Kolektif Başkanlık Teorisine Göre Yüksek Sovyet : İcra Kurulu Olarak Yüksek Sovyet Presidyumu ve Hükümet Organı Olarak Bakanlar Sovyeti
Abstract
SSCB’nin kabul ettiği anayasal düzen karma kuvvetler birliği ve kolektif başkanlık modelidir. Anayasal kuvvetler Yüksek Sovyet’te birleşmektedir. Yüksek Sovyet, devlet iktidarının tek ve yegane kuvvetidir. Yasama ve yürütme fonksiyonlarının asli sahibi olan Yüksek Sovyet, Yüksek Sovyet Presidyumu ve Bakanlar Sovyeti olarak adlandırılan iki farklı kurum vasıtası ile fonksiyonlarını icra etmektedir. Yüksek Sovyet Presidyumu, sistemin kolektif başkanlık olarak adlandırılmasını sağlayan yapıdır. Bakanlar Sovyeti ise hükümet faaliyetlerini ifa etmektedir. Bu üçlü yapı SSCB anayasal düzeninin temelini oluşturmaktadır. Ancak Sovyetler Birliği Komünist Partisi olmadan bu üçlü yapının değerlendirilmesi eksik ve yetersiz kalmaktadır. Zira SSCB bir parti devletidir. Parti doğrudan anayasal yetkiler bağlamında olmasa da parti üyelerinin Yüksek Sovyet, Yüksek Sovyet Prezidyumu ve Bakanlar Sovyeti’nde yerine getirdikleri görevler bağlamında oldukça önemlidir. Anayasal düzen içerisindeki yapısal ve fonksiyonel değişiklikler, Parti Genel Sekreteri her değiştiğinde, yeni gelen Genel Sekreterin görüş ve yaklaşımına göre değişmektedir. Tüm bu ifade edilenlerin ışığında konu Yüksek Sovyet, Yüksek Sovyet Presidyumu ve Bakanlar Sovyeti’nin yapısı, yetkileri ve fonksiyonları bakımından ele alınmıştır. SBKP’ye ise diğer unsurların daha iyi anlaşılabilmesine yetecek ölçüde yer verilmiştir. Böylelikle Rusya Federasyonu’nun mevcut başkanlık modelinin gelişim evresi olarak ifade edilebilecek olan kolektif başkanlık modelinin anayasal kuvvetlerinin izah edilmesi amaçlanmıştır.
Keywords
Yüksek Sovyet, Yüksek Sovyet Presidyumu, Sovyetler Birliği Komünist Partisi, Kuvvetler Birliği ve Kolektif Başkanlık Hükümet Sistemi, Bakanlar Sovyeti
References
- ASKER,A.,(2015). Rusya’da Yönetim Geleneğinin Değişmeyen Özelliği: Güçlü Yürütme. Başkanlık Sistemi. Ankara: Liberte Yayınları.
- AVAKYAN,S.,(2011). Konstitutsionno-Pravovoy Status Politiçeskih Partiy V Rossi. İzadatelstvo Norma.
- BRAHAM,R.,(1965). Soviet Politics and Government. New York: Alfred A Knopf Publisher.
- ÇAM,E., (1982). Devlet Sistemleri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
- CHKHIKVADZADE,V.,(1972). The Soviet Form Of Popular Government, Moscox: Progress Publishers.
- ÇİRKİN,V.,(2013). Glava Gosudarstva : Sravnitelno-pravovoe İssledovanie. Moskova: İzdatelstvo Norma.
- ÇİRKİN,V.,(2015). Zakonodatelnaya Vlast. Moskova: İzdatelstvo Norma.
- GRIPP, R., (1967). Pattern Of Soviet Politics. Homewood/Illionıs: The Dorsey Press.
- GÜRBÜZ, Y., (1987). Karşılaştırmalı Siyasal Sistemler. İstanbul: Beta Yayınları.
- HENDERSON,J.,(2011).The Constitution of The Russian Federation: A Contextual Analysis. Oxford: Hart Publishing.