Research Article

SUÇA İŞTİRAK VE NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇLARDA İŞTİRAK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI

Volume: 83 Number: 1 January 15, 2025
EN TR

SUÇA İŞTİRAK VE NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇLARDA İŞTİRAK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI

Abstract

Hukukumuz iştirak noktasında ikilik sistemini benimsemiş ve suç ortaklarının konumlarını fail/müşterek fail, yardım eden ve azmettiren şeklinde düzenlemiştir. Yardım eden daha az cezalandırılacak, azmettiren ise fail gibi cezalandırılacaktır. Kanunda failliğin bir varyasyonu olarak düzenlenen “irade üzerinde hakimiyete dayalı” dolaylı faillik ise suç ortaklığı kavramı içerisinde tam olarak değerlendirilemez. Bir suç ortağının müştereken işlenen bir suçtan sorumlu tutulabilmesi için öncelikle kasıtlı iştirak iradesine sahip olması ve ardından suçun işlenmesine nedensel bir katkıda bulunması gerekir. Kast ve taksir kombinasyonu olan neticesi sebebiyle ağırlaşmış suçlar, 5237 s. Türk Ceza Kanunu'nun 23. maddesinde düzenlenmiştir. Failin ağırlaşan neticeden sorumlu tutulabilmesi için kasıtlı hareket ile ağır netice arasında nedensellik bağı bulunmalı, ayrıca failde en az taksir derecesinde bir kusur olmalıdır. Doktrindeki ağırlıklı görüş, neticesi sebebiyle ağırlaşmış suçlarda iştirak hükümlerinin uygulanabileceği yönündedir. Bu suçlarda iştirak iradesi ancak kasten işlenen suç için oluşabilir. Taksiri bulunan suç ortaklarının yalnızca bu neticeye yönelik sübjektif olarak ağır neticeden sorumlu tutulması mümkündür. Ancak bunun mümkün olabilmesi için ağır neticeye neden olan fiilin iştirak iradesi kapsamında kalması ve bağlılık kuralına dair 40. maddede koşulan “objektif-sübjektif tipiklik ve hukuka aykırılık” şartlarını taşıması gerekir. Dolaylı fail açısından ise araç kişi için illiyet bağı dışında böyle bir şart bulunmamaktadır. Dolaylı failin meydana gelen ağır neticeye yönelik taksiri varsa bundan sorumlu tutulacaktır.

Keywords

Ağır netice, İştirak, Suç ortağı, İlliyet, Neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç

References

  1. Akbulut, Berrin, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ankara, Adalet, 5. Baskı, 2018.
  2. Alacakaptan, Uğur, Suçun Unsurları, Ankara, Sevinç Matbaası, 1975.
  3. Altunkaş, Aysun, İnsan Üzerinde Deney ve Deneme Suçları, (Doktora Tezi, Danışman Fatma Nur Centel), İstanbul, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı, 2011, (Tez No: 317374).
  4. Apaydın, Cengiz. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlar, Ankara, Seçkin, 2022.
  5. Artuk, Mehmet Emin ve Ahmet Gökçen, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ankara, Adalet, 16. Baskı, 2022.
  6. Aydın, Devrim, Türk Ceza Hukukunda İştirak, Ankara, Yetkin, 2009.
  7. Aydın, Mehmet Akif, Türk Hukuk Tarihi, İstanbul, Beta, 20. Baskı, 2023.
  8. Balcı, Meral, “Ceza Hukukunda Bağlılık Kuralı Kapsamında Azmettirme”, (Doktora Tezi, Danışman Zeynel Temel Kangal), Bursa, Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı, 2021, (Tez No: 680812).
  9. Bertauld, Alfred, Cours de Code Pénal et Leçons de Législation Criminelle, Paris, Cosse et Marchal, 3. Edition, 1864.
  10. Birkmeyer, Karl, Die Lehre von der Teilnahme und die Rechtsprechung des Deutchen Reichsgerichts, Berlin, O. Liebmann, 1890.
APA
Öztekin, A. (2025). SUÇA İŞTİRAK VE NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇLARDA İŞTİRAK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI. Ankara Barosu Dergisi, 83(1), 85-186. https://doi.org/10.30915/abd.1514241
AMA
1.Öztekin A. SUÇA İŞTİRAK VE NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇLARDA İŞTİRAK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI. JABA. 2025;83(1):85-186. doi:10.30915/abd.1514241
Chicago
Öztekin, Alp. 2025. “SUÇA İŞTİRAK VE NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇLARDA İŞTİRAK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI”. Ankara Barosu Dergisi 83 (1): 85-186. https://doi.org/10.30915/abd.1514241.
EndNote
Öztekin A (January 1, 2025) SUÇA İŞTİRAK VE NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇLARDA İŞTİRAK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI. Ankara Barosu Dergisi 83 1 85–186.
IEEE
[1]A. Öztekin, “SUÇA İŞTİRAK VE NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇLARDA İŞTİRAK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI”, JABA, vol. 83, no. 1, pp. 85–186, Jan. 2025, doi: 10.30915/abd.1514241.
ISNAD
Öztekin, Alp. “SUÇA İŞTİRAK VE NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇLARDA İŞTİRAK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI”. Ankara Barosu Dergisi 83/1 (January 1, 2025): 85-186. https://doi.org/10.30915/abd.1514241.
JAMA
1.Öztekin A. SUÇA İŞTİRAK VE NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇLARDA İŞTİRAK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI. JABA. 2025;83:85–186.
MLA
Öztekin, Alp. “SUÇA İŞTİRAK VE NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇLARDA İŞTİRAK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI”. Ankara Barosu Dergisi, vol. 83, no. 1, Jan. 2025, pp. 85-186, doi:10.30915/abd.1514241.
Vancouver
1.Alp Öztekin. SUÇA İŞTİRAK VE NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇLARDA İŞTİRAK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI. JABA. 2025 Jan. 1;83(1):85-186. doi:10.30915/abd.1514241