Year 2019, Volume 5, Issue 1, Pages 1293 - 1302 2019-04-15

Obsesif Kompulsif Bozukluk Güçlendirme Tedavisinde Aripiprazol, Klomipramin ve Buspironun Etkinliği: Retrospektif Bir Araştırma
Efficacy of Aripiprazole, Clomipramine, and Buspirone in Obsessive Compulsive Disorder Augmentation Therapy: A Retrospective Study

Murat Eren Özen [1] , Aysun Kalenderoğlu [2] , Mustafa Çelik [3] , Mehmet Hamdi Örüm [4] , Çiçek Hocaoğlu [5]

104 227

Amaç: Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) kronik seyirli ve yeti yitimine yol açabilen bir ruhsal bozukluktur. Tedavi konusunda da bazı güçlükler yaşanmakta olup, bilinen tedavi yöntemleri ile hastaların küçük bir yüzdesi asemptomatik hale gelmektedir. OKB tanılı hastaların tedavi seçenekleri arasında öncelikli olarak seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSGI) yer almaktadır. Ancak, çoğu zaman OKB tedavisinde tek başına SSGI ilaçlar yeterli olmayıp, mevcut tedavinin güçlendirilmesi ya da farklı bir antidepresan ilacın eklenmesi tercih edilmektedir. Bu çalışmada SSGI ilaç tedavisine yeterli yanıt alınamayan OKB tanılı hastaların mevcut tedavilerinin aripiprazol, buspiron ve klomipramin ile güçlendirme etkinliğini geriye dönük dosya tarayarak incelemeyi amaçladık.

Yöntem: Çalışmamızda, OKB tanısıyla izlenmekte olan ve SSGI’lere yeterli yanıt alınamadığı için tedavilerine aripiprazol,  klomipramin ve buspiron ilaçları eklenen hastaların dosyaları geriye dönük olarak incelenmiştir. Dosya kayıtlarından SSGI tedavisinden kısmi yanıt alınan hastaların mevcut tedavisinin aripiprazol (n: 96), buspiron (n: 38) ile güçlendirildiği ve klomipramin (n:76) eklendiği saptandı. Hastaların takibinde rutinde kullanılan Yale-Brown Obsesyon Kompülsiyon Değerlendirme Ölçeği (YBOKÖ),  Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGİÖ) ve Hamilton Aksiyete Ölçeği (HAÖ) puanları arşivdeki dosyaları incelenerek kayıt edilmiştir.

Bulgular: OKB tanılı hastalara verilen aripiprazol, klomipramin ve buspiron ilaçlarının etkinliği KGİ, YBOKÖ ve HAÖ tedavi öncesi ve sonrası değerlere göre bu üç ilacın da etkinliği ile ilgili istatistiksel olarak oldukça anlamlı fark elde edilmiştir (p<0.001). Her üç ilaç kendi arasında karşılaştırıldığında ise aripiprazolun, klomipramin ve buspirondan daha etkin olduğu saptanmıştır. Aripiprazolün tedavi öncesi ve sonrası değerlerine bakıldığında KGİÖ ortalama puanı 5.71±0.58’den 2.98±0.75’e, YBOKÖ ortalama puanı 31.96±2,43’ten 11.77±4.06’ya ve HAÖ ortalama puanı ise 36.58±5.02’den 12.81±4.49’a düştüğü gözlemlenmiştir.

Sonuç: Geriye dönük çalışmamızda, aripiprazol, klomipramin, buspiron OKB ekleme tedavisinde etkin bulunmuştur. Çalışmamız bilindiği kadarıyla, aripiprazol,  klomipramin ve buspironun SSGI tedavisine eklenmesi ile ilgili sonuçları karşılaştıran ilk çalışmadır. Obsesif kompulsif bozukluk etiyolojik olarak farklılık gösterebildiğinden farklı tedavi yaklaşımlarını gerekli kılmaktadır. Bu nedenle, çalışmamızda farklı etki mekanizmasına sahip ilaç kombinasyonları denenmiştir. Literatürde buspironun OKB tedavisinde veya SSGI’ne ekleme yöntemi kısıtlı sayıda çalışmada görülmektedir. Bu nedenle, buspiron ile tedavi edilmiş geniş hasta grubu olan bir çalışma olması çalışmamızın önemini artırmaktadır.

