Year 2019, Volume 6 , Issue 1, Pages 22 - 41 2019-06-30

Modern Belgelerde Sahtecilik Ve Bilgi Ve Belge Yöneticileri İçin Sahte Belgelerin Tespitinde Kullanılabilecek Bir Model Önerisi
Forgery In Modern Records And A Guide Proposal That Can Be Used For Determining Fake Documents For Informaion And Records Managers

Nida KAYALI [1]


Modern belgelerde sahteciliğin incelendiği ve sahte belgelerin bilgi ve belge yönetimi açısından değerlendirilmesinin yapıldığı bu çalışmada, bir yazının “belge” hükmünde olabilmesi için taşıması gereken rükünler aktarılmış,  5237 sayılı TCK’da belgede sahtecilik suçlarıyla ilgili olarak ele alındığı şekilde belge türleri ve sahte belgelerin tespit edilebilmesi açısından önem arz eden belgelerin form özellikleri, iç kaynaklı (entelektüel)  ve dış kaynaklı (fiziksel)  unsurlar olarak iki başlık altında incelenmiştir. Ayrıca, bu araştırmaya konu olan “sahtecilik” kavramı ve konunun daha iyi anlaşılabilmesi açısından sahteciliğin tarihsel gelişimi aktarılmıştır. Belge üzerinde uygulanan sahtecilik yöntemlerine değinilmiş ve belgelerin orijinalliğinin tespitinde oldukça önemli olan “güvenilirlik”, “gerçeklik”, “özgünlük” ve “orijinallik” kavramları üzerinde durulmuştur. Bu araştırma kapsamında taranan gerek yurt içi gerekse yurt dışı literatürde, bilgi ve belge yöneticileri için sahte belgelerin tespitinde kullanılabilecek bir modele rastlanmamış olması nedeniyle çalışmada bir model sunulmuştur. Oluşturulan modelin, bilgi ve belge yöneticileri için sahte belgelerin tespiti noktasında yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Ayrıca, bu alanda yapılacak diğer çalışmalara temel hareket noktası olmak suretiyle kümülatif bir şekilde ilerleyip gelişeceği; belge sahteciliğini ilgilendiren diğer bilim dallarıyla birlikte disiplinler arası çalışmalar yapılmasına ışık tutacağı düşünülmektedir.

In this study, the review of forgery in modern documents and evaluates fake records in terms of information and records management, transfused to be able to have a document quality to keep in order to be a record in TPC  No. 5237, the records is examined under two headings as the types of records, intrinsic (intellectually) and  the extrinsic (physical) elements of the documents that are important in terms of the identification of the records and the forgery records. In addition, a historical point of view was taken to forgery the concept of forgery and to better understand the subject. The forgery methods applied on the records are mentioned and the concepts of reliability, reality, authenticity and originality which are very important in determining the authenticity of the records are emphasized. In the context of this research, a guide proposal has been presented in the study both in domestic and abroad literature, since there is no guide that can be used to identify fake records for information and records managers. It is thought that the the created guide will guide the identification of fake records for information and records managers. In addition, it will develop and progress cumulatively as the main starting point for other works in this area; It is considered that it will shed interdisciplinary studies with other sciences related to document forgery.


