Research Article

İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi

Volume: 13 Number: 2 April 30, 2025
EN TR

İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi

Abstract

Türkçe bağlamında kelime tanıma ve okuduğunu anlama becerileri üzerine birçok çalışma yapıldığı görülmektedir. Ancak bu temel becerileri destekleyen bilişsel beceriler çerçevesinde yapılan çalışmalar sınırlıdır. Yazım (imla), yazma becerisinin yanı sıra kelime tanıma ve okuduğunu anlama ile ilişkili olan ve bu becerileri doğrudan etkileyen bilişsel becerilerden biridir. Bir dili bütünüyle öğrenmek o dile ilişkin yazı sisteminin kurallarını da bilmeyi gerektirmektedir. Bu kurallardan biri dildeki kelimeleri oluşturan seslerin doğru harfler kullanılarak ve doğru sıra ile yazılmasıdır. Bu kural, dilin yazım (imla) unsurunu oluşturmaktadır. Bu noktada yazım, sesbilgisel, şekil-biçimsel ve ortografik unsurların bütünleştiği bir üretim süreci olarak ifade edilebilir. Türkçe gibi alfabetik bir dilde dahi öğrencilerin yazım becerisi yeterli düzeyde değildir. Bu durumun nedenlerinden biri yazım öğretimine yeterince önem verilmemesidir. Bu bağlamda yazım becerisinin ihmal edildiği ifade edilebilir. Bu noktadan hareketle bu çalışmanın amacı, okuma ve yazma becerilerinin önemli bir bileşeni olan yazım becerisini kapsamlı bir şekilde ele almak ve bu beceri ile ilişkili dil yapılarını ortaya koymaktır. Böylece çalışmanın, araştırmacılara ve öğretmenlere yazım becerisine ilişkin farklı bir bakış açısı sunacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada yazım; yazım/imla bilgisi nedir?, yazım gelişiminde fonolojik, ortografik ve morfolojik bilgiler, yazım becerisi ve kelime tanıma arasındaki ilişki, yazma ve yazının çizimden ayrımı, yazım öğrenimi, yazım ve okuduğunu anlama ilişkisi, yazmanın okuma becerisi üzerindeki etkisi, okumanın yazmaya etkisi, yazım ve yazma teorileri başlıkları altında ele alınmış ve sunulmuştur.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir.

References

  1. Adi-Japha, F. ve Freeman, N. H. (2001). Development of differentiation between writing and drawing systems. Developmental Psychology, 37(1), 10, 1-114. https://doi.org/10.1037//0012-1649.37.1.101
  2. Ardanouy, E., Zesiger, P. ve Delage, H. (2023). Intensive and explicit derivational morphology training in school-aged children: An effective way to improve morphological awareness, spelling and reading?. Reading and Writing, 37(8), 2049-2073. https://doi.org/10.1007/s11145-023-10454-y
  3. Ardanouy, E., Zesiger, P. ve Delage, H. (2024). Derivational morphology training in French-speaking, 9- to 14- 14-year-old children and adolescents with developmental dyslexia: Does it improve morphological awareness, reading and spelling outcome measures?. Journal of Learning Disabilities, 58(1), 62-77. https://doi.org/10.1177/00222194231223526
  4. Asaad, H. Q. (2024). The role of morphological awareness in L2 postgraduates’ academic writing: Is vocabulary knowledge a mediating variable?. Cogent Education, 11(1). https://doi.org/10.1080/2331186X.2024.2327787
  5. Åsberg Johnels, J., Waldmann, C. ve Levlin, M. (2024). Tracing the longitudinal role of orthographic knowledge in spelling development from primary to upper-secondary school. Journal of Research in Reading, 47(2), 117-131. https://doi.org/10.1111/1467-9817.12443
  6. Aslan, P. (2024). The role of morphological awareness and background knowledge in Turkish EFL learners’ writing ability. PASAA, 68(1), 272-302. https://doi.org/10.58837/CHULA.PASAA.68.1.8
  7. Babayiğit, S. (2022). Does a truly symmetrically transparent orthography exist? Spelling is more difficult than reading even in an orthography considered highly transparent for both reading and spelling. Reading and Writing, 35(10), 2453–2472. https://doi.org/10.1007/s11145-022-10259-5
  8. Babayiğit, S. ve Stainthorp, R. (2010). Component processes of early reading, spelling, and narrative writing skills in Turkish: A longitudinal study. Reading and Writing, 23(5), 539-568. https://doi.org/10.1007/s11145-009-9173-y

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2025

Submission Date

December 29, 2024

Acceptance Date

February 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 2

APA
Kaşcı, T., Yıldırım, K., & Gök, S. (2025). İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(2), 315-333. https://doi.org/10.16916/aded.1609631
AMA
1.Kaşcı T, Yıldırım K, Gök S. İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi. Lisans. 2025;13(2):315-333. doi:10.16916/aded.1609631
Chicago
Kaşcı, Tuğçe, Kasım Yıldırım, and Seçkin Gök. 2025. “İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım İmla Bilgisi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13 (2): 315-33. https://doi.org/10.16916/aded.1609631.
EndNote
Kaşcı T, Yıldırım K, Gök S (April 1, 2025) İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13 2 315–333.
IEEE
[1]T. Kaşcı, K. Yıldırım, and S. Gök, “İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi”, Lisans, vol. 13, no. 2, pp. 315–333, Apr. 2025, doi: 10.16916/aded.1609631.
ISNAD
Kaşcı, Tuğçe - Yıldırım, Kasım - Gök, Seçkin. “İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım İmla Bilgisi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13/2 (April 1, 2025): 315-333. https://doi.org/10.16916/aded.1609631.
JAMA
1.Kaşcı T, Yıldırım K, Gök S. İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi. Lisans. 2025;13:315–333.
MLA
Kaşcı, Tuğçe, et al. “İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım İmla Bilgisi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, vol. 13, no. 2, Apr. 2025, pp. 315-33, doi:10.16916/aded.1609631.
Vancouver
1.Tuğçe Kaşcı, Kasım Yıldırım, Seçkin Gök. İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi. Lisans. 2025 Apr. 1;13(2):315-33. doi:10.16916/aded.1609631

Cited By