Araştırma Makalesi

Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri

Cilt: 20 Sayı: 71 31 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri

Öz

Günümüz perakende sektöründe envanter yönetimi, sadece ürün bulunabilirliğini sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda müşteri memnuniyetini artırmak ve operasyonel maliyetleri azaltmak açısından kritik bir rol oynamaktadır. Hızla değişen tüketici talepleri ve artan ürün çeşitliliği, doğru zaman ve miktarda stoklama kararlarını zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, geleneksel planlama yöntemlerinin ötesine geçilerek, veriye dayalı ve öğrenen sistemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma, haftalık bazda mağaza stoklarını tahmin etmeye yönelik makine öğrenmesi tabanlı bir model geliştirmektedir. Gerçek satış ve stok verileri kullanılarak oluşturulan veri seti, eksik ve aykırı değerlerden arındırılmış; kategorik değişkenler uygun biçimde dönüştürülerek tahmin modellerine hazır hâle getirilmiştir. Ridge Regression ve Random Forest algoritmaları karşılaştırmalı olarak uygulanmış, hiperparametre optimizasyonu yapılmış ve modeller farklı hata metrikleriyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, Ridge Regression algoritması, özellikle lineer yapılı ve çoklu korelasyon içeren veri setlerinde daha yüksek doğrulukta ve istikrarlı tahminler üretmiştir (R² = 0.92, RMSE = 17.6). Random Forest modeli doğrusal olmayan ilişkileri öğrenme potansiyeline sahip olsa da bu çalışmada Ridge Regression modeline kıyasla daha düşük performans göstermiştir. Tahmin sonuçlarının gerçek stok verileriyle yüksek oranda örtüşmesi, geliştirilen sistemin karar destek aracı olarak etkin şekilde kullanılabileceğini göstermektedir. Bu çalışma yalnızca akademik bir katkı sunmakla kalmamakta, aynı zamanda pratikte uygulanabilir, doğru ve zamanında stok tahmini yapabilen dinamik bir makine öğrenmesi çözümü de önermektedir. Doğru stok tahminleri sayesinde gereksiz stok maliyetleri azaltılmakta, ürün bulunabilirliği artırılmakta ve tedarik zinciri süreçleri daha verimli hâle gelmektedir. Bu yönüyle çalışma, makine öğrenmesi destekli sistemlerin, envanter yönetiminde geleneksel yöntemlerin yerini alabilecek etkili araçlar olduğunu güçlü bir biçimde ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

İlginiz ve desteğiniz için teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Chopra, S., & Meindl, P. (2001). Supply Chain Management: Strategy. Planning, and Operation, 15, 71-85.
  2. Hastie, T., Tibshirani, R., Friedman, J. H., & Friedman, J. H. (2009). The elements of Statistical Learning: Data mining, Inference, and Prediction, (2nd ed.). (Vol. 2, pp. 1-758). New York, Springer.
  3. James, G., Witten, D., Hastie, T., & Tibshirani, R. (2013). An Introduction to Statistical Learning: With Applications in R (Vol. 103). New York, Springer.
  4. Yusubov, F., & Emekli, H. B. (2024). Veri madenciliği yöntemleriyle araç özelliklerinin incelenmesi. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 19(69), 1-15.
  5. Hoerl, A. E., & Kennard, R. W. (1970). Ridge Regression: Biased Estimation for Nonorthogonal Problems. Technometrics, 12(1), 55-67.
  6. Chen, T., & Guestrin, C. (2016, August). Xgboost: A scalable tree boosting system. In Proceedings of the 22nd acm sigkdd international conference on knowledge discovery and data mining (pp. 785-794).
  7. Zhang, X., & Zhang, C. (2019). A review of machine learning in inventory management: current status and future directions. Journal of Industrial Engineering and Management, 12(3), 522-548.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karar Desteği ve Grup Destek Sistemleri, Makine Öğrenme (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

17 Haziran 2025

Kabul Tarihi

20 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 20 Sayı: 71

Kaynak Göster

APA
Kızılaslan, D., & Emekli, H. B. (2025). Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 20(71), 19-34. https://izlik.org/JA27FP35GP
AMA
1.Kızılaslan D, Emekli HB. Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri. ABMYO Dergisi. 2025;20(71):19-34. https://izlik.org/JA27FP35GP
Chicago
Kızılaslan, Deniz, ve Hakan Burak Emekli. 2025. “Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri”. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 20 (71): 19-34. https://izlik.org/JA27FP35GP.
EndNote
Kızılaslan D, Emekli HB (01 Temmuz 2025) Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 20 71 19–34.
IEEE
[1]D. Kızılaslan ve H. B. Emekli, “Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri”, ABMYO Dergisi, c. 20, sy 71, ss. 19–34, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27FP35GP
ISNAD
Kızılaslan, Deniz - Emekli, Hakan Burak. “Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri”. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 20/71 (01 Temmuz 2025): 19-34. https://izlik.org/JA27FP35GP.
JAMA
1.Kızılaslan D, Emekli HB. Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri. ABMYO Dergisi. 2025;20:19–34.
MLA
Kızılaslan, Deniz, ve Hakan Burak Emekli. “Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri”. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, c. 20, sy 71, Temmuz 2025, ss. 19-34, https://izlik.org/JA27FP35GP.
Vancouver
1.Deniz Kızılaslan, Hakan Burak Emekli. Makine Öğrenmesi Tabanlı Envanter Yönetimi: Veriye Dayalı Karar Destek Sistemleri. ABMYO Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2025;20(71):19-34. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27FP35GP


All site content, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Common Attribution Licence. (CC-BY-NC 4.0)

by-nc.png