Araştırma Makalesi

İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler

Cilt: 14 Sayı: 1 30 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler

Öz

Bu araştırmanın amacı ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin kelime hazinesi, kelime tanıma, metin okuma akıcılığı, okuduğunu anlama ve dinlediğini anlama becerileri arasındaki ilişkileri incelemektir. Korelasyonel tarama modeli tercih edilen araştırmanın çalışma grubu, Türkiye’nin güneyinde bulunan Batman İlinin Merkez İlçesinde yