Year 2016, Volume , Issue 40, Pages 275 - 300 2016-12-01

GERÇEKTEN KURMACAYA HALİDE EDİB’İN ROMANLARINDA ÇOCUK (HEYULÂ’DAN ZEYNO’NUN OĞLU’NA

Doç. Dr. Süheyla YÜKSEL [1]

369 972

Makale, Halide Edib Adıvar’ın, Cumhuriyet öncesi kaleme al-dığı romanlarındaki “çocuklar”a yöneliktir1. 1924’te yayımlanan Kalp Ağ-rısı, çocuk teması bakımından yazarın ilk eseri Heyulâ ile benzerlik göster-diği; Zeyno’nun Oğlu ise Kalp Ağrısı’nın devamı olduğu, vakası çocuk et-rafında şekillendiği için değerlendirilmiştir. Halide Edib’in hayatı, II. Meş-rutiyet’ten Cumhuriyet’e Türk kadınının toplumsal hayatta ve ailedeki ko-numunu yansıtır. Bu yıllarda yazar, sağlığa, eğitime yönelik kuruluşlarda çalışmıştır; “çocuklar”la birliktedir. Ayrıca Halide Edib iki çocuk annesi-dir. Eser yazarından bağımsız değildir. Dolayısıyla Halide Edib’in roman-larında “çocuk”, sivil toplum kuruluşlarında görev yapan bir kadının ve çocukları için kaygı duyan bir annenin bakışıyla anlatılmıştır. Yazar, “ço-cuklar” üzerinden bazı mesajlar da vermiştir. Romanları “çocuklar” mer-kezli okumak bu bakışların tespiti demektir. İncelenen eserlerde, psikana-listlerin anne özleminin dışa vurumu olarak belirledikleri bazı semboller bulunmaktadır. Bu sembolleri barındıran romanlar, yazarın psikolojik sı-kıntılarının arttığı yıllara aittir Bu bakış açısıyla değerlendirilince, yazarın romanlarına sadece yaşadığını değil yaşayamadıklarını da yansıttığı görül-mektedir. Bu romanlarda “çocuklar”ı anlatan bazı pasajlar, yazarın Mor Salkımlı Ev isimli hatırasında çocukluğunu anlattığı üslupla benzeşmekte-dir. Bu benzerlik, “çocuk Halide”yi düşündürmektedir. Romanlardaki “ço-cuklar”a bu açıdan bakmak, eserleri ve yazarı daha iyi tanımayı sağlaya-caktır.

Halide Edib, Heyulâ, Kalp Ağrısı, Raik’in An-nesi, Mev’ut Hüküm, Zeyno’nun Oğlu, Seviye Talip, Son Eseri, Yeni Turan, Handan, Ateşten Gömlek
  • ALVER, Köksal (2005), “Çocuk ve Edebiyat”, Hece Çocuk Edebiyatı Özel Sayısı Yıl: 9, Sayı: 104-105, s. 307-308.
  • ARGUNŞAH, Hülya (1991), “Edebiyatımızda Çocuk”, Türk Aile Ansiklopedisi, TC. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı, Ankara, s. 292-301.
  • _____ (2009), “İlk Kadın Yazarlarda Toplumsal Kimliğin Yapılandırılması Süre-cinde Babanın Keşfi”, Uluslararası Multidisipliner Kadın Kongresi, 13-16 Ekim 2009.
  • _____ (2015), “Halide Edib’te Değişen Kadının Romandaki İzdüşümleri: Seviye Talip’ten Ateşten Gömlek’e”, Türklük Bilimi Araştırmaları, S. 37, Bahar, s. 27-52.
  • _____ (2016), “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kadın Yazarlar ve Kadınla İlgili Ko-nular”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kadın Edebiyatçılar Sergisi ve Sem-pozyumu 8-9 Mart 2016.
  • ARSEVEN, Tülin (2005), “Mesaj Açısından Çocuk Kitapları”, Hece Çocuk Ede-biyatı Özel Sayısı Yıl: 9, Sayı: 104-105, s. 42-52.
  • ATLI, Ferda (2012), “Edebi Metnin ve Yaratıcılığın Kaynağına Ulaşan Yol: Psi-kanalitik Edebiyat Eleştirisi”, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/3, Summer, s. 257-273.
  • BELE, Tansu (2010), Halide Edib Adıvar İlk Dönem Yapıtları, Siyah Beyaz Ya-yıncılık, İstanbul.
  • CAMPBELL, Joseph ( 2010), Kahramanın Sonsuz Yolculuğu, Kabalcı Yayınevi, İstanbul.
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Author: Doç. Dr. Süheyla YÜKSEL

