Kıyı Tesislerinin Faaliyetlerinden Kaynaklı Kirlenmeden Doğan Zararların ve Hukuki Sorumluluğun 5312 Sayılı Kanun Çerçevesinde İncelenmesi
Abstract
Denizler sosyal, kültürel, ekonomik ve biyolojik açıdan insanlığın ortak mirasıdır. Kirlilik ise bu mirasın karşısındaki en büyük ve yakın tehlikedir. Gemi kaynaklı kirlenme birçok akademik çalışmaya konu olmuşsa da, kıyı kaynaklı kirlenmenin önemi yıllardır göz ardı edilmiştir. Bu çalışmada öncelikle konunun teknik boyutu ele alınmış ve kıyı tesisi kavramı irdelenmiştir. Kıyı tesisleri kaynaklı kirleticilerin denizlerde yol açtığı kirlenme hususu ortaya konularak ortaya çıkan kirlenmeden doğan zarar tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonrasında, kıyı tesisleri kaynaklı kirlenmeden doğan zararlardan hukuki sorumluluğun niteliği ve dayanağı 3.3.2005 tarih ve 5312 sayılı “Deniz
Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun” kapsamında incelenmiş ve bu kanunun uygulanabilirliği tartışılmıştır. Sonuç olarak, tümü tehlikeli faaliyetler yürüten kıyı tesislerinden kaynaklı kirlenmeden doğan zarara Çevre Kanunu ve Borçlar Kanunu’nun tehlike sorumluluğunu düzenleyen genel hükümleri çerçevesinde çözüm bulunması önerilmiştir.
Keywords
Kıyı Kaynaklı Kirlenme, Deniz Kirliliği, Sorumluluk, Kıyı Tesisi, Deniz Çevresi
References
- Ağsakal, İ.: “Donatanın Deniz Kirliliğinden Hukuki Sorumluluğuna Uygulanabilecek Hükümlerin Tespiti”, Prof. Dr. Ergon A. Çetingil ve Prof. Dr. Rayegân Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı, İstanbul 2007, s.227-245.
- Akkayan Yıldırım, A.: “6098 Sayılı türk borçlar kanunu düzenlemeleri çerçevesinde kusursuz sorumluluğun özel bir türü olarak tehlike sorumluluğu”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y.2012, C.70, S.1.
- Atamer, M.Y.: Haksız Fiillerden Doğan Sorumluluğun Sınırlandırılması, İstanbul 1996.
- Başpınar, V. ve Yıldırım, M.F.: “Doktrin ve Uygulama Açısından Türk İsviçre Hukukunda Doğrudan ve Dolaylı Zarar Ayrımı”, Prof.Dr.Bilge Öztan’a Armağan, Ankara 2008.
- Çağa, T.: “Özel Hüküm Genel Hükmü Daima Bertaraf Eder Mi?”, TBBD, Y. 1991/3, s.366-375.
- Demir, İ.: “Hukuki Sorumluluk ve Tazminat Esasları Açısından Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanunun Değerlendirilmesi”, İÜHFD, C. II, S. 1, s. 239-324 (Hukuki Sorumluluk).
- Demir, İ.: “Kıyı Ötesi (Offshore) Tesislerin Sebep Olduğu Kirlenme Zararları Dolayısıyla Hukuki Sorumluluk ve Tazminat Meselesi Üzerine Değerlendirmeler”, İÜHFD 2015, C.6, S.1, s.33-86 (Offshore).
- Demir, İ.: “Milletlerarası Deniz Kirliliği Sorumluluk ve Tazminat Rejimi İçinde Türkiye’nin Yeri”, Ankara Barosu Dergisi, 2014, S. 4, s. 121-152 (Sorumluluk ve Tazminat Rejimi).
- Deutsch, E.: “Sorumluluk Hukukunun Temel İlkeleri”, Profesor Muhittin Alam Armağanı, DEÜHFD, Y.2, S.2, s.245-259.
- Doğan, E./Güven, K.C./Ünlü, S./Okuş, E./Gezgin, T.: “Oil Spill from Tüpraş Refinery Following Earthquake Occured in 17 August 1999”, II. International Conference Oil Spills in the Mediterranean and Black Sea Regions, Istanbul 2000.