BİRLEŞMİŞ MİLLETLER BARIŞ OPERASYONLARINA SİLAHLI ÇATIŞMALAR HUKUKUNUN UYGULANMASI

Birleşmiş Milletler Barış Operasyonları Soğuk Savaş sonrası değişime uğramak suretiyle geleneksel yapısının ötesine geçmiş ve kuvvet kullanmayı zorunlu kılan bir yapıya dönüşmüştür. Bu dönüşüm, kuvvet kullanmak zorunda kalan barış güçlerinin çatışmalar hukuku ile bağlılıklarının kapsamını, hukuki statülerini ve son olarak çatışmanın tarafı olup olmayacaklarını tartışmaya açmıştır. Tartışmaların bir yansıması olarak barış gücü mensuplarının çatışma hukuku ile bağlı oldukları 6 Ağustos 1999 tarihli “Birleşmiş Milletler Güçlerinin Uluslararası İnsancıl Hukuka İlişkin Gözlemleri Bildirisinde” kabul edilmiştir. Fakat bu bildiri, çatışma hukukunun barış operasyonlarına “ne zaman” ve “ne ölçüde” uygulanabileceğine net bir cevap vermemektedir. Birleşmiş Milletlerin de iştirak ettiği askerî operasyonları çatışma türüne göre kategorize etmekten kaçınması, hangi silahlı çatışmalar hukukunun uygulanacağı konusunda belirsizlik yaratmaktadır. Bu bağlamda çalışmada barış gücü mensuplarının iştirakinin çatışma türüne etki edip etmediği, uluslararası silahlı çatışma, uluslararası nitelikte olmayan silahlı çatışmalar kapsamında incelenerek uygulanabilecek silahlı çatışma hukuku tespit edilecektir.

After the Cold War, the United Nations peacekeeping operations have changed and evolved into a different structure. This new structure, in which peacekeepers had to apply use of force, went beyond traditional peacekeeping operations. The transformation of the peacekeeping operations made the international community question the commitment of peacekeepers to humanitarian law. It has been also questioned whether the peacekeepers who had to apply use of force may become party to a conflict. As a reflection of these discussions, it was accepted in the “Declaration of Observations of United Nations Forces on International Humanitarian Law” dated 6 August 1999 that peacekeepers are bound by humanitarian law. However, this declaration cannot provide a solid answer to "when" and "to what extent" humanitarian law could be applied to peace keeping operations. The United Nations is also reluctant to categorize the military operations in which it participates. This reluctance also has created an uncertainty about which humanitarian law is applicable to peacekeeping operations. In this context, this study will examine whether the participation of peacekeepers affects the type of conflict within the scope of international armed conflict and non-international armed conflict. Afterwards, the situation of being bound by humanitarian law will be examined in line with both UN declarations and humanitarian law sources.