Year 2019, Volume , Issue 24, Pages 29 - 44 2019-07-24

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ARACILIĞIYLA DEĞİŞKEN MALİYET SİSTEMİNİN VE SÜREÇ KATKI MUHASEBESİNİN ÜRETİM KARARLARINA VE KARLILIĞA ETKİSİNİN BELİRLENMESİ
DETERMINING THE EFFECT OF VARIABLE COST SYSTEM AND THROUGHPUT ACCOUNTING ON PRODUCTION DECISIONS AND PROFITABILITY WITH LINEAR PROGRAMMING

İrem KEFE [1]

36 51

Bu çalışmanın amacı üretim maliyetlerinin belirlenmesinde süreç katkı muhasebesi ile değişken maliyet sistemlerine göre yapılan hesaplamalar arasında bir farklılık olup olmayacağını tespit edebilmek ve süreç katkı muhasebesi ve değişken maliyet sistemi çerçevesinde tespit edilen ürün maliyeti bilgisinin ürünlerin üretim önceliği kararlarında etkili olup olmadığının incelenmesidir. Bu amaçla Kısıtlar Teorisi kapsamında süreç katkı muhasebesi (throughput accounting) ve değişken maliyet sistemlerine ilişkin literatür taraması yapılmış olup sistemlerin işleyiş yöntemleri bir örnek üzerinden MS Office Excelde doğrusal programlama aracılığıyla incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda sistemler arasında ürün maliyeti bilgisinin değişiklik gösterdiği ve bu maliyet bilgilerine göre verilen farklı üretim kararlarının işletmenin karlılığını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Doğrusal programlama ile yapılan analize göre işletme için en karlı durumun değişken maliyet sistemine uygun olan üretim kararı sonucunda oluştuğu görülmüştür. Çalışmanın, ürün maliyeti bilgisinin üretim kararları üzerindeki etkisi ve bu maliyet bilgilerinin kullanılan yönteme göre gösterdiği değişikliği açıklaması bakımından literatüre katkıda bulunacağı düşünülmektedir. 

The purpose of this study is to determine whether there is a difference between the throughput accounting and the variable costing system in determining the production costs and to examine whether the product cost information determined by throughput accounting and variable cost system is effective in the production priority decisions of the products. For this purpose, the literature review of throughput accounting and variable costing systems has been done within the scope of Constraints Theory and how the systems work have been examined by linear programming in EXCEL through an example. As a result of the study, it is concluded that the product cost information varies between the systems and the production decisions given according to these cost information affect the profitability of the enterprise. According to the analysis made with linear programming, it was seen that the most profitable situation for the enterprise was formed as a result of the production decision which is appropriate to the variable costing system. It is thought that the study will contribute to the literature in terms of the effect of product cost information on production decisions and the explanation of this cost information according to the method used.

