Ekstansif Koşullarda Yetiştirilen Kıl Keçilerinin Döl ve Süt Verimi Özelliklerinin Araştırılması

Öz

The objective of this study was to determine reproductive and milk yield traits of Hair goats raised under extensive conditions. This study carried out in Elmacı hamlet, Isınlı village, Catak district, Van province. Seventy-eight Hair goats and 4 billy goats were the material of this study. The rates of pregnancy, birth, single birth and twining rates were 94.87%, 85.89%, 82.09% and 17.91%, respectively. Litter size was 1.18; kid yield was 101.28%; kid yield at weaning was 91.02%. Lactation period and lactation milk yield were 163.26 days and 109.70 kg, respectively. The effect of the age on all of reproductive traits was not significant (P>0.05). Effects of age, birth type, sex on lactation period were not significant (P>0.05); only the effect of age on lactation milk yield was found to be significant (P<0.01). The findings of this study showed that reproductive and milk yield performances of Hair goat raised under extensive conditions were lower than findings of studies carried out on Hair goats, especially in farm conditions. Therefore, it was concluded that it should be useful to improve the maintenance-feeding conditions in order to improving reproductive and milk yield performances.

Anahtar Kelimeler

• Hair goat, Reproductive, Lactation period, Lactation milk yield

Ekstansif Koşullarda Yetiştirilen Kıl Keçilerinin Döl ve Süt Verimi Özelliklerinin Araştırılması

Öz

Bu araştırma, ekstansif koşullarda yetiştirilen Kıl keçilerinin döl ve süt verimi özelliklerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Van ili Çatak ilçesi Işınlı Köyü Elmacı Mezrasında yürütülmüştür. Araştırmanın hayvan materyalini 78 baş Kıl keçisi ve 4 baş teke oluşturmuştur. Gebelik, doğum, tek doğum ve ikiz doğum oranları sırasıyla %94.87, 85.89, 82.09 ve 17.91; bir doğumda ortalama oğlak sayısı 1.18; oğlak verimi %101.28 ve sütten kesim döneminde oğlak verimi ise %91.02 olarak saptanmıştır. Laktasyon süresi ve laktasyon süt verimi sırasıyla 163.26 gün ve 109.70 kg olarak belirlenmiştir. İncelen döl verimi özelliklerine yaşın etkisi önemsizdir (P>0.05). Laktasyon süresine yaş, doğum tipi ve cinsiyetin etkisi önemsiz (P>0.05), laktasyon süt verimine ise sadece yaşın etkisi önemli (P<0.01) bulunmuştur. Sonuç olarak, ekstansif koşullarda yetiştirilen Kıl keçilerinin döl ve süt verimi performansları, özellikle çiftlik ortamında yapılan araştırmalara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle, Kıl keçilerinin döl ve süt verimi performanslarının arttırılması için bakımbesleme koşullarının iyileştirilmesinin yararlı olacağı kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kıl keçisi, Döl verimi, Laktasyon süresi, Laktasyon süt verimi

Kaynakça

1. Anonim (2010). Ekorganik. http://www.ekoorganik.com/kategori/gida/ süt_urunleri/kay_keci_sutu_1l.aspx. Erişim Tarihi: 20 Haziran 2012.
2. Akçapınar H (1994). Koyun Yetiştiriciliği. Medisan Yayınevi, No:8, Ankara. Ata M (2007). Kahramanmaraş’ta Kıl keçilerinin süt verimi özellikleri, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Kahramanmaraş.
3. Çam MA, Olfaz M, Selçuk E, Şekeroğlu A (2003). Saanen ve Ezine keçilerinin süt ve döl verim özellikleri. Karadeniz Bölgesi Tarım Sempozyumu, Bildiriler, Cilt 2, 375-382.
4. Erişir Z, Gürdoğan F (2004). Ekstansif şartlarda Kıl keçilerinin döl ve süt verimi özellikleri. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları. Elazığ.
5. Eser M (1998). Köy koşullarında yetiştirilen Kıl keçilerinin bazı verim özelliklerinin tespiti üzerine bir araştırma. Ondokuz Mayız Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Samsun.
6. Forik A (1995). Köy koşullarında yetiştirilen Kıl keçilerinde süt, döl ve kıl verimleriyle ilgili bazı özelliklerin saptanması üzerine bir araştırma. Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Bursa. Haenlein GFV (2011). National goat handbook, http://outlands.tripod.com/farm/ national_goat_handbook.pdf. Eriş Tar: Haz 2011.
7. Kırk K (2006). Doğu Anadolu Bölgesi yerli keçi ırklarının ıslahının orman ve korulukların korunması ve alternatif hayvansal üretim modellerinin geliştirilmesi üzerine etkileri. http://ziraat.Harran.Edu.Tr/kongre/ Bildirimler/1253-Kadir%20KIRKSON%202.pdf. Eriş Tar: Tem. 2012. Oral HD, Altınel A (2006). Aydın ili özel işletme koşullarında yetiştirilen Kıl keçilerinin bazı verim özellikleri arasındaki fenotipik korelasyonlar üzerine bir araştırma. İstanbul Üniv Vet Fak Derg, 32 (3), 41-52.
8. Özcan L (1989). Küçükbaş Hayvan Yetiştirme I (Keçi Üretimi). Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ders Kitabı No:111. Adana.

9. SAS (1995). Statistical analysis system SAS/STATE user guide. Version 12, SAS Institute Inc. Cary, NC, USA.
10. Şengonca M (1989). Küçük Baş Hayvan Yetiştirme. Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı Yayın No: 27.
11. Şengonca M, Taşkın T, Koşum N (2003). Saanen x Kıl keçi melezlerinin ve saf Kıl keçilerinin kimi verim özelliklerinin belirlenmesi üzerine eş zamanlı bir araştırma. Turk J Vet Anim Sci, 27 (6), 1319-1325.
12. Şimşek GÜ, Bayraktar M, Gürses M (2006). Çiftlik koşullarında Kıl keçilerine ait bazı verim özelliklerinin araştırılması. F Ü Sağ Bil Derg, 20 (3), 221-227.
13. Tozlu H (2006). Amasya ili Kıl keçisi ıslah projesi kapsamında elde edilen Saanen x Kıl keçisi (F1) melezleri ile saf Kıl keçilerinin büyüme ve diğer yetiştiricilik özellikleri bakımından mukayesesi. Ondokuz Mayıs Üniv, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Samsun.
14. TÜİK (2011). Hayvancılık istatistikleri. http://www.tuik.gov.tr /PreHaberBultenleri.do?id=10820. Eriş Tar: Şub.2012.
15. Wu FY, Tsao PH, Wang DC, Lin S, Wu JS, Cheng YK (2006). Factors affecting growth factor activity in goat milk. J Dairy Sci, 89 (6), 195119