Research Article

Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri

Volume: 20 Number: 71 July 31, 2025
EN TR

Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri

Abstract

Günümüz perakende sektöründe envanter yönetimi, sadece ürün bulunabilirliğini sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda müşteri memnuniyetini artırmak ve operasyonel maliyetleri azaltmak açısından kritik bir rol oynamaktadır. Hızla değişen tüketici talepleri ve artan ürün çeşitliliği, doğru zaman ve miktarda stoklama kararlarını zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, geleneksel planlama yöntemlerinin ötesine geçilerek, veriye dayalı ve öğrenen sistemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma, haftalık bazda mağaza stoklarını tahmin etmeye yönelik makine öğrenmesi tabanlı bir model geliştirmektedir. Gerçek satış ve stok verileri kullanılarak oluşturulan veri seti, eksik ve aykırı değerlerden arındırılmış; kategorik değişkenler uygun biçimde dönüştürülerek tahmin modellerine hazır hâle getirilmiştir. Ridge Regression ve Random Forest algoritmaları karşılaştırmalı olarak uygulanmış, hiperparametre optimizasyonu yapılmış ve modeller farklı hata metrikleriyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, Ridge Regression algoritması, özellikle lineer yapılı ve çoklu korelasyon içeren veri setlerinde daha yüksek doğrulukta ve istikrarlı tahminler üretmiştir (R² = 0.92, RMSE = 17.6). Random Forest modeli doğrusal olmayan ilişkileri öğrenme potansiyeline sahip olsa da bu çalışmada Ridge Regression modeline kıyasla daha düşük performans göstermiştir. Tahmin sonuçlarının gerçek stok verileriyle yüksek oranda örtüşmesi, geliştirilen sistemin karar destek aracı olarak etkin şekilde kullanılabileceğini göstermektedir. Bu çalışma yalnızca akademik bir katkı sunmakla kalmamakta, aynı zamanda pratikte uygulanabilir, doğru ve zamanında stok tahmini yapabilen dinamik bir makine öğrenmesi çözümü de önermektedir. Doğru stok tahminleri sayesinde gereksiz stok maliyetleri azaltılmakta, ürün bulunabilirliği artırılmakta ve tedarik zinciri süreçleri daha verimli hâle gelmektedir. Bu yönüyle çalışma, makine öğrenmesi destekli sistemlerin, envanter yönetiminde geleneksel yöntemlerin yerini alabilecek etkili araçlar olduğunu güçlü bir biçimde ortaya koymaktadır.

Keywords

Thanks

İlginiz ve desteğiniz için teşekkür ederim.

References

  1. Chopra, S., & Meindl, P. (2001). Supply Chain Management: Strategy. Planning, and Operation, 15, 71-85.
  2. Hastie, T., Tibshirani, R., Friedman, J. H., & Friedman, J. H. (2009). The elements of Statistical Learning: Data mining, Inference, and Prediction, (2nd ed.). (Vol. 2, pp. 1-758). New York, Springer.
  3. James, G., Witten, D., Hastie, T., & Tibshirani, R. (2013). An Introduction to Statistical Learning: With Applications in R (Vol. 103). New York, Springer.
  4. Yusubov, F., & Emekli, H. B. (2024). Veri madenciliği yöntemleriyle araç özelliklerinin incelenmesi. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 19(69), 1-15.
  5. Hoerl, A. E., & Kennard, R. W. (1970). Ridge Regression: Biased Estimation for Nonorthogonal Problems. Technometrics, 12(1), 55-67.
  6. Chen, T., & Guestrin, C. (2016, August). Xgboost: A scalable tree boosting system. In Proceedings of the 22nd acm sigkdd international conference on knowledge discovery and data mining (pp. 785-794).
  7. Zhang, X., & Zhang, C. (2019). A review of machine learning in inventory management: current status and future directions. Journal of Industrial Engineering and Management, 12(3), 522-548.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Decision Support and Group Support Systems, Machine Learning (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 30, 2025

Publication Date

July 31, 2025

Submission Date

June 17, 2025

Acceptance Date

June 20, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 20 Number: 71

APA
Kızılaslan, D., & Emekli, H. B. (2025). Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 20(71), 19-34. https://izlik.org/JA27FP35GP
AMA
1.Kızılaslan D, Emekli HB. Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri. ABMYO Dergisi. 2025;20(71):19-34. https://izlik.org/JA27FP35GP
Chicago
Kızılaslan, Deniz, and Hakan Burak Emekli. 2025. “Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri”. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 20 (71): 19-34. https://izlik.org/JA27FP35GP.
EndNote
Kızılaslan D, Emekli HB (July 1, 2025) Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 20 71 19–34.
IEEE
[1]D. Kızılaslan and H. B. Emekli, “Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri”, ABMYO Dergisi, vol. 20, no. 71, pp. 19–34, July 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA27FP35GP
ISNAD
Kızılaslan, Deniz - Emekli, Hakan Burak. “Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri”. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 20/71 (July 1, 2025): 19-34. https://izlik.org/JA27FP35GP.
JAMA
1.Kızılaslan D, Emekli HB. Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri. ABMYO Dergisi. 2025;20:19–34.
MLA
Kızılaslan, Deniz, and Hakan Burak Emekli. “Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri”. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, vol. 20, no. 71, July 2025, pp. 19-34, https://izlik.org/JA27FP35GP.
Vancouver
1.Deniz Kızılaslan, Hakan Burak Emekli. Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri. ABMYO Dergisi [Internet]. 2025 Jul. 1;20(71):19-34. Available from: https://izlik.org/JA27FP35GP



All site content, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Common Attribution Licence. (CC-BY-NC 4.0)