  • Akbulut, H., & Ertan, S. (2015). Hizmet Sektöründe Kısıtlar Teorisi Ve Katkı Muhasebesi: Bir Otel İşletmesinde UYGULAMA. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi (MUVU), 8(3), 243-270
  • Akdoğan, N. (2015). Tekdüzen Muhasebe Sisteminde Maliyet Muhasebesi Uygulamaları. Gazi Kitabevi: Ankara
  • Alan, M. A., ve Yeşilyurt, C. (2004). Doğrusal programlama problemlerinin excel ile çözümü. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(1), 152-155
  • Atmaca M., VE Terzi, S. (2007). Stratejik maliyet yönetimi açısından tam zamanında üretim felsefesi ile kısıtlar teorisinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi, Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, 22(1), 293-309
  • Bunea-Bontas, C. A. (2012). Theoretical And Practical Considerations Regarding The Cost Calculation Using Direct Costing. Management Strategies Journal, 18(4), 35-39
  • Büyükmirza, H. K. (2014). Maliyet ve yönetim muhasebesi: tekdüzen'e uygun bir sistem yaklaşımı. Gazi Kitabevi: Ankara
  • Civelek, M., & Özkan, A. (2006). Maliyet Ve Yönetim Muhasebesi. Detay Yayınları: Ankara
  • Coman, A. , Ve Ronen, B. (2000). Production outsourcing: A linear programming model for the Theory of Constraints. International Journal of Production Research, 38 (7), 1631–1639
  • Çakıcı, C. (2006). Süper Değişken Maliyetleme (Throughput Costing). Muhasebe Ve Finansman Dergisi, (30), 102-111
  • Çetindere, A., Sevim, Ş., & Duran, C. Üretim Planlama Problemlerinde Doğrusal Programlama Tekniğinin Kullanımı: Bir Konfeksiyon İşletmesinde Uygulama. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (35), 271-300
  • Demircioğlu, E. N., & Akkaya, N. (2016). Kısıtlar Teorisi 5 Adım Sürekli İyileştirme Sürecinin Boya Sektöründe Uygulanması. World of Accounting Science, 18(1), 279-295
  • Demircioğlu, E. N., & Demircioğlu, M. (2016). Üretme-Satın Alma Kararlarında Faaliyete Dayalı Maliyet Sistemi ve Kısıtlar Teorisi: Doğrusal Programlama İle Örnek Uygulama. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(33), 316-333
  • Demirel Utku, B., Cengiz, E., & Ersoy, A. (2011). Comparison of the theory of constraints with the traditional cost accounting methods in respect to product mix decisions, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 12(2), 317-331
  • Grinnell, D. J. (1977). Using Linear Programming To Compare Direct And Absorption Costing. The Accounting Review, 52(2), 485-491
  • Hilmola, O. P., Ve Gupta, M. (2015). Throughput Accounting And Performance Of A Manufacturing Company Under Stochastic Demand And Scrap Rates. Expert Systems With Applications, 42(22), 8423-8431
  • Hilmola, O. P., & Li, W. (2016). Throughput Accounting Heuristics Is Still Adequate: Response To Criticism. Expert Systems With Applications, 58, 221-228
  • Kaplan, B., & Kasapoğlu, Ö. A. (2013). Ürün Karması Optimizasyonu Kararlarında Kısıtlar Teorisi Kullanımı Ve Bir Uygulama. Öneri Dergisi, 10(40), 45-58
  • Karagün, V., Ve Sözen, M. (2017). Kısıtlar Teorisinde Kapasite Kısıtı Ve Bir Uygulama. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomi Ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 184-199
  • Kaygusuz, S. Y. (2006). Üretim Veya Satın Alma Kararlarında Kısıtlar Teorisi Ve MS Excel Office Programının Birlikte Kullanılması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(2), 159-177
  • Kırlı, M. (2016). Throughput Accounting İn Strategic Cost Management: An Application. Annals Of The University Dunarea De Jos Of Galati: Fascicle: I, Economics & Applied Informatics, 22(2), 78-87
  • Küçüksavaş, N. (1992). Kısmi Maliyet Sistemleri Ve Katkı Payı Analizi. Birinci Baskı, Adana.
  • Küçüksavaş, N. (2006). Yönetim Açısından Maliyet Muhasebesi. Kare Yayınları: İstanbul
  • Linhares, A. (2009). Theory Of Constraints And The Combinatorial Complexity Of The Product-Mix Decision, International Journal Of Production Economics, 121(1), 121-129
  • Mabin, V. J. (2001). Toward A Greater Understanding Of Linear Programming, Theory Of Constraints, And The Product Mix Problem. Production And Inventory Management Journal, 42 (3), 52–54
  • Özkol, A. E. Stratejik İşletme Kararlarında Kısıt, Süreç Ve Mamul Karması. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 9(2), 131-144
  • Sobreiro, V. A., Mariano, E. B., Ve Nagano, M. S. (2014). Product Mix: The Approach Of Throughput Per Day. Production Planning & Control, 25(12), 1015-1027
  • Ünal, E. N., Tanış, V. N., & Küçüksavaş, N. (2005). Kısıtlar Teorisi Ve Bir Üretim İşletmesinde Uygulama. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2), 433-448
  • Ünal, E. N., Tanış, V. N., Ve Küçüksavaş, N. (2007). Kısıtlar Teorisi Ve Süreç Muhasebesinin Yönetim Muhasebesi Açısından Önemi, Öneri Dergisi, 7(27), 23-35Yıldıztekin, İ. (2009). Konaklama Hizmetlerinde Maliyete Dayalı Fiyatlama Ve Fiyat Değişiminin Bölüm Karlılığına Etkileri. Atatürk Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 23(4), 215-240.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Author: İrem KEFE (Primary Author)
Institution: OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date: July 24, 2019

