TÜRK VERGİ MEVZUATININ GÜÇLER AYRILIĞI KURAMI ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ: VERGİLENDİRME YETKİSİNİN ANAYASAL SINIRLARI VE HUKUKÎ ESASLARI

Devlet iktidarının sınırlandırılması ile kişi hak ve özgürlüklerini korumayı amaçlayan güçler ayrılığı, anayasal normlara kuvvetli biçimde bağlı olan demokratik hukuk devletleri için aslî bir unsurdur. Güçler ayrılığı kuramının en önemli tamamlayıcılarından biri olan hukuk devleti, devlet faaliyetlerinin hukukî normlara uygun bir şekilde tesis edilmesinin güvencesidir. Vergilendirme yetkisinin kişi hak ve özgürlükleriyle doğrudan ilişkili olması, söz konusu yetkinin güçler ayrılığı ve hukuk devleti ilkeleri açısından katı anayasal sınırlamalara tabi olmasını gerektirmektedir. Nitekim güçler ayrılığının doğal bir tezahürü olan verginin kanuniliği ilkesi gereğince, vergi hukuku alanındaki aslî normlar yasama organı tarafından kanunla düzenlenmektedir. Bununla birlikte vergi mevzuatında, yürütme organına tanınan düzenleme yetkisine istinaden çıkarılan farklı hukukî kaynaklar da bulunmaktadır. Bu çalışmada, vergi mevzuatının anayasal denge mekanizmaları tarafından nasıl şekillendirildiği araştırılmaktadır. Çalışmanın amacı, Türk vergi hukukunun yasama ve yürütme organlarından doğan bağlayıcı kaynaklarının güçler ayrılığı kuramı temelinde incelenmesidir. Bu doğrultuda hukukî kaynaklar, yasama ve yürütme organları bağlamında ikili bir tasnif altında irdelenmekte ve bu kaynakların hukukî niteliği ile temel esasları anayasal normlar açısından ayrı ayrı ele alınmaktadır.

The separation of powers, which aims to limit state authority and safeguard individual rights and freedoms, constitutes an essential element of democratic states governed by the rule of law that are firmly grounded in constitutional norms. The rule of law, as one of the most significant complements to the theory of separation of powers, provides a guarantee that state activities are established and carried out in conformity with legal norms. The direct relationship between the power to tax and individual rights and freedoms necessitates that this authority be subject to strict constitutional limitations within the framework of the principles of separation of powers and the rule of law. Indeed, pursuant to the principle of the legality of taxation which constitutes a natural manifestation of the separation of powers the fundamental norms in the field of tax law are regulated by statute enacted by the legislative body. Nevertheless, within tax legislation, there also exist various legal sources enacted on the basis of the regulatory authority conferred upon the executive branch. This study examines the principles within which tax legislation is shaped by constitutional balance mechanisms. The aim of this study is to examine the binding sources of Turkish tax legislation arising from the legislative and executive branches on the basis of the theory of separation of powers. In this context, legal sources are examined under a dual classification within the framework of the legislative and executive branches, and the legal nature and fundamental principles of these sources are analyzed separately in light of constitutional norms.