Köpek Koyun ve Keçide Koroner Arterler ve Miyokardiyal Köprülerin Morfolojik Özelliklerinin ve Dağılımının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi ve Kalp Hastalıkları ile İlişkisi.

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

Köpek Koyun ve Keçide Koroner Arterler ve Miyokardiyal Köprülerin Morfolojik Özelliklerinin ve Dağılımının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi ve Kalp Hastalıkları ile İlişkisi.

Öz

Kalp, aorta’dan orijin alan a. coronaria sinistra ve a. coronaria dextra tarafından vazkularize edilir. Miyokardiyal köprü, genellikle bir koroner arteri çarprazlayan yüzeysel kalp kasının kısa bir segmenti olarak tanımlanmaktadır. Gerek koroner arterlerin seyri ve gerekse miyokardiyal köprülerin sayısı ve dağılımı bulunmayabilmektedir. Niçin aynı ırktaki hayvanların bazıları MK’lara sahipken diğerleri değildir ve MK’ların kalp hastalıkları ve bu hastalıklardan ölümler ile ilişkisi var mıdır gibi sorulara birçok araştırıcı tarafından yanıt bulunmaya çalışılmıştır. Ayrıca kalp, koroner arterler, miyokardiyal köprüler ve onların dağılımı ile ilgili ayrı ayrı makaleleler bulunmasına rağmen bu konuların tümünü içine alan detaylı bir çalışma yoktur. Bu konudaki eksiklikleri gidermek amacıyla oluşturulan bu derlemede koroner arterlerin köpek, koyun ve keçideki seyri ve miyokardiyal köprülerin sayısı ve türlere göre dağılımı incelenmiş, sonuç olarak MK’ların köpek, koyun ve keçide yüksek oranda bulunduğu, köprülerin diğer kalp rahatsızlıkları ile birleştiğinde risk faktörü olarak önemli olabileceği sonucuna varılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Keçi, Koyun, Köpek, Koroner arter, Miyokardiyal köprü

Kaynakça

1. Berg R (1963). Über das auftreten von myokardbrücken über den koronargefassen beim schwein (sus scrofa domesticus). Anat Anz, 112, 25- 31.
2. Bisaillon A (1981). Gross anatomy of the cardiac blood vessels in the North American Deaver (Castor Canadoensis). Anat Anz Jena, 150, 218-258.
3. Chase RE, Garis de CF (1939-1940). Arteriae coronariae (cordis) in higher primates. Am J Phys Anthropol, 24, 427-428.
4. Coşkun N, Oğuz N, Sarıkçıoğlu L, Uçar Y (1997). Miyokardiyal köprüler üzerine makroanatomik çalışma. Morfoloji Dergisi, 7(2), 4-7. 4. Ulusal Anatomi Kongresi, P-B12, 1-5 Eylül, İstanbul.
5. Coşkun N, Oğuz N, Sarıkçıoğlu L, Uçar Y (1997). Köpek, koyun ve keçi'deki miyokardiyal köprüler üzerine makroanatomik çalışma. 4. Ulusal Anatomi Kongresi 1-5 EylüI İstanbul. P-B 12,169.
6. Dulk K, Brugada P, Braat S, Heedle B, Wellens HJJ (1983). Miyokardiyal bridging as a cause of paroxismal atrioventricular block. J Am Coll Cardiol, I a: 965-969.
7. Dursun N (1980). Köpeğin kalp arteria’ları üzerinde anatomik araştırmalar, AÜ Vet Fak Derg XXVI, 1-2.
8. Dursun N (1999). Veteriner Anatomi II. Medisan Yayınevi, Ankara, 209-211.