Bibtex @research article { tubar270458, journal = {Türklük Bilimi Araştırmaları}, issn = {1300-7874}, eissn = {2564-6915}, address = {Nazım Hikmet POLAT}, year = {2016}, volume = {}, pages = {275 - 300}, doi = {10.17133/tubar.270458}, title = {GERÇEKTEN KURMACAYA HALİDE EDİB’İN ROMANLARINDA ÇOCUK (HEYULÂ’DAN ZEYNO’NUN OĞLU’NA}, key = {cite}, author = {YÜKSEL, Doç. Dr. Süheyla} }
APA YÜKSEL, D . (2016). GERÇEKTEN KURMACAYA HALİDE EDİB’İN ROMANLARINDA ÇOCUK (HEYULÂ’DAN ZEYNO’NUN OĞLU’NA. Türklük Bilimi Araştırmaları, (40), 275-300. DOI: 10.17133/tubar.270458
MLA YÜKSEL, D . "GERÇEKTEN KURMACAYA HALİDE EDİB’İN ROMANLARINDA ÇOCUK (HEYULÂ’DAN ZEYNO’NUN OĞLU’NA". Türklük Bilimi Araştırmaları (2016): 275-300 <http://dergipark.org.tr/tubar/issue/25620/270458>
Chicago YÜKSEL, D . "GERÇEKTEN KURMACAYA HALİDE EDİB’İN ROMANLARINDA ÇOCUK (HEYULÂ’DAN ZEYNO’NUN OĞLU’NA". Türklük Bilimi Araştırmaları (2016): 275-300
RIS TY - JOUR T1 - GERÇEKTEN KURMACAYA HALİDE EDİB’İN ROMANLARINDA ÇOCUK (HEYULÂ’DAN ZEYNO’NUN OĞLU’NA AU - Doç. Dr. Süheyla YÜKSEL Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - doi: 10.17133/tubar.270458 DO - 10.17133/tubar.270458 T2 - Türklük Bilimi Araştırmaları JF - Journal JO - JOR SP - 275 EP - 300 VL - IS - 40 SN - 1300-7874-2564-6915 M3 - doi: 10.17133/tubar.270458 UR - https://doi.org/10.17133/tubar.270458 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Türklük Bilimi Araştırmaları GERÇEKTEN KURMACAYA HALİDE EDİB’İN ROMANLARINDA ÇOCUK (HEYULÂ’DAN ZEYNO’NUN OĞLU’NA %A Doç. Dr. Süheyla YÜKSEL %T GERÇEKTEN KURMACAYA HALİDE EDİB’İN ROMANLARINDA ÇOCUK (HEYULÂ’DAN ZEYNO’NUN OĞLU’NA %D 2016 %J Türklük Bilimi Araştırmaları %P 1300-7874-2564-6915 %V %N 40 %R doi: 10.17133/tubar.270458 %U 10.17133/tubar.270458
ISNAD YÜKSEL, Doç. Dr. Süheyla . "GERÇEKTEN KURMACAYA HALİDE EDİB’İN ROMANLARINDA ÇOCUK (HEYULÂ’DAN ZEYNO’NUN OĞLU’NA". Türklük Bilimi Araştırmaları / 40 (December 2016): 275-300. https://doi.org/10.17133/tubar.270458