Research Article

İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler

Volume: 14 Number: 1 January 30, 2026
EN TR

İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler

Abstract

Bu araştırmanın amacı ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin kelime hazinesi, kelime tanıma, metin okuma akıcılığı, okuduğunu anlama ve dinlediğini anlama becerileri arasındaki ilişkileri incelemektir. Korelasyonel tarama modeli tercih edilen araştırmanın çalışma grubu, Türkiye’nin güneyinde bulunan Batman İlinin Merkez İlçesinde yer alan bir resmi ilkokulda öğrenim gören 225 üçüncü sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Çalışma grubunu oluşturan öğrencilerin %51,56’i (n=116) kız, %48,44’i ise erkektir (n=109). Bu çalışmada, öğrencilerin alıcı kelime dağarcığını ölçmek için Peabody Resimli Kelime Testi kullanılmıştır. Öte yandan anlamlı kelime okuma, anlamsız kelime okuma, metin okuma akıcılığı, dinlediğini anlama ve okuduğunu anlama becerilerinin ölçümü için Ergül vd. (2021) geliştirilen Okuma-Yazma Değerlendirme Bataryası (OYAB) kullanılmıştır. Araştırmada yer alan değişkenlerin birbiriyle güçlü anlamlı ilişkiler göstermesi ve DFA modelinde kelime tanıma ile dinlediğini anlama arasında anlamlı ilişkinin var olması Türkçede Okumanın Basit Görünümü modelinin geçerliliği hakkında önemli çıkarımlar sağlamaktadır. Böylece Türkçede de kelime tanıma ve dinlediğini anlamanın okuduğunu anlama becerisi için önemli bileşenler olduğunu görülmüştür.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma, araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun olarak hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan tüm veriler bilimsel dürüstlük ve güvenilirlik ilkeleri çerçevesinde toplanmış, analiz edilmiş ve raporlanmıştır. Çalışmada herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır. Katılımcılardan elde edilen veriler gizlilik esaslarına göre işlenmiş, üçüncü kişilerle paylaşılmamış ve yalnızca bilimsel amaçlarla kullanılmıştır. Araştırma sürecinde hiçbir şekilde manipülasyon, tahrifat veya intihale yer verilmemiştir. Gerekli görülen durumlarda ilgili kurum veya etik kurul izinleri alınmış olup bu izinler makalede belirtilmiştir.

Thanks

Bu tez çalışmasının analiz sürecine katkı sağlayan Dr. Halil İbrahim Öksüz’e teşekkür ederiz.

References

  1. Akyol, H. (2019). Programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri (9 ed.). Pegem Akademi.
  2. Akyol, H. (2014). Türkçe ilkokuma yazma öğretimi. Pegem Akademi.
  3. Arabacı, G. (2022). Öğrenme güçlüğü olan ve olmayan öğrencilerde akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 23(2), 365-388. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.700711
  4. Asadi, I. A., & Ibrahim, R. (2018). The simple view of reading model in the transparent and deep versions of arabic orthography. Reading Psychology, 39(6), 537-552. https://doi.org/10.1080/02702711.2018.1481477
  5. Asadi, I. A., & Kasperski, R. (2024). Reading comprehension in the Arabic diglossia: The SVR between the spoken and literary varieties. Journal of Psycholinguistic Research, 53(2), 27. https://doi.org/10.1007/s10936-024-10054-z
  6. Aydın, İ., & Çelebi, A. (2025). Yaratıcı dinleme stratejilerinin 6. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerilerine etkisi. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 20, 151-170. https://doi.org/10.5281/zenodo.15018039
  7. Baştuğ, M., & Akyol, H. (2012). Akıcı okuma becerilerinin okuduğunu anlamayı yordama düzeyi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 5(4), 394-411.
  8. Beck, I. L., McKeown, M. G., & Kucan, L. (2002). Bringing words to life: Robust vocabulary instruction. Guilford.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 30, 2026

Submission Date

December 3, 2025

Acceptance Date

January 20, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 14 Number: 1

APA
Ceylan, Y., & Yıldırım, K. (2026). İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 14(1), 112-126. https://doi.org/10.16916/aded.1835049
AMA
1.Ceylan Y, Yıldırım K. İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Lisans. 2026;14(1):112-126. doi:10.16916/aded.1835049
Chicago
Ceylan, Yaser, and Kasım Yıldırım. 2026. “İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama Ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14 (1): 112-26. https://doi.org/10.16916/aded.1835049.
EndNote
Ceylan Y, Yıldırım K (January 1, 2026) İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14 1 112–126.
IEEE
[1]Y. Ceylan and K. Yıldırım, “İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler”, Lisans, vol. 14, no. 1, pp. 112–126, Jan. 2026, doi: 10.16916/aded.1835049.
ISNAD
Ceylan, Yaser - Yıldırım, Kasım. “İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama Ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14/1 (January 1, 2026): 112-126. https://doi.org/10.16916/aded.1835049.
JAMA
1.Ceylan Y, Yıldırım K. İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Lisans. 2026;14:112–126.
MLA
Ceylan, Yaser, and Kasım Yıldırım. “İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama Ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, vol. 14, no. 1, Jan. 2026, pp. 112-26, doi:10.16916/aded.1835049.
Vancouver
1.Yaser Ceylan, Kasım Yıldırım. İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Lisans. 2026 Jan. 1;14(1):112-26. doi:10.16916/aded.1835049