Araştırma Makalesi

İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi

Cilt: 13 Sayı: 2 30 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi

Öz

Türkçe bağlamında kelime tanıma ve okuduğunu anlama becerileri üzerine birçok çalışma yapıldığı görülmektedir. Ancak bu temel becerileri destekleyen bilişsel beceriler çerçevesinde yapılan çalışmalar sınırlıdır. Yazım (imla), yazma becerisinin yanı sıra kelime tanıma ve okuduğunu anlama ile ilişkili olan ve bu becerileri doğrudan etkileyen bilişsel becerilerden biridir. Bir dili bütünüyle öğrenmek o dile ilişkin yazı sisteminin kurallarını da bilmeyi gerektirmektedir. Bu kurallardan biri dildeki kelimeleri oluşturan seslerin doğru harfler kullanılarak ve doğru sıra ile yazılmasıdır. Bu kural, dilin yazım (imla) unsurunu oluşturmaktadır. Bu noktada yazım, sesbilgisel, şekil-biçimsel ve ortografik unsurların bütünleştiği bir üretim süreci olarak ifade edilebilir. Türkçe gibi alfabetik bir dilde dahi öğrencilerin yazım becerisi yeterli düzeyde değildir. Bu durumun nedenlerinden biri yazım öğretimine yeterince önem verilmemesidir. Bu bağlamda yazım becerisinin ihmal edildiği ifade edilebilir. Bu noktadan hareketle bu çalışmanın amacı, okuma ve yazma becerilerinin önemli bir bileşeni olan yazım becerisini kapsamlı bir şekilde ele almak ve bu beceri ile ilişkili dil yapılarını ortaya koymaktır. Böylece çalışmanın, araştırmacılara ve öğretmenlere yazım becerisine ilişkin farklı bir bakış açısı sunacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada yazım; yazım/imla bilgisi nedir?, yazım gelişiminde fonolojik, ortografik ve morfolojik bilgiler, yazım becerisi ve kelime tanıma arasındaki ilişki, yazma ve yazının çizimden ayrımı, yazım öğrenimi, yazım ve okuduğunu anlama ilişkisi, yazmanın okuma becerisi üzerindeki etkisi, okumanın yazmaya etkisi, yazım ve yazma teorileri başlıkları altında ele alınmış ve sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir.

Kaynakça

  1. Adi-Japha, F. ve Freeman, N. H. (2001). Development of differentiation between writing and drawing systems. Developmental Psychology, 37(1), 10, 1-114. https://doi.org/10.1037//0012-1649.37.1.101
  2. Ardanouy, E., Zesiger, P. ve Delage, H. (2023). Intensive and explicit derivational morphology training in school-aged children: An effective way to improve morphological awareness, spelling and reading?. Reading and Writing, 37(8), 2049-2073. https://doi.org/10.1007/s11145-023-10454-y
  3. Ardanouy, E., Zesiger, P. ve Delage, H. (2024). Derivational morphology training in French-speaking, 9- to 14- 14-year-old children and adolescents with developmental dyslexia: Does it improve morphological awareness, reading and spelling outcome measures?. Journal of Learning Disabilities, 58(1), 62-77. https://doi.org/10.1177/00222194231223526
  4. Asaad, H. Q. (2024). The role of morphological awareness in L2 postgraduates’ academic writing: Is vocabulary knowledge a mediating variable?. Cogent Education, 11(1). https://doi.org/10.1080/2331186X.2024.2327787
  5. Åsberg Johnels, J., Waldmann, C. ve Levlin, M. (2024). Tracing the longitudinal role of orthographic knowledge in spelling development from primary to upper-secondary school. Journal of Research in Reading, 47(2), 117-131. https://doi.org/10.1111/1467-9817.12443
  6. Aslan, P. (2024). The role of morphological awareness and background knowledge in Turkish EFL learners’ writing ability. PASAA, 68(1), 272-302. https://doi.org/10.58837/CHULA.PASAA.68.1.8
  7. Babayiğit, S. (2022). Does a truly symmetrically transparent orthography exist? Spelling is more difficult than reading even in an orthography considered highly transparent for both reading and spelling. Reading and Writing, 35(10), 2453–2472. https://doi.org/10.1007/s11145-022-10259-5
  8. Babayiğit, S. ve Stainthorp, R. (2010). Component processes of early reading, spelling, and narrative writing skills in Turkish: A longitudinal study. Reading and Writing, 23(5), 539-568. https://doi.org/10.1007/s11145-009-9173-y

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkçe Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

29 Aralık 2024

Kabul Tarihi

28 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kaşcı, T., Yıldırım, K., & Gök, S. (2025). İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(2), 315-333. https://doi.org/10.16916/aded.1609631
AMA
1.Kaşcı T, Yıldırım K, Gök S. İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi. Lisans. 2025;13(2):315-333. doi:10.16916/aded.1609631
Chicago
Kaşcı, Tuğçe, Kasım Yıldırım, ve Seçkin Gök. 2025. “İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13 (2): 315-33. https://doi.org/10.16916/aded.1609631.
EndNote
Kaşcı T, Yıldırım K, Gök S (01 Nisan 2025) İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13 2 315–333.
IEEE
[1]T. Kaşcı, K. Yıldırım, ve S. Gök, “İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi”, Lisans, c. 13, sy 2, ss. 315–333, Nis. 2025, doi: 10.16916/aded.1609631.
ISNAD
Kaşcı, Tuğçe - Yıldırım, Kasım - Gök, Seçkin. “İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13/2 (01 Nisan 2025): 315-333. https://doi.org/10.16916/aded.1609631.
JAMA
1.Kaşcı T, Yıldırım K, Gök S. İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi. Lisans. 2025;13:315–333.
MLA
Kaşcı, Tuğçe, vd. “İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, c. 13, sy 2, Nisan 2025, ss. 315-33, doi:10.16916/aded.1609631.
Vancouver
1.Tuğçe Kaşcı, Kasım Yıldırım, Seçkin Gök. İyi Bir Okuma Becerisi İçin Önemli Bir Bileşen: Yazım/İmla Bilgisi. Lisans. 01 Nisan 2025;13(2):315-33. doi:10.16916/aded.1609631

Cited By

88x31.png

Ana Dili Eğitimi Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.