KOOPERATİFLERDE ORTAKLIK PAYI VE RİSTURN HAKKI

Kooperatif, yardımlaşma ve dayanışma çerçevesinde ortaklarının ekonomik menfaatlerini korumayı amaçlayan bir ticaret şirketi türüdür. Kooperatifin amacına ulaşabilmesi için ortaklarına yüklediği bazı borç ve yükümlülükler vardır. Bunlardan biri de ortakların kooperatife ortaklık payı koymayı taahhüt etmesidir. Diğer ticaret şirketlerinden farklı olarak kooperatiflerde doğrudan bir kazanç paylaşma amacı bulunmamakta, bu nedenle yıllık faaliyetleri sonucu bilançolarında oluşan bakiye için “kâr” veya “zarar” kavramları kullanılmamaktadır. Buna karşı söz konusu bakıye “olumlu” veya “olumsuz fark” şeklinde adlandırılmaktadır. Gelir-gider arasındaki olumlu farkın kural olarak yedek akçeye eklenmesi gerekmektedir. Ana sözleşmede yıl sonu olumlu farkın ortaklara dağıtılacağının öngörülmesi halinde bu pay onlara “risturn” adı altında dağıtılmaktadır. Söz konusu dağıtımın bir tür ortakları ödüllendirme niteliği de bulunmaktadır. Çalışmada kooperatiflerde ortaklık payı ve risturn hakkı yargı kararları ışığında incelenmiştir.

Cooperatives are commercial companies that aim to protect the economic interests of their members within the framework of solidarity and cooperation. To achieve their objectives, co-operatives have certain debts and obligations that they impose on their members. One of these obligations is the commitment of the members to contribute a share to the co-operative. Unlike other commercial companies, co-operatives do not have a direct profit-sharing purpose. For this reason, the concepts of profit or loss are not used for the balance on their balance sheets because of their annual activities. The difference is referred to as a positive or negative difference. As a rule, the positive difference between income and expenditure is added to the reserve fund. If the articles of association stipulate that the positive difference at the end of the year will be distributed to the shareholders, this share is distributed to the shareholders under the name of "right of return". This distribution also serves as a kind of reward to the members. In this study, the shareholding in co-operatives and the right of return are discussed within the framework of judicial decisions.