Aim: Obsessive Compulsive Disorder (OCD) is a chronic disorder that can lead to disability. There are some difficulties in treatment, and a small percentage of patients become asymptomatic with known treatment methods. Among the treatment options of patients with OCD, selective serotonin reuptake inhibitors (SSRI) are primarily involved. However, most of the time, SSRI drugs alone are not sufficient in the treatment of OCD, it is preferred to strengthen the current treatment or to add a different antidepressant drug. In this study, we aimed to investigate the efficacy of aripiprazole, buspirone and clomipramine in patients with OCD who were unable to respond adequately to SSRI drug therapy.

Method: In our study, the files of the patients who were followed with the diagnosis of OCD and who were added aripiprazole, clomipramine and buspirone drugs to their treatment because of insufficient response to SSRIs were examined retrospectively. It was determined that the current treatment of patients who received partial response from SSRI treatment was augmened with aripiprazole (n: 96), buspirone (n: 38) and clomipramine (n: 76) was added. Yale-Brown Obsessive Compulsive Evaluation Scale (YBOCS), Clinical Global Impression Scale (CGI) and Hamilton Anxiety Scale (HAS) scores were used to evaluate the patients in the follow-up.

Results: The efficacy of aripiprazole, clomipramine and buspirone medications given to patients with OCD was statistically significant (p <0.001). Aripiprazole was found to be slightly more effective than clomipramine and buspirone. When the pre- and post-treatment values of aripiprazole were evaluated, it was observed that the mean score of CGI declined from 5.71 ± 0.58 to 2.98 ± 0.75, YBOCS scores declined from 31.96 ± 2.43 to 11.77 ± 4.06 and HAS score declined from 36.58 ± 5.02 to 12.81 ± 4.49.

Conclusion: In our retrospective study, aripiprazole, clomipramine and buspirone were found to be effective in the treatment of OCD. As far as we know, our study is the first study to compare the results of aripiprazole, clomipramine and buspirone in addition to the treatment of SSRI. Therefore, in our study drug combinations with different mechanism of action have been tried. In the literature, the method of augmentation of buspirone in OCD or SSRI is limited in a limited number of studies. Therefore, a study with a large group of patients treated with buspirone increases the importance of our study.

