Bazı Şeftali Çeşit ve Tiplerinin Çiçek Tozu Kalitesinin Belirlenmesi
Öz
Bu çalışma Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma
Enstitüsü (ABKMAE)’nde 2008-2009 yıllarında 5 yerli (Alyanak Hulu, Bayramiç
Tüysüzü, Sapanca, Takunyacı-I ve Sarı Papa) ve 7 yabancı (Glohaven, Elegant
Lady, Monroe, Rio Oso Gem, Fortuna, Jungerman ve Vivian) olmak üzere 12
şeftali/nektarin çeşit ve tipinin çiçek tozlarının canlılık ve çimlenme
durumlarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. İyotlu Potasyum İyodür
(IKI) ve 2,3,5 Triphenyl Tetrazolium Chlorid (TTC) boyama testleri ile canlılık
ve “doymuş petri” yöntemiyle in vitro çimlenme durumları, ayrıca çiçek
tozlarının homojenliği (benzerlik) belirlenmiştir. 2008 yılı ortalamasına göre,
incelenen özellikler bakımından önemli farklılıklar ortaya çıkmıştır. IKI
testinde %64.26-87.08; TTC’de %60.94-81.27;
çimlenme oranı %52.12-74.27 ve morfolojik benzerlik ise %43.59-99.11 arasında
değişim göstermiştir. 2009 yılında IKI testi ile morfolojik homojenlik
değerleri bakımından çeşitler arasında farklılık bulunmuş, TTC ve çimlenme
testlerinde ise fark ortaya çıkmamıştır. Çiçek tozu homojenliği bakımından her
iki yılda da en düşük değer Sapanca tipinde bulunmuştur. Araştırma sonucunda,
çiçek tozlarının canlılık ile çimlenme oranları arasında pozitif ilişki olduğu,
homojenlik artışına paralel olarak canlılık ve çimlenme oranının da arttığı
belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alburquerque, N., F. García Montiel and L. Burgos. 2007. Short communication. Influence of storage temperature on the viability of sweet cherry pollen. Spanish Journal of Agricultural Research, 5(1): 86-90.
- Alonso, J.M. and R. Socias. 2003. Lack of Male-sterility allelism between peach and almond. Acta Horticulturae 622: 257-259.
- Asma, B.M. 2008. Determination of pollen viability, germination ratios and morphology of eight apricot genotypes. African Journal of Biotechnology, 7(23): 4269-4273.
- Ateyyeh, A.F. 2005. Improving in vitro pollen germination of five species of fruit trees. Dirasat, Agricultural Sciences, 32 (2):189-194.
- Bolat, I. and L. Pırlak. 1999. An investigation on pollen viability, germination and tube growth in some stone fruits. Journal of Agriculture and Foresty, 23: 383-388.
- Bolat, I. ve M. Güleryüz. 1994. Bazı kayısı çeşitlerinde polen canlılık ve çimlenme düzeyleri ile bunlar arasındaki ilişkinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 25(4):344-353.
- Cavusoglu, A. and M. Suluoglu. 2013. In vitro pollen viability and pollen germination in Medlar (Mespilus germanica L.). International Research Journal of Biological Sciences, 2(5): 49-53.
- Düzgüneş, O., T. Kesici, O. Kavuncu ve F. Gürbüz. 1987. Araştırma ve Deneme Metotları (İstatistik Metotları II). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No: 1021, Ders Kitabı:285, Ankara, 381s.
- Eroğlu, ZÖ., 2012. Melezleme Yoluyla şeftali çeşit ıslahı. Doktora tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Basılmamış), Bornova, İzmir.
- Eti, S., 1991. Bazı meyve tür ve çeşitlerinde değişik in vitro testler yardımıyla çiçek tozu canlılık ve çimlenme yeteneklerinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 6(1): 69-80.