Bibtex @research article { ulikidince580012, journal = {Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi}, issn = {1307-9832}, eissn = {1307-9859}, address = {Kenan ÇELİK}, year = {2019}, volume = {}, pages = {29 - 44}, doi = {10.18092/ulikidince.580012}, title = {DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ARACILIĞIYLA DEĞİŞKEN MALİYET SİSTEMİNİN VE SÜREÇ KATKI MUHASEBESİNİN ÜRETİM KARARLARINA VE KARLILIĞA ETKİSİNİN BELİRLENMESİ}, key = {cite}, author = {KEFE, İrem} }
APA KEFE, İ . (2019). DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ARACILIĞIYLA DEĞİŞKEN MALİYET SİSTEMİNİN VE SÜREÇ KATKI MUHASEBESİNİN ÜRETİM KARARLARINA VE KARLILIĞA ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (24), 29-44. DOI: 10.18092/ulikidince.580012
MLA KEFE, İ . "DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ARACILIĞIYLA DEĞİŞKEN MALİYET SİSTEMİNİN VE SÜREÇ KATKI MUHASEBESİNİN ÜRETİM KARARLARINA VE KARLILIĞA ETKİSİNİN BELİRLENMESİ". Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi (2019): 29-44 <http://dergipark.org.tr/ulikidince/issue/47284/580012>
Chicago KEFE, İ . "DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ARACILIĞIYLA DEĞİŞKEN MALİYET SİSTEMİNİN VE SÜREÇ KATKI MUHASEBESİNİN ÜRETİM KARARLARINA VE KARLILIĞA ETKİSİNİN BELİRLENMESİ". Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi (2019): 29-44
RIS TY - JOUR T1 - DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ARACILIĞIYLA DEĞİŞKEN MALİYET SİSTEMİNİN VE SÜREÇ KATKI MUHASEBESİNİN ÜRETİM KARARLARINA VE KARLILIĞA ETKİSİNİN BELİRLENMESİ AU - İrem KEFE Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.18092/ulikidince.580012 DO - 10.18092/ulikidince.580012 T2 - Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 29 EP - 44 VL - IS - 24 SN - 1307-9832-1307-9859 M3 - doi: 10.18092/ulikidince.580012 UR - https://doi.org/10.18092/ulikidince.580012 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 International Journal of Economics and Administrative Studies DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ARACILIĞIYLA DEĞİŞKEN MALİYET SİSTEMİNİN VE SÜREÇ KATKI MUHASEBESİNİN ÜRETİM KARARLARINA VE KARLILIĞA ETKİSİNİN BELİRLENMESİ %A İrem KEFE %T DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ARACILIĞIYLA DEĞİŞKEN MALİYET SİSTEMİNİN VE SÜREÇ KATKI MUHASEBESİNİN ÜRETİM KARARLARINA VE KARLILIĞA ETKİSİNİN BELİRLENMESİ %D 2019 %J Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi %P 1307-9832-1307-9859 %V %N 24 %R doi: 10.18092/ulikidince.580012 %U 10.18092/ulikidince.580012
ISNAD KEFE, İrem . "DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ARACILIĞIYLA DEĞİŞKEN MALİYET SİSTEMİNİN VE SÜREÇ KATKI MUHASEBESİNİN ÜRETİM KARARLARINA VE KARLILIĞA ETKİSİNİN BELİRLENMESİ". Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi / 24 (July 2019): 29-44. https://doi.org/10.18092/ulikidince.580012
AMA KEFE İ . DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ARACILIĞIYLA DEĞİŞKEN MALİYET SİSTEMİNİN VE SÜREÇ KATKI MUHASEBESİNİN ÜRETİM KARARLARINA VE KARLILIĞA ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. IJEAS. 2019; (24): 29-44.
Vancouver KEFE İ . DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ARACILIĞIYLA DEĞİŞKEN MALİYET SİSTEMİNİN VE SÜREÇ KATKI MUHASEBESİNİN ÜRETİM KARARLARINA VE KARLILIĞA ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi. 2019; (24): 44-29.