  • 1. Karno M, Golding JM, Sorenson SB, Burnam MA. The epidemiology of obsessive-compulsive disorder in five US communities. Arch Gen Psychiatry 1988; 45(12):1094-1099.
  • 2. Zohar J, Kindler S. Serotonergic probes in obsessive compulsive disorder. Int Clin Psychopharmacology, 1992; 7(Suppl 1), 39-40.
  • 3. Pallanti S, Hollander E, Goodman WK. A qualitative analysis of nonresponse: management of treatment-refractory obsessive-compulsive disorder. J Clin Psychiatry 2004; 65(Suppl 14):6–10.
  • 4. Pallanti S, Hollander E, Bienstock C, et al. Treatment nonresponse in OCD: methodological issues and operational definitions. Int Clin Psychopharmacol. 2002;5:181–91.
  • 5. Pallanti S, Quercioli L. Treatment-refractory obsessive-compulsive disorder: Methodological issues, operational definitions and therapeutic lines Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry 2006; 30(3): 400-412.
  • 6. Amerikan Psikiyatri Birliği, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Beşinci Baskı (DSM-5), Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı’ndan, çev. Köroğlu E, Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 2014.
  • 7. Goodman WK, Price LH, Rasmussen SA, Mazure C, Fleischmann RL, Hill CL, Heninger GR, Charney DS. The Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale, I: Development, use and reliability. Arch Gen Psychiatry 1989; 46:1006-1011. 8. Karamustafalıoğlu KO, Üçışık AM, Ulusoy M, Erkmen H. Yale-Brown Obsesyon-Kompulsiyon Derecelendirme Ölçeği’nin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Bursa Savaş Ofset, s. 86. 1993.
  • 9. Guy W (1976) Clinical global impressions. ECDEU assessment manual for psychopharmacology, revised National Institute of Mental Health, Rockville, MD 218-221.
  • 10. Hamilton M. The assessment of anxiety states by rating. Br J Med Psychol 1989; 32:50-55.
  • 11. Yazıcı MK, Demir B, Tanrıverdi N. Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği: değerlendiriciler arası güvenirlik ve geçerlik çalışması. Turk Psikiyatri Derg 1998; 9:114-117.
  • 12. Jacobsen FM. Possible augmentation of antidepressant response by buspirone. J Clin Psychiatry. 1991; 52: 217-220.
  • 13. Berlin HA, Koran LM, Jenike MA, et al. Double-blind, placebocontrolled trial of topiramate augmentation in treatment-resistant obsessive-compulsive disorder. J Clin Psychiatry. 2011;72 (5):716–21.
  • 14. Pittenger C, Krystal JH, Coric V. Glutamate-modulating drugs as novel pharmacotherapeutic agents in the treatment of obsessivecompulsive disorder. Neurotherapeutics. 2006;3(1):69–81.
  • 15. Stewart SE, Jenike EA, Hezel DM, Stack DE, Dodman NH, Shuster L, et al. A single-blinded case–control study of memantine in severe obsessive-compulsive disorder. J Clin Psychopharmacol. 2010;30(1):34–9.
  • 16. Tolin DF, Abramowitz JS, Diefenbach GJ Defining response in clinical trials for obsessive-compulsive disorder: a signal detection analysis of the Yale-Brown obsessive compulsive scale. J Clin Psychiatry 2005, 66(12):1549-1557.
  • 17. Soomro GM, Altman DG, Rajagopal S, Oakley Browne M. Selective serotonin re-uptake inhibitors (SSRIs) versus placebo for obsessive compulsive disorder (OCD). Cochrane Database of Systematic Reviews 2008, Issue 1. Art. No.: CD001765. DOI: 10.1002/14651858.CD001765.pub3.
  • 18. Zaider T, Heimberg R, Fresco D, Schneider F, Liebowitz M. (2003). Evaluation of the Clinical Global Impression Scale among individuals with social anxiety disorder. Psychological Medicine, 2003; 33(4): 611-622. doi:10.1017/S0033291703007414
  • 19. Simpson HB, Huppert JD, Petkova E, Foa EB, Liebowitz MR. Response versus remission in obsessive-compulsive disorder. J Clin Psychiatry 2006; 67(2):269-276.
  • 20. Kar SK. Melasma: A rare adverse effect of clomipramine. Indian J Pharmacol 2006; 48(4):453-454.
  • 21. Karameh WK, Khani M. Intravenous clomipramine for treatment-resistant obsessive-compulsive disorder. Int J Neuropsychopharmacol 2015; 19(2). pii: pyv084. Doi: 10.1093/ijnp/pyv084.
  • 22. Diniz BJ, Shavitt RG, Fossaluza V, Koran L, Pereira CA de Bragança, Miguel EC. A Double-Blind, Randomized, Controlled Trial of Fluoxetine Plus Quetiapine or Clomipramine Versus Fluoxetine Plus Placebo for Obsessive-Compulsive Disorder. J Clin Psychopharmacology 2011; 31(6):763-768.
  • 23. Pallanti S, Quercioli L, Paiva RS, Koran LM. Citalopram for treatment resistant obsessive-compulsive disorder. Eur Psychiatry. 1999;14:101-106.
  • 24. Stengler-Wenzke K, Kroll M, Matschinger H. Subjective quality of life of patients with obsessive-compulsive disorder. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol 2006; 41:662-8.
