Van ve Yöresinde Sığır ve Koyunlarda Görülen Cerrahi Hastalıkların Değerlendirilmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

Van ve Yöresinde Sığır ve Koyunlarda Görülen Cerrahi Hastalıkların Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada; Van ili ve yöresinde sığır ve koyunlarda görülen cerrahi hastalıkların mevsimlere dağılımları ile barınak yapısı, yetiştirici gelir durumu ve bakım besleme ilişkileri istatistiki olarak değerlendirildi. Çalışmanın materyalini Van merkez ilçe, Gürpınar, Gevaş, Muradiye ve Özalp ilçelerine bağlı 25 köy ve bu köylerde yaşayan 250 hane ile yapılan anketler oluşturmaktadır. Anketler istatistiki olarak değerlendirilmiştir. Anket sonuçlarına göre cerrahi hastalıklar %34.90 ile 2. sırayı aldığı gözlenmiştir. Alınan verilerde cerrahi hastalıklar içinde ilk sırayı deri ve ayak hastalıklarının aldığı belirlendi. Bu hastalıkları travma, kitlesel lezyonlar, göz hastalıkları ve anomaliler takip etmektedir. Cerrahi hastalıkların mevsimlere dağılımı incelendiğinde ilkbahar mevsiminde en sık ayak hastalıkları ve anomaliler, yaz mevsiminde deri hastalıkları ve yaralanmalar, sonbaharda kitlesel lezyonlar, kışın ise göz ve ayak hastalıkları görülmüştür. Yetiştiricilerin bilgilendirilmesi, barınak koşullarının iyileştirilmesi, koruma ve kontrol önlemlerine dikkat edilmesi gerekmektedir

Anahtar Kelimeler

• Van, Sığır, Koyun, Cerrahi, Hastalık

Kaynakça

1. Akın F, (1976): Sığırlarda retikulo peritonitis travmatika ile ilgili bozukluklar ve bunların operatif yolla sağaltımı. A. Ü. Vet. Fak. Derg. , 23, 3-4: 444-464.
2. Alibaşoğlu M, Yeşildere T, (1988): Veteriner genel patoloji ve tümör bilimi. Kardeşler Basımevi 161-162, İstanbul.
3. Alkan İ, Gürkan M, Gençcelep M, Bakır B, (1994): 1988-1992 yılları arasında YYÜ Veteriner Fakültesi Cerrahi Kliniğine getirilen hayvanlarda karşılaşılan cerrahi hastalıkların toplu değerlendirilmesi. YYÜ Vet. Fak. Derg. 5, 1-2: 1-9.
4. Amstutz HE, (1985): Prevention and control of lameness in dairy cattle symposium on bovine lameness and orthopedic. Veterinary Clinics of North America, Faculty Animal Practice, 1, 1: 25-37.
5. Anteplioğlu H, (1962): Kerato-conjunc- tivitis and infectious keratitis of cattle in Turkey. A.Ü. Vet. Fak. Derg. 9, 2: 112-113.
6. Bakır G (2002): Van ilindeki özel süt sığırcılığı işletmelerinin yapısal durumu. YYÜ Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi 12, 2: 1-10
7. Belge A, Alkan İ, Taş A, (1995): Bir besi işletmesinde karşılaşılan enfeksiyöz bovine keratokojuktivitis olayı ve sağaltımı. YYÜ. Sağ. Bil. Esnt. Derg. 1:22-26
8. Berg JN, (1986): Contagious foot-rot of sheep: In: Current Veterinary Therapy, Foot Animal Practice (ed) Howard JL. pp: 167-168.

9. Düz E, Bakır B, (2000): Van ve yöresinde aktinomikoz ve aktinobasillozun insidans, patogenezis ve sağaltımı üzerine karşılaştırmalı çalışmalar. YYÜ Sağ. Bil. Enst. Dergisi, 6, 1-2: 101-113.
10. Görgül OS, (1978): Buzağılarda göbek lezyonları ve tedavileri. S.Ü. Vet. Fak. Neonatal Buzağı Sempozyumu.(78-85).
11. Görgül OS, (1988): Sığırlarda tırnak bakımı ve ayak hastalıkları sebep ve sonuç ilişkileri. U. Ü. Vet. Fak. Derg., 7, 1- 2-3: 37-44.
12. Greenough RP, Maccallum JF, Weawer DA, (1972): Lameness in catttle. 1nd Ed. Oliver-Boyd, Edinburg.
13. Hinton DG, (1991): Eradication of actively spreading ovine foot-rot. Australian Vet. J., 68, 3: 118-119.
14. Howard JL, (1986): Current veterinary therapy. 2. Food Animal Practice. W. B. Saunder Co., Philadelphia 831-833.
15. İşler CT, (2005): Hatay ve çevresinde sığır, koyun ve keçilerde görülen göz hastalıklarının insidansı. Doktora Tezi, F. Ü. Sağ. Bil. Ensti., Elazığ.
16. İzci C, (1993): Koyunların önemli bir ayak hastalığı: Piyeten(Foot-rot). Hasad, 8.94: 26-28.
17. Jarrett, W.F.H. (1985 b): The natural history of bovine papillomavirus infections. Advances in Viroloncology. 5, 83- 100.
18. Jarrrett WFH, (1985 a): Bovine Papillomaviruses. Clinics in Dermatology, 3.4.
19. Orsag A, (1982): Aktuelle orthopadische probleme bei der indutriemassigen rinderhaltung, XIV. E.S.V.S. Congress, 7-9th, İstanbul University Faculty of Veterinary Medicine, 131-136.
20. Pugh GW, Hughes DE, Schultz VD, (1976): Infectious bovine keratakonjunktivitis : experimental induction of infection in calves with mycoplasmas and morexella bovis. Am. J. Vet. Res. 37, 5: 493-495.
21. Scott DW and Anderson WI, (1992): Bovine cutaneous neoplasms, literatüre reviev and retrospective analysis of 62 cases (1978-1990). Com. Cont. Educ. Proc. Vet. 14, 10: 1504- 1419.
22. Tulasne JJ, Beguin JC, (1982): Ovine foot-rot: General report. Fourth İnternational Symposium “Disordes Ruminanat Digit” 7-10 October, Paris/Maisons-Alford.
23. Van Tarım İl Müdürlüğü verileri (2001)
24. Vermunt JJ, Greenough PR (1994): Predisposing factors of laminitis in cattle. Br. Vet. J, 150, 151-164.
25. Weaver AD, (1981): Lameness in cattle. Wright Scientechicw, 1st Ed. Bristol.
26. Yanık K, Çamoğlu A, (1990): 1983-1989 yılları arasında sığırlarda karşılaşılan cerrahi hastalıkların toplu bir değerlendirilmesi. A.Ü. Vet. Fak. 2.Ulusal Cerrahi Kongresi Tebliği. A.Ü. Basımevi 1990-Ankara.
27. Yavru N, İzci C, (1988): Konya bölgesinde sığır topallıklarına neden olan extremite hastalıklarının sınıflandırılması ve bu hastalıkların tanısında radyolojinin önemi. Doğa TU Vet. Ve Hayv. D.C. 13, 3: 283-293
28. Yücel R, (1982): İstanbul ve Tekirdağ bölgesindeki sığırlarda görülen ayak hastalıklarının toplu bir değerlendirilmesi. İ.Ü. Vet. Fak. Derg. 8, 1: 47-61.
29. Yücel R, Özsoy S, (1999): Evcil hayvanlarda ayak hastalıkları, Teknik Yayınevi, İstanbul.