Zeytin (Olea europaea)Bitkisinin Geçici Daldırma Biyoreaktör Sistemleri (TIS) ile İn Vitro Sürgün Çoğaltımının İyileştirilmesi

Öz

“Edremit yağlık” çeşidine ait zeytin fidelerinden alınan nodal tomurcukların in vitro çoğaltımı için farklı karbon kaynaklarının (sukroz, mannitol ve glukoz) ve bitki büyüme düzenleyicilerinin (zeatin ve dikegulak) etkileri, hem yarıkatı besi ortamı hem de geçici daldırma biyoreaktör sistemleri (TIS)kullanılarak araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, nodal eksplantların mikroçoğaltımı için özellikle zeytin sıvı besiyerine karbon kaynağı olarak sadece mannitol eklenmesi gerekmektedir. Yarı-katı besiyerinde çoğaltılan zeytin gövdelerinde güçlü apikal dominans nedeniyle daha çok tekli gövde oluşumu gerçekleşmiştir. Ancak, TIS sistemi kullanıldığında “Edremit yağlık” çeşidine ait gövdelerde bu dominansın kırıldığı ve yanal gövdelerin gelişme göstererek, çoklu gövde oluşumunu gerçekleştirdiği görülmüştür. Yine TIS sisteminde besi ortamına zeatine ek olarak, dikegulak eklenmesinin çoklu gövde oluşumu üzerine olumlu etkisi olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, zeytin bitkisine ait nodal eksplantlardan en fazla gövde rejenerasyonu ve çoklu gövde oluşumu mannitol, zeatin ve dikegulak içeren sıvı besiyerinde TIS sistemi kullanılarak, elde edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Dikegulak,“Edremit yağlık”, Olea europaea, RITA®, Sürgün çoğaltımı, TIS, Zeatin

Improvement of In vitro Shoot Proliferation of Olive (Olea europaea) via Temporary Immersion Bioreactor Systems (TIS)

Abstract

Effects of different carbon sources (sucrose, mannitol and glucose) and plant growth regulators (zeatin and dikegulac) on in vitro proliferation of nodal buds excised from Turkish olive cultivar “Edremit yağlık” seedlings was investigated with using both semi-solid medium and temporary immersion bioreactor system (TIS). The results showed that inclusion of especially mannitol to olive medium as the only carbon source was essential for micropropagation of nodal explants. Occurence of single shoots was observed in olive microshoots proliferated in semi-solid medium due to the presence of strong apical dominance, however, our results showed that it was possible to break this dominance in TIS system with the formation of multiple shoots and development of lateral shoots in “Edremit yağlık” cultivar. The positive influence of inclusion of dikegulac in addition to zeatin also improved formation of multiple shoots in TIS system. In conclusion, the highest multiple shoot formation in nodal explants of olive was obtained in liquid medium supplemented with mannitol, zeatin and dikegulak with the usage of TIS system

Keywords

• Dikegulac, “Edremit yağlık”, Olea europaea, RITA®, Shoot proliferation, TIS, Zeatin