  • 25. Math SB, Janardhan Reddy YC. Issues in the pharmacological treatment of obsessive–compulsive disorder. Int J Clin Pract 2007; 61:1188–97.
  • 26. Fineberg NA, Fourie H, Gale TM, Sivakumaran T. Comorbid depression in obsessive compulsive disorder (OCD): symptomatic differences to major depressive disorder. J Affect Disord 2005; 87(2-3):327-330.
  • 27. Sharma P, Gale TM, Fineberg NA. Clinical correlates of tobacco smoking in OCD: A UK, case-controlled, exploratory analysis. J Behav Addict 2012; 1(4):180-185.
  • 28. McDougle CJ, Epperson CN, Pelton GH, Wasylink S, Price LH. A double-blind, placebo-controlled study of risperidone addition in serotonin reuptake inhibitor refractory obsessive–compulsive disorder. Arch Gen Psychiatry 2000; 57:794–801.
  • 29. Storch EA, Goddard AW , Grant JE , De Nadai AS , Goodman WK , Mutch PJ , Medlock C , Odlaug B, McDougle CJ , Murphy TK Double-blind, placebo-controlled, pilot trial of paliperidone augmentation in serotonin reuptake inhibitor-resistant obsessive-compulsive disorder. J Clin Psychiatry 2013; 74(6):e527-32.
  • 30. Bystritsky A, Ackerman DL, Rosen RM, Vapnik T, Gorbis E, Maidment KM, Saxena S. Augmentation of serotonin reuptake inhibitors in refractory obsessive-compulsive disorder using adjunctive olanzapine: A placebo-controlled trial. J Clin Psychiatry, 2004; 65(4), 565-568.
  • 31. Carey PD, Vythilingum B, Seedat S, Muller JE, van Ameringen M, Stein DJ. Quetiapine augmentation of SRIs in treatment refractory obsessive-compulsive disorder: a double-blind, randomised, placebo-controlled study. BMC Psychiatry 2005; 5:5
  • 32. Muscatello MRA, Bruno A, Pandolfo G, Micò U, Scimeca G, Romeo VM. et al. Effect of aripiprazole augmentation of serotonin reuptake inhibitors or clomipramine in treatment-resistant obsessive– compulsive disorder: a double-blind, placebo-controlled study. J Clin Psychopharmacol 2011; 31:174-9.
  • 33. Lai C-H. Aripiprazole treatment in an adolescent patient with chronic motor tic disorder and treatment-resistant obsessive-compulsive disorder. Int J Neuropsychopharmacol 2009; 12:1291-3.
  • 34. Sayyah M, Sayyah M, Boostani H, Ghaffari SM, Hoseini A. Effects of aripiprazole augmentation in treatment resistant obsessive–compulsive disorder (a double blind clinical trial). Depress Anxiety 2012; 29:850-4.
  • 35. Ercan ES, Ardic UA, Ercan E, Deniz Y, Sibel D. A promising preliminary study of aripiprazole for treatment-resistant childhood obsessive-compulsive disorder. J Child Adolesc Psychopharmacol 2015; 25(7):580-584.
  • 36. Matsunaga H, Hayashida K, Maebayashi K, Mito H, Kiriike N. A case series of aripiprazole augmentation of selective serotonin reuptake inhibitors in treatment-refractory obsessive compulsive disorder. Int. J. Psychiatry Clin Pract 2011; 15:263–9.
  • 37. Higuma H, Kanehisa M, Maruyama Y Yoshinobu I, Tanaka Y, Tsuruet J. et al. Aripiprazole augmentation in 13 patients with refractory obsessive–compulsive disorder: a case series. World J Biol Psychiatry 2012; 13:14–21.
  • 38. Skapinakis P, 2007) Skapinakis P, Papatheodorou T, Mavreas V. Antipsychotic augmentation of serotonergic antidepressants in treatment-resistant obsessive–compulsive disorder: a meta-analysis of the randomized controlled trials. Eur Neuropsychopharmacol 2007; 17:79–93.
  • 39. Bloch MH, Landeros-Weisenberger A, Kelmendi B, Coric V, Bracken MB, Leckman JF. A systematic review: antipsychotic augmentation with treatment refractory obsessive–compulsive disorder. Mol Psychiatry 2006; 11:622–32.
  • 40. Kordon A, Wahl K, Koch N, Zurowski B, Anlauf M. Vielhaber K. et al. Quetiapine addition to serotonin reuptake inhibitors in patients with severe obsessive–compulsive disorder: a double-blind, randomized, placebo-controlled study. J Clin Psychopharmacol 2008; 28:550–4.
  • 41. Maina G Maina G, Albert U, Ziero S, Bogetto F. Antipsychotic augmentation for treatment resistant obsessive-compulsive disorder: what if antipsychotic is discontinued? Int Clin Psychopharmacol 2003; 18:23–28.
  • 42. Marazziti D, Pfanner C, Dell’Osso B, Ciapparelli A, Presta S, Corretti G. et al. Augmentation strategy with olanzapine in resistant obsessive compulsive disorder: an Italian long-term open-label study. J Psychopharmacol 2005; 19:392–4.
  • 43. Matsunaga H, Nagata T, Hayashida K, Ohya K, Kiriike N, Stein DJ. A long-term trial of the effectiveness and safety of atypical antipsychotic agents in augmenting SSRI-refractory obsessive- compulsive disorder. J Clin Psychiatry 2009; 70: 863–8.
  • 44. Markovitz PJ, Stagno SJ, Calabrese JR. Buspirone augmentation of fluoxetine in obsessive compulsive disorder. Am J Psychiatry. 1990; 147:798-800
Primary Language tr
Subjects Health Care Sciences and Services
Journal Section Araştırma/Research
Authors

