KASTAMONU ADİL BEY TÜRBESİ RESTORASYON GEÇMİŞİ VE MEVCUT KORUNMA DURUMU HAKKINDA BİR DEĞERLENDİRME

Özet Kastamonu merkeze bağlı Terzi Köyünde yer alan Adil Bey türbesi Çandaroğulları Beyliği mimarisinin günümüze ulaşan önemli örneklerinden birisidir. Türbenin, Candaroğulları Beyliğinin dördüncü hükümdarı olan 1345-1361 tarihleri arasında hüküm sürdüğü kabul edilen Adil Beye ait olduğu, Adil Beyin hüküm yılları veya sonrasında inşa edildiği; bu nedenle de 14. yüzyıl son çeyreğine ait olduğu kabul edilmektedir. Türbe, sekizgen planlı, sekizgen külahla örtülüdür. Altta ayrıca mumyalık /kripta bölümü bulunmaktadır. Yapıda kesme ve moloz taş malzemenin yansıra az da olsa tuğla malzeme kullanılmıştır. Adil Bey Türbesi, Türk İslam kültür mirası açısından olduğu kadar günümüze oldukça az sayıda ulaşan Candaroğulları Beyliğinin tarihi ve sanatsal uygulamalarına da ışık tutması açısından oldukça önemlidir. Gözlemsel incelemeyle birkaç defa restore edildiği anlaşılan türbenin restorasyonuyla ilgili yeterli bilgi ve belgeye ulaşılamamıştır. Ancak mevcut durumu dikkate alındığında pek çok defa müdahale edildiği anlaşılmaktadır. İlgili yayınlar, arşiv kayıtları ve yapının mevcut durumu incelendiğinde, yapısal olarak bütünlüğünü koruyan türbenin, özgüne göre büyük değişikliğe uğradığı söylenebilir. Mevcut sorunların ele alınarak modern restorasyon ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmesi amacıyla seçtiğimiz bu çalışmamızda, Kastamonu Adil Bey Türbesinin tarihi ve mimari özelliklerine değinilirken, gerçekleştirilen müdahalelerin tespit edilerek mevcut korunma durumu üzerine değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. AN EVALUATION ON THE PAST RESTORATION HISTORY OF KASTAMONU ADIL BEY TOMB AND THE PRESENT PROTECTION STATUS The tomb of Adil Bey in Terzi Village of Kastamonu center is one of the most important examples of Çandaroğulları Principality architecture. There is no inscription or tombstone on the construction date and the building of the tomb. However, considering that the tomb, which is thought to belong to Adil Bey, the fourth ruler of Candaroğulları Principality and accepted to be ruled between 1345-1361, was built during or after Adil Bey's reign years, the building can be dated to the last quarter of the 14th century. The first floor of the two-storey structure is a square mummy, the second floor is octagonal and covered with polygonal cones. In addition to cut and rubble stone material, brick material was used in the building. The Tomb of Adil Bey is important in terms of shedding light on the historical and artistic practices of the Candaroğulları Principality, which has survived to a very limited number as far as the Turkish Islamic cultural heritage. Based on a limited number of sources on the tomb of Adil Bey, it was found that the structure was restored several times, but sufficient explanatory information and documents regarding the restoration of the tomb could not be reached. However, considering the current situation of the Tomb of Adil Bey, it is certain that it has been officially registered and unregistered many times. When the relevant publications, archival records and the current situation of the structure are taken into consideration, it is understood that the tomb has been structurally preserved but lost its original form to a great extent. In this study, which we have chosen for the purpose of addressing the existing problems and evaluating them in accordance with the principles of modern restoration, the historical and architectural features of the tomb of Kastamonu Adil Bey are mentioned and evaluations are made based on the restoration history and current conservation status.