 Nisan 2017. Web adresi: https://rm.coe.int/1680080621
- Referans3 Avrupa Komisyonu (2018). Faro Sözleşmesi. Erişim tarihi: 07 Mayıs 2018. Web adresi: https://www.coe.int/en/web/culture-and-heritage/faro-convention.
- Referans4 Baylan E (2017). Kişisel fotoğraf arşivi.
- Referans5 Bojorquez-Tapia, LA, de la Cueva H, Diaz S, Melgarejo D, Alcantar G, Solares MJ, Grobet G, Cruz-Bello G (2004). Environmental conflicts and nature reserves: redesigning Sierra San Pedro Martir National Park, Mexico. Biological Conservation. 117:111-126.
- Referans6 Brown G (2004). Mapping Spatial Attributes in Survey Research for Natural Resource Management: Methods and Applications. Society and Natural Resources. 18:17–39.
- Referans7 Brown G, Raymond C (2007). The relationship between place attachment and landscape values: Toward mapping place attachment. Applied geography. 27(2): 89-111.
- Referans8 Buchy M, Hoverman S (2000). Understanding public participation in forest planning: a review. Forest Policy and Economics. 1: 15-25.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Emel Baylan
*
0000-0002-7295-5848
Türkiye
Publication Date
March 29, 2019
Submission Date
May 8, 2018
Acceptance Date
March 4, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 29 Number: 1
Cited By
An Evaluation of Van Historical Cheese Bazaar in Terms Of Tourism Sector And Tourism Entrepreneurship: Restoration and Covid-19 Process
Kent Akademisi
https://doi.org/10.35674/kent.973685Kırsal Turizmde Yerel Halk Bileşeni: Ankara-Ayaş Örneği’nde Bir Tutum Belirleme Çalışması
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.29133/yyutbd.711767Tabelalar Üzerinden Kültür Bölgelerini ve Kültürel Peyzajı Okumak
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi
https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1151477Kırsal Kültürel Peyzajın Sürdürülmesi Sorunsalı: Doğu Karadeniz Bölgesi Örneği
İDEALKENT
https://doi.org/10.31198/idealkent.1151700Preferences for Facades of Historic Building: Example of Gevaş, Turkey
Environment-Behaviour Proceedings Journal
https://doi.org/10.21834/ebpj.v8i23.4545