  • Adam, S. (2010). Preserving Authenticity In The Digital Age. Library Hi Tech, 28(4), 595-604.
  • Archives and Records Association UK&Ireland. “Code of Ethics.” https://www.archives.org.uk/images/ARA_Documents/ARA_Code_Of_Ethics.pdf adresinden 14.04.2019 tarihinde erişilmiştir.
  • Aslan, M. Y. (2015). Türk Ceza Kanunundaki Düzenlemeler Kapsamında Geniş Anlamda Sahtecilik Suçları. Ankara Barosu Dergisi, 149-172. Association of Canadian Archivists. “Code of Ethics and Professional Conduct.” https://archivists.ca/sites/default/files/website_files/policy/aca_code_of_ethics_final_october_2017.pdf adresinden 14.04.2019 tarihinde erişilmiştir.
  • Ataman, B. K. (1995). Arşivcilik Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Librairie de Péra.
  • Aydın, B. ve Keskin, İ. (2008). Osmanlı Bürokrasisinde Evrak Sahteciliği, Diplomatik ve Diplomatika Eğitimi. Osmanlı Araştırmaları Dergisi, 31(31), 197-228.
  • Aydın, C. (2010). Elektronik Belgelerin Arşivlenmesi ve Erişim. (Yayımlanmış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Code of Ethics. International Council on Archives. “ICA Code of Ethics.” International Council on Archives. https://www.ica.org/en/ica-code-ethics adresinden 14.04.2019 tarihinde erişilmiştir.
  • Çiçek, N. (2003). Kamu Yönetiminde Üretilen Belgelerin Form Özelliklerinin İncelenmesi ve Arşivcilik Açısından Değerlendirilmesi. (Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul.
  • Çiçek, N. (2006). Özel Diplomatik Analiz Metodu: Sağlık Bakanlığında Üretilen İki Yazışma Üzerinde Uygulama. Bilgi Dünyası Dergisi, 7(2), 267-292.
  • Çiçek, N. (2007). Hukuksal Geçerlilik Bakımından Resmi Belgelerin Biçimsel Özellikleri. Amme İdaresi Dergisi, 4(20), 136-137.
  • Çiçek, N. (2011). Elektronik Belgelerin Diplomatik Analizi ve Arşivsel Bağın Kurulmasındaki Önemi: Türkiye'deki Uygulamalar Işığında Bir İnceleme. Bilgi Dünyası Dergisi, 12(1), 87-104.
  • Çiçek, N. ve Baştaş, A. (Ed.). (2009). Modern Belgelerin Diplomatiği. İstanbul: Derlem Yayınları.
  • Dönmez, M., Kaygısız, M. ve Sever, H. (2011). Adli Belge İncelemeleri ve Sahtecilik. Ankara: Adalet Yayınevi.
  • Duranti, L. (1991). Diplomatics: New Uses for an Old Science (Part V). Archivaria, 32, 6-24.
  • Erman, S. (1942). Evrakta Sahtekârlık Suçlarının Ana Hatları Tarihçesi ve Müşterek Unsurları. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 8(1-2), 157-201.
  • Gökcan, H. T. (2009). Resmi Belgede Sahtecilik Suçu (TCK m.204). Ankara Barosu Dergisi, 3, 93-126.
  • Gökcen, A. (2013). Belgede Sahtecilik Suçları. Ankara: Adalet Yayınevi.
  • Güçlü, F. (2005). Osmanlı’dan Günümüze Sahtecilik. Ankara: Teknoed Yayınları.
  • Hunter, G. S. (2003). Developing and Maintaining Practical Archives. New York: Neal-Schuman Publishers.
  • Karakaş, H. S., Rukancı, F. ve Anameriç, H. (2009). Belge Yönetimi ve Arşiv Terimleri Sözlüğü. Ankara: Başbakanlık Basımevi.
  • Kastenhofer, J. (2015). The Logic of Archival Authenticity: ISO 15489 and the Varieties of Forgeries in Archives. Archives and Manuscripts, 43(3), 166-180.
  • Ketizmen, A. (2008). Sahtecilik ve Tahrifata Karşı Geliştirilmiş Kıymetli Kâğıt ve Belgelerin Tasarım - Teknolojik Özellikleri, Örnek Bir Resmi Belge Tasarım Önerisi. Yayımlanmış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Resmi Mühür Yönetmeliği. (1984, 8, Ağustos). 30.11.2018 tarihinde http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/3.5.848422.pdf adresinden erişildi.
  • Sağlık, Ö. (2018). Authenticity of The Electronic Records: Presenting The Context. 02.03.2019 tarihinde https://dpconline.org/blog/idpd/authenticity-of-the-electronic-records adresinden erişildi.
  • Society of American Archivists. “Code of Ethics for Archivists.” https://www.obs-traffic.museum/sites/default/files/ressources/files/SAA_Code_Ethics.pdf adresinden 14.04.2019 tarihinde erişilmiştir.
  • Society of American Archivists. “Core Values Statement and Code of Ethics.” https://www2.archivists.org/statements/saa-core-values-statement-and-code-of-ethics adresinden 14.04.2019 tarihinde erişilmiştir.
  • Spilsbury, R. (2014). Sahteciliği Önlemek. (Nihal Demirkol Azak, Çev.) Ankara: Tübitak Popüler Bilim Yayınları.
  • Sundqvist, A. (2011). Documentation Practices And Recordkeeping: A Matter of Trust or Distrust. Arch Sci, 11, 277-291.
  • T.C. Başbakanlık (2015). Resmi Yazışmalarda Uygulanacak Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik. 29 Ağustos 2018 tarihinde http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=3.5.20147074&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch= adresinden erişildi.
  • Turhan Ç. N. (2016). Resmi Belgede Sahtecilik Suçu. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Kültür Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Turner, J. (1990). Experimenting with New Tools: Special Diplomatics and the Study of Authority in the United Church of Canada. Archivaria, 30, 91-103.
  • Yalçınkaya, B. (2018). Arşivsel Hakikat: Belgeler İçin Özgünlük, Güvenilirlik ve Devamlılık Yaklaşımı (Özet). Gerçek Ötesi ve Bilgi Yönetimi. 8. Uluslararası Değişen Dünyada Bilgi Yönetimi Sempozyumu, Hacettepe Üniversitesi.
  • Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, (2014). Belgede Sahtecilik Suçları Ankara: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı.
  • Yılmaz, R. (2015). Adli Belge İncelemelerinde Terminoloji. 3. Tıp Hukuku Günleri: Adli Belge İncelemeleri “Prof. Dr. Hayrettin Dalokay Anısına”. İstanbul: Türk Tabipleri Birliği İstanbul Tabip Odası.
Primary Language tr
Subjects Information Science and Library Science
Published Date Yaz 2019
Journal Section Refereed Articles
Authors

Author: Nida KAYALI (Primary Author)
Institution: T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI
Country: Turkey


Dates

Publication Date : June 30, 2019

APA KAYALI, N . (2019). Modern Belgelerde Sahtecilik Ve Bilgi Ve Belge Yöneticileri İçin Sahte Belgelerin Tespitinde Kullanılabilecek Bir Model Önerisi. Arşiv Dünyası , 6 (1) , 22-41 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/ad/issue/46328/571235