Research Article

İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler

Volume: 14 Number: 1 January 30, 2026
EN TR

İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler

Abstract

Bu araştırmanın amacı ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin kelime hazinesi, kelime tanıma, metin okuma akıcılığı, okuduğunu anlama ve dinlediğini anlama becerileri arasındaki ilişkileri incelemektir. Korelasyonel tarama modeli tercih edilen araştırmanın çalışma grubu, Türkiye’nin güneyinde bulunan Batman İlinin Merkez İlçesinde yer alan bir resmi ilkokulda öğrenim gören 225 üçüncü sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Çalışma grubunu oluşturan öğrencilerin %51,56’i (n=116) kız, %48,44’i ise erkektir (n=109). Bu çalışmada, öğrencilerin alıcı kelime dağarcığını ölçmek için Peabody Resimli Kelime Testi kullanılmıştır. Öte yandan anlamlı kelime okuma, anlamsız kelime okuma, metin okuma akıcılığı, dinlediğini anlama ve okuduğunu anlama becerilerinin ölçümü için Ergül vd. (2021) geliştirilen Okuma-Yazma Değerlendirme Bataryası (OYAB) kullanılmıştır. Araştırmada yer alan değişkenlerin birbiriyle güçlü anlamlı ilişkiler göstermesi ve DFA modelinde kelime tanıma ile dinlediğini anlama arasında anlamlı ilişkinin var olması Türkçede Okumanın Basit Görünümü modelinin geçerliliği hakkında önemli çıkarımlar sağlamaktadır. Böylece Türkçede de kelime tanıma ve dinlediğini anlamanın okuduğunu anlama becerisi için önemli bileşenler olduğunu görülmüştür.

Keywords

Ethical Statement

This study was conducted in accordance with research and publication ethics. All data used in the research were collected, analyzed, and reported in line with principles of scientific integrity and reliability. There is no conflict of interest associated with this study. The data obtained from participants were processed in accordance with confidentiality principles, were not shared with third parties, and were used solely for scientific purposes. No form of manipulation, falsification, or plagiarism was involved in the research process. When required, approvals from the relevant institution or ethics committee were obtained and documented in the manuscript.

Thanks

We would like to express our gratitude to Dr. Halil İbrahim Öksüz for his contributions to the analysis process of this thesis study.

References

  1. Akyol, H. (2019). Programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri (9 ed.). Pegem Akademi.
  2. Akyol, H. (2014). Türkçe ilkokuma yazma öğretimi. Pegem Akademi.
  3. Arabacı, G. (2022). Öğrenme güçlüğü olan ve olmayan öğrencilerde akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 23(2), 365-388. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.700711
  4. Asadi, I. A., & Ibrahim, R. (2018). The simple view of reading model in the transparent and deep versions of arabic orthography. Reading Psychology, 39(6), 537-552. https://doi.org/10.1080/02702711.2018.1481477
  5. Asadi, I. A., & Kasperski, R. (2024). Reading comprehension in the Arabic diglossia: The SVR between the spoken and literary varieties. Journal of Psycholinguistic Research, 53(2), 27. https://doi.org/10.1007/s10936-024-10054-z
  6. Aydın, İ., & Çelebi, A. (2025). Yaratıcı dinleme stratejilerinin 6. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerilerine etkisi. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 20, 151-170. https://doi.org/10.5281/zenodo.15018039
  7. Baştuğ, M., & Akyol, H. (2012). Akıcı okuma becerilerinin okuduğunu anlamayı yordama düzeyi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 5(4), 394-411.
  8. Beck, I. L., McKeown, M. G., & Kucan, L. (2002). Bringing words to life: Robust vocabulary instruction. Guilford.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 30, 2026

Submission Date

December 3, 2025

Acceptance Date

January 20, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 14 Number: 1

APA
Ceylan, Y., & Yıldırım, K. (2026). İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 14(1), 112-126. https://doi.org/10.16916/aded.1835049
AMA
1.Ceylan Y, Yıldırım K. İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Lisans. 2026;14(1):112-126. doi:10.16916/aded.1835049
Chicago
Ceylan, Yaser, and Kasım Yıldırım. 2026. “İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama Ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14 (1): 112-26. https://doi.org/10.16916/aded.1835049.
EndNote
Ceylan Y, Yıldırım K (January 1, 2026) İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14 1 112–126.
IEEE
[1]Y. Ceylan and K. Yıldırım, “İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler”, Lisans, vol. 14, no. 1, pp. 112–126, Jan. 2026, doi: 10.16916/aded.1835049.
ISNAD
Ceylan, Yaser - Yıldırım, Kasım. “İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama Ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14/1 (January 1, 2026): 112-126. https://doi.org/10.16916/aded.1835049.
JAMA
1.Ceylan Y, Yıldırım K. İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Lisans. 2026;14:112–126.
MLA
Ceylan, Yaser, and Kasım Yıldırım. “İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama Ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, vol. 14, no. 1, Jan. 2026, pp. 112-26, doi:10.16916/aded.1835049.
Vancouver
1.Yaser Ceylan, Kasım Yıldırım. İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Lisans. 2026 Jan. 1;14(1):112-26. doi:10.16916/aded.1835049