Orcid: 0000-0003-2981-8036
Author: Murat Eren Özen
Institution: Özel Adana Hastanesi, Psikiyatri, Adana
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-8216-8610
Author: Aysun Kalenderoğlu
Institution: Psikiyatri AD, Adıyaman Üniversitesi
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-4228-0445
Author: Mustafa Çelik
Institution: Özel Yüzyıl Hastanesi, Pendik, İstanbul
Country: Turkey


Orcid: 0000-0000-2415-4073
Author: Mehmet Hamdi Örüm (Primary Author)
Institution: Adıyaman Üniversitesi, Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Adıyaman
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-4018-1160
Author: Çiçek Hocaoğlu
Institution: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Psikiyatri, Rize
Country: Turkey


Dates

Publication Date: April 15, 2019

Bibtex @research article { adiyamansaglik477617, journal = {Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {2458-9179}, address = {Adıyaman University}, year = {2019}, volume = {5}, pages = {1293 - 1302}, doi = {10.30569/adiyamansaglik.477617}, title = {Obsesif Kompulsif Bozukluk Güçlendirme Tedavisinde Aripiprazol, Klomipramin ve Buspironun Etkinliği: Retrospektif Bir Araştırma}, key = {cite}, author = {Özen, Murat Eren and Kalenderoğlu, Aysun and Çelik, Mustafa and Örüm, Mehmet Hamdi and Hocaoğlu, Çiçek} }
APA Özen, M , Kalenderoğlu, A , Çelik, M , Örüm, M , Hocaoğlu, Ç . (2019). Obsesif Kompulsif Bozukluk Güçlendirme Tedavisinde Aripiprazol, Klomipramin ve Buspironun Etkinliği: Retrospektif Bir Araştırma. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5 (1), 1293-1302. DOI: 10.30569/adiyamansaglik.477617
MLA Özen, M , Kalenderoğlu, A , Çelik, M , Örüm, M , Hocaoğlu, Ç . "Obsesif Kompulsif Bozukluk Güçlendirme Tedavisinde Aripiprazol, Klomipramin ve Buspironun Etkinliği: Retrospektif Bir Araştırma". Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 5 (2019): 1293-1302 <http://dergipark.org.tr/adiyamansaglik/issue/43834/477617>
Chicago Özen, M , Kalenderoğlu, A , Çelik, M , Örüm, M , Hocaoğlu, Ç . "Obsesif Kompulsif Bozukluk Güçlendirme Tedavisinde Aripiprazol, Klomipramin ve Buspironun Etkinliği: Retrospektif Bir Araştırma". Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 5 (2019): 1293-1302
RIS TY - JOUR T1 - Obsesif Kompulsif Bozukluk Güçlendirme Tedavisinde Aripiprazol, Klomipramin ve Buspironun Etkinliği: Retrospektif Bir Araştırma AU - Murat Eren Özen , Aysun Kalenderoğlu , Mustafa Çelik , Mehmet Hamdi Örüm , Çiçek Hocaoğlu Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.30569/adiyamansaglik.477617 DO - 10.30569/adiyamansaglik.477617 T2 - Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1293 EP - 1302 VL - 5 IS - 1 SN - -2458-9179 M3 - doi: 10.30569/adiyamansaglik.477617 UR - https://doi.org/10.30569/adiyamansaglik.477617 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Health Sciences Journal of Adıyaman University Obsesif Kompulsif Bozukluk Güçlendirme Tedavisinde Aripiprazol, Klomipramin ve Buspironun Etkinliği: Retrospektif Bir Araştırma %A Murat Eren Özen , Aysun Kalenderoğlu , Mustafa Çelik , Mehmet Hamdi Örüm , Çiçek Hocaoğlu %T Obsesif Kompulsif Bozukluk Güçlendirme Tedavisinde Aripiprazol, Klomipramin ve Buspironun Etkinliği: Retrospektif Bir Araştırma %D 2019 %J Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi %P -2458-9179 %V 5 %N 1 %R doi: 10.30569/adiyamansaglik.477617 %U 10.30569/adiyamansaglik.477617
ISNAD Özen, Murat Eren , Kalenderoğlu, Aysun , Çelik, Mustafa , Örüm, Mehmet Hamdi , Hocaoğlu, Çiçek . "Obsesif Kompulsif Bozukluk Güçlendirme Tedavisinde Aripiprazol, Klomipramin ve Buspironun Etkinliği: Retrospektif Bir Araştırma". Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 5 / 1 (April 2019): 1293-1302. https://doi.org/10.30569/adiyamansaglik.477617
AMA Özen M , Kalenderoğlu A , Çelik M , Örüm M , Hocaoğlu Ç . Obsesif Kompulsif Bozukluk Güçlendirme Tedavisinde Aripiprazol, Klomipramin ve Buspironun Etkinliği: Retrospektif Bir Araştırma. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019; 5(1): 1293-1302.
Vancouver Özen M , Kalenderoğlu A , Çelik M , Örüm M , Hocaoğlu Ç . Obsesif Kompulsif Bozukluk Güçlendirme Tedavisinde Aripiprazol, Klomipramin ve Buspironun Etkinliği: Retrospektif Bir Araştırma. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019; 5(1): 1302-1293.