Üreme Mevsimi Dışında Genç Keçilerde Flugeston Asetat Vaginal Sünger ve Norgestomet Kulak İmplantı Uygulamalarıyla Östrüslerin Uyarılması

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

Üreme Mevsimi Dışında Genç Keçilerde Flugeston Asetat Vaginal Sünger ve Norgestomet Kulak İmplantı Uygulamalarıyla Östrüslerin Uyarılması

Öz

Çalışmada; üreme mevsimi dışında genç keçilerde, kısa ve uzun süreli vaginal sünger (flugeston asetat) ve kulak implantı (norgestomet) uygulamalarının östrüs uyarımı üzerine etkileri değerlendirildi. Araştırmada, yaşları 12-16 ay arasında değişen toplam 80 baş kıl keçisi kullanıldı. Keçiler; kısa süreli sünger (KSS), kısa süreli implant (KSİ), uzun süreli sünger (USS) ve uzun süreli implant (USİ) olmak üzere dört eşit gruba ayrıldı. Flugeston asetat içeren vaginal süngerler (20 mg); KSS grubundaki keçilere 8 gün süreyle, USS grubundaki keçilere ise 12 süreyle uygulandı. Norgestomet (3 mg) kulak implatı KSİ grubuna 8 gün, USİ grubuna ise 12 süre ile uygulandı. Tiaprost tromethamol (PGF2α; 0.294 mg) ve PMSG (400 IU) KSS ve KSİ grubundaki keçilere vaginal sünger ya da implantların yerleştirilmesini takiben 7. günde, USS ve USİ grubundaki ise 11. günde kas içi enjekte edildi. Östrüsleri tespit edilen keçiler elde sıfat yöntemi ile çiftleştirildi. Gebelik teşhisi çiftleşmeyi takip eden 70. günlerde B-mode real time ultrasonografi ile gerçekleştirildi. Östrüs oranı, östrüs gösterme zamanı, gebelik oranı, doğum oranı, gebelik süresi ve yavru verimleri sırasıyla; KSS grubunda %100, 26.5±2.2 saat, %50, %100, 148.0±0.75 gün ve 1.0, USS grubunda %100, 30.6±2.2 saat, %5, %100, 152.0 gün ve 1.0, KSİ grubunda %100, 36.6±2.2 saat, %61.1, %100, 147.7±0.79 gün ve 1.0, ve USİ grubunda ise %100, 28.8±1.8 saat, %35, %100, 151.7±0.92 gün ve 1.0 olarak elde edildi. Gruplar arasında östrüs oranı, doğum oranı, gebelik süresi ve yavru verimleri arasında önemli bir farklılık belirlenmedi (P>0.05). KSS ve USS gruplarında, östrüs gösterme zamanı açısından bir farklılık gözlenemezken (P > 0.05), KSİ ve USİ grupları arasındaki farklılık önemli bulundu (P < 0.05). KSİ ve KSS gruplarında elde edilen gebelik oranları USS grubundan daha yüksek (P < 0.05), ancak USİ grubu ile benzerdi. Sonuç olarak; üreme mevsimi dışındaki genç keçilerde, östrüslerin uyarılması için PMSG ve PGF2α ile kombine edilen kısa (8 gün) ve uzun (12 gün) süreli flugeston asetat intra vaginal sünger ve norgestomet kulak implantı uygulamalarının başarılı şekilde kullanılabileceği görüldü. Bununla birlikte, kısa süreli vaginal sünger ya da kulak implantı uygulanan gruplarda elde edilen gebelik oranlarının, uzun süreli uygulamalara göre daha yüksek olması nedeniyle, üreme mevsimi dışındaki genç keçilerde östrüslerin uyarılması için kısa süreli vaginal sünger ya da kulak implatı uygulamalarının önerilebileceği kanaatine varıldı.