9. Dursun N, Aştı RN, Tıpırdamaz S, Erden H, Çelik İ (1992). Evcil memeli hayvanlarda kalp kas köprüleri üzerinde makroskopik ve mikroskopik araştırmalar. S.Ü. Vet. Fak. Derg, 8, 2, 12-17.
10. Elyounassi B, Kendoussi M,Khatouri A, Fall PD, Mouyopa C, Nazzi M,Hammi A (1998). Muscle bridge and miyokardiyal ischemia. Study of 6 cases. Ann Cardiol Angiol (Paris), 47 (7), 459- 63.
11. Ferreira AG, Trotter SE, König B, Decourt LV, Fox K, Olsen EGJ (1991). Mydcardial bridges: morphological and functional aspects. Br Heart J, 66, 364-367.
12. George CC, Frank LC (1959). Coronary circulation the dog and pig, Am J Vet Res, 18-25
13. Ghoshal NG (1972). The Arteries of the thoracic limb of the dog. Anat Anz, 31, 259-271.
14. Hadziselimovic H, Secerov D, Gmaz NE (1974). Comparative anatomical investigations on coronary arteries in wild and domestic animals. Acta Anat 90, 16-35.
15. Ishii T, Asuwa N, Masuda S, Ishikawa Y, Kiguckhi H, Shimada K (1991). Atherosclerosis suppression in the left anterior descending coronary artery by the presence of a miyokardiyal bridge: An ultrastructural study. Modern Pathology. 4 (4), 424-431.
16. Ishii T, Asuwa N, Masuda S, Ishikawa Y (1998). The effect of a miyokardiyal bridge on coronary atherosclerosis and ischaemia. Pathol. 185(1), 4-9.
17. Kervancıoğlu P, Özbağ D, Demirant A (2002). Miyokardiyal köprülerin koroner arterlere göre dağılımının ve aorta'ya olan uzaklığının insan, köpek, koyun ve keçide karşılaştırmalı olarak incelenmesi Dicle Tıp Derg, C:29 5:1-2.
18. Lee SS, Wu TL (1972). The role of the mural coronary artery in prevention of coronary atheresclerosis. Arch Path, 93, 32-35.
19. Licisin MS (1927). Patterns of the blood supply of the heart. Vest Chir Iporgr Obl. IX: 26-27.
20. Miller M, Christensen G, Evans H (1964). Anatomy of the dog. W. B. Saunders company, Philadelphia.
21. Özbağ D, Hatipoğlu ES, Doğruyol Ş, Kılınç M, Deniz M, Kervancıoğlu P (2000a) Miyokardiyal köprüler ve koroner arterlerin seyir yönleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Dicle Tıp Derg, C: 27, S: 1, 81-88.
22. Özbağ D, Ketani MA, Hatipoğlu ES, Kılınç M, Deniz M, Kervancıoğlu P (2000b). Proksimal parakonal kalp kas köprülerinin ultrastruktural incelenmesi. Dicle Tıp Derg C: 27, S:2, 101-111.
23. Özbağ O, Hatipoğlu ES, Gören S (2002). İnsan, köpek, koyun ve keçide miyokardiyal köprülerin morfolojik özelliklerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. T Klin Tıp Bilimleri, 22, 262-270.
24. Polacek P, Kralove H (1961). Reletion of miyokardiyal bridges and loops on the coronary arteries to coronary occlusions. Am Heart J. 61, 44-52.
25. Polacek P, Zechmeister A (1968). The occurrence and significance of miyokardiyal bridges and loops on coronary arteries. Brno, Üniversity J.E. Purkyne, Medical Faculty, 134.
26. Snell RS (1998). Klinik Anatomi (Ceviri Editörü Yıldırım M) 87-89.
27. Tıpırdamaz S (1987). Akkaraman koyunları ve kıl keçilerinde kalp ve kalp arteria’ları üzerinde karşılaştırmalı çalışmalar Selçuk Üniv Vet Fak Derg 3 (1), 179-191.
28. Tıpırdamaz S, Dursun N, Yalçın H (1996). Kangal köpeklerinde kalbin koroner arterleri üzerinde makroanatomik çalışmalar. Vet Bil Derg, 12 (2), 115-120.
29. Van Nie CJ and Vincent G (1989). Miyokardiyal bridges in animals. Anat Histol Embryol, 18, 45-51.
30. Yamaguchi M, Tangkawattana P, Muto M (1996a). Miyokardiyal bridge muscle on left anterior descending coronary artery differs from subepicardial miyokardiyum of the left ventricle in dogs. Acta Anat, 157, 238-247.
31. Yamaguchi M, Tangkawattana P, Hamlin RL (1996b). Miyokardiyal bridges as a factor in heart disorders: Critical review and hypothesis. Acta Anat, 157, 248-260.