Research Article

Bazı Aspir (Carthamus tinctorius L.) Çeşitlerinin Kök ve Sap Ekstraklarının Allelopatik ve Ototoksik Etkilerinin Belirlenmesi

Volume: 30 Number: 4 December 31, 2020
TR EN

Bazı Aspir (Carthamus tinctorius L.) Çeşitlerinin Kök ve Sap Ekstraklarının Allelopatik ve Ototoksik Etkilerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma, bazı aspir (Carthamus tinctorius L.) çeşitlerinin (Asol, Balcı, Linas ve Olas) kök ve sap kısımlarından elde edilen farklı dozlardaki (Kontrol, 12.5, 25.0 ve 50.0 g/L) solüsyonların arpa (Hordeum vulgare) ve buğdayın (Triticum aestivum) çimlenme ve fide gelişimi üzerine allelopatik etkileri ile aspir üzerine ototoksik etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çimlenme yüzdesi (%), çimlenme hızı (gün), kök ve sürgün uzunluğu (cm), fide yaş ve kuru ağırlığı (g/bitki) ile kuru madde oranı (%) incelenmiştir. Ayrıca hazırlanan solüsyonların elektriksel iletkenlik (EC) ve pH değerleri de belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, sap solüsyonlarının EC değeri daha yüksek, pH değerleri ise daha düşük olduğu belirlenmiştir. Bitkilerin çimlenme yüzdesi ve hızında aspir çeşitlerine, bitki kısımlarına ve dozlara göre belirgin bir azalış veya artış elde edilmemiştir. Aspirde allelopatik ve ototoksik etkilerin sap kısmından kaynaklandığı, aspir köklerinin ise incelenen bitkiler üzerine etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Aspir çeşitlerinin allelopatik etkilerinin farklı olduğu ve Asol çeşidinin allelopatik ve ototoksik etkisinin daha az olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, aspir saplarının buğday ve arpa bitkilerinin fide gelişimi üzerine allelopatik etkisinin olduğu, Asol ve Linas çeşitlerinin ise diğer çeşitlere göre daha az zararlı etkisinin olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Bonamigo, T., Fortes, A. M. T., Pinto, T. T., Gomes, F. M., Silva, J. D., & Buturi, C. V. (2013). Allelopathic interference of safflower leaves with oilseed species. Biotemas, 26(2), 1-8.
  2. Day, S. (2016). Impact of essential oils obtained from safflower stem and roots on germination and seedling growth of wheat, barley, sunflower and chickpea. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 4(8), 706-711. https://doi.org/10.24925/turjaf.v4i8.706-711.772
  3. Düzgüneş, O., Kesici, T., Kavuncu, O., & Gürbüz, F. (1987). Araştırma ve Deneme Metodları (İstatistik Metodları II). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları:1021. Ders Kitabı, s.295.
  4. Far, M. H., & Bagherzadeh, A. (2018). Assessing allelopathic index for estimating allelopathic potential of Ajowan extracts. Journal of Crop Science and Biotechnology, 21(2), 165-172. https://doi.org/10.1007/s12892-017-0022-0
  5. Gülsoy, S., Özkan, K., Mert, A., & Eser, Y. (2008). Chemical compounds of volatile oil obtained from fruit of Crimean Juniper (Juniperus excelsa) and leaves of Turkish plateau oregano (Origanum minutiflorum) and allelopathic effects on germination of Anatolian Black Pine (Pinus nigra subsp. pallasiana). Journal of Biological Diversity and Conservation, 1(2), 105-114.
  6. Hussain, M. I. & Reigosa, M. J. (2011). Allelochemical stress inhibits growth, leaf water relations, PSII photochemistry, non-photochemical fluorescence quenching, and heat energy dissipation in three C3 perennial species. Journal of Experimental Botany, 62(13), 4533-4545. https://doi.org/10.1093/jxb/err161
  7. ISTA. (2003). International Seed Testing Association, ISTA Handbook on Seedling Evaluation, 3rd ed.
  8. Kaya, M. D., Ozcan, F., Day, S., Bayramin, S., & Ipek, A. (2013). Allellopathic role of essential oils in sunflower stubble on germination and seedling growth of the subsequent crop. Int. J. Agric. Biol., 15, 337‒341.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Agronomy

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2020

Submission Date

February 25, 2020

Acceptance Date

July 9, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 30 Number: 4

APA
Kulan, E., Ergin, N., & Kaya, M. D. (2020). Bazı Aspir (Carthamus tinctorius L.) Çeşitlerinin Kök ve Sap Ekstraklarının Allelopatik ve Ototoksik Etkilerinin Belirlenmesi. Yuzuncu Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 30(4), 801-809. https://doi.org/10.29133/yyutbd.694039

Cited By

Creative Commons License
Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences by Van Yuzuncu Yil University Faculty of Agriculture is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.