Anahtar Kelimeler

• Flugestonaset, Norgestomet, Östrüs uyarımı, Keçi, Anöstrüs

Kaynakça

1. Ahmed MMM, Makwi SE, Jabura AS (1998). Synchronization of estrus in Nubian goats. Small Rumin Res, 30, 113–120.
2. Al-Merestani MR, Zarkawi M, Wardeh MF (2003). Improving the reproductive efficiency, pregnancy diagnosis and monitoring the resumption of luteal activity in Indigenous Damascus goats. Reprod Domest Anim, 38, 36–40.
3. Amarantidis I, Karagiannidis A, Saratsis PH, Brikas P (2004). Efficiency of methods used for estrus synchronization in Indigenous Greek goats. Small Rum Res, 52; 247–252.
4. Avendaňo L, Álverez, D, Correa A (2003). Induction of estrus and fertility using subcuteneous implant in anestrus dairy goats. Interciancia, 28 (4), 225-228.
5. Baril G, Remy B, Vallet JC, Beckers JF (1992). Effect of repeated use of progestagen-PMSG treatment for estrus control in dairy goats out of breeding season. Zuchthygiene (Berl.), 27,161-168.
6. Baril G, Leboeuf B, Saumande J (1993). Synchronization of estrus in goats: relationship between time of occurrence of estrus and fertility following artificial insemination. Theriogenology, 40, 621– 628.
7. Bretzlaff KN, Madrid N (1985). Synchronization of estrus and fertility in goats with norgestomet ear implant. Theriogenology, 24, 251-257.
8. Bretzlaff KN, Madrid N (1989). Clinical use of norgestomet ear implants or intravaginal pessaries for synchronization of estrus in anestrous dairy goats. Theriogenology, 31, 419-423.

9. Çoyan K (2002). Evcil hayvanlarda dölerme ve sun’i tohumlama. Selçuk Üni, Vet Fak Yayın Ünitesi, Konya.
10. Demirci E (2000). Evcil hayvanlarda reprodüksiyon, suni tohumlama ve androloji ders notları. Fırat Üniv Vet Fak Ders Teksiri No: 53, Elazığ, s. 66-75.
11. Diskin MG, Austin EJ, Roche JF (2002). Exogenous hormonal manipulation of ovarian activity in cattle. Dom Anim Endocrinol, 23, 211–228.
12. Doğan I, Nur Z, Günay U, Soylu MK, Sönmez C (2004). Comparison of fluorogestone and medroxyprogesterone intravaginal sponges for oestrus synchronization in Saanen does during the transition period. S Afr J Anim Sci 34 (1), 18-22.
13. Fleming SA, van Camp SD, Chapin HM (1990). Serum p-4 determination as an aid for pregnancy diagnosis in goats bred out of season, Can Vet J, 31, 104–107.
14. Freitas VJF, Baril G, Saumande J (1996). Induction and synchronization of estrus in goats: the relative efficiency of one versus two fluorogestone acetate-impregnated vaginal sponges. Theriogenology, 46, 1251-1256.
15. Freitas VJF, Baril G, Saumande J (1997). Estrus synchronization in dairy goats: use of fluorogestone acetate vaginal sponge or norgestomet ear imlants. Anim Reprod Sci, 46, 237–244.
16. Fonseca JF, Bruschi JH, Santos I.CC, Viana JHM, Magalhães ACM (2005). induction of estrus in non-lactating dairy goats with different estrous synchrony protocols. Anim Reprod Sci, 85, 117– 124.
17. Gordon I (1999). Controlled reproduction in sheep and goat. CABI Publishing, Cambridge.
18. Greyling JPC, Van Niekerk CH (1991). Different synchronization techniques in boer goat does outside the normal breeding season. Small Rumin Res, 5, 233–243.
19. Greyling, JPC (1994).The Induction of Puberty in Female Boer Goat Kids. 3. Biennial conference of the African small ruminant research network on small ruminant research and development in Africa, 5-9 Dec, Kampala, Uganda.
20. Jackson DJ, Whitley NC (2002). Effectivenes of melengestrol acetate in inducing out-of- season breeding in goats. J Anim Sci, 80(Suppl.2), 29 (Abstract).
21. Jainudeen MR, Wahid H, Hafez ESE (2000). Sheep and goats. In: Reproduction and Farm Animals 7th, Ed., A Wolters Kluver Company, Philadelphia, pp. 172-181.
22. Kalkan C, Horoz H (2002). Pubertas ve seksüel sikluslar. In: Evcil Hayvanlarda Doğum ve İnfertilite. E. Alaçam (Ed), 13–30. 1. Baskı, Medisan, Ankara.
23. Karaca F, Taşal İ, Alan M (2009). Preliminary report on induction of estrus with multiple eCG injections in Colored Mohair goats during the anestrus season. Anim Reprod Sci, 114, 306-310.
24. Leboeuf B, Forgerit Y, Barnelas D ve ark (2003). Efficacy of two types of vaginal sponges to control onset of oestrus, time of preovulatory LH peak and kidding rate in gats inseminated with variable numbers of spermatozoa. Theriogenology, 60, 1371-1378.
25. Medan M, Shalaby A, Sharawy S, Watanabe G, Taya K (2002). Induction of estrus during the non-breeding season in Egyptian Baladi goats. J Vet Med Sci, 1, 83-85.
26. Paula NRO, Galeati G, Teixeira DIA ve ark (2005). Responsiveness to progestagen-eCG-cloprostenol treatment in goat food restricted for long period and refed. Reprod Dom Anim. 40, 108-110.
27. Pierson JT, Baldassarre H, Keefer CL, Downey BR (2001). Seasonal variation in preovulatory events associated with synchronization of estrus in Dwarf goats. Theriogenology, 56, 759-769.
28. Riera S (1982). Reproductive efficiency and management in goats. Proc. 3rd Inter. Conf. on Goat Prod. and Disease, Tuscon, Arizona, USA, 162–174.
29. Ritar AJ, Robertson JA, Evans G (1994). Ovulatory activity, hormonal induction of ovulation and fertility of young cashmere and angora famele goats in a temperate environment. J Reprod Fert Dev, 6, 737-747.
30. Romano JE (2004). Synchronization of estrus using CIDR, FGA or MAP intravaginal pessaries during the breeding season in Nubian goats. Small Rum Res, 55, 15–19.
31. Robin N, Laforest JP, Lussier JG, Guilbault L (1994). Induction of estrus with intramuscular injections of GnRH or PMSG in lactating goats (Capra Hircus) primed with a progestagen during anestrus. Theriogenology, 42, 107-106.
32. Rubianes E, de Castro T, Kmaid S (1998). Estrus response after a short progesterone priming in seasonally anestrus goats. Theriogenology, 49, 356 (Abstract).
33. Smith MC (1986). Current Therapy in Theriogenology, W.B. Saunders Company, Philadelphia,
34. Tekin N, Muyan M (1985). Keçilerde başlıca dölerme özellikleri. Doğa Bil. Derg. 9 (2), 208–219.
35. Uslu BA (2009). Erken anöstrüs döneminde renkli tiftik keçilerinde intravaginal sünger, CIDR-G ve kulak implantı uygulamalarını takiben GnRH enjeksiyonunun fertilite üzerine etksi. Kafkas Univ Vet Fak Derg. 15 (3), 385-390.
36. Vinoles C, Meikle A, Forsberg M, Rubianes E (1999). The effect of subluteal levels of exogenous progesterone on follicular dynamics and endocrine patters during the early luteal phase of the ewe. Theriogenology, 51, 1351-1361.
37. Vinoles C, Forsberg M, Banchero G, Rubianes E (2001). Effect of long-term and short-term progestagen treatment on follicular development and pregnancy rate in cyclic ewes. Theriogenology, 55, 993-1004.
38. Vivanco HW (2008). Recent developments in reproductive techniques of sheep and goats. FAO Corporate Document Repository. http//www.fao.org/docrep/009/ah221e/AH221E03. htm. Erişim tarihi: 10.11.2008.
39. Walkden-Brown SW, Restall BJ, Norton BW, Scaramuzzi RJ (1994). The “Female effect” in Australian Casmere Goats: Effect of season and quality of diet on the LH and testosterone response of bucks to oestrous does. J Reprod Fertil, 100, 521-531.
40. Whitley NC, Jackson DJ (2004). An Update on estrus syncronisation in goats: A minor spesices. J Anim Sci, 82, 270-276.
41. Wildeus S (1999). Current concepts in synchronization of estrus: Sheep and goats. Proc Am Soc Anim Sci, E38, 1-14.
42. Wildeus S, Collins JR, Keisler DH (2003). Ovarian response and fertility in postpubertal does and hair sheep ewes to an induced estrus using either MGA feding or progesterone sponges. J Anim Sci, 81(Suppl.1 ), 127 (Abstract).
43. Zarkawi M, Al-Merestani MR, Warden F (1999). Technical note. Induction of synchronized oestrous in indigenous Damascus goats outside the breeding season. Small Rum Res, 33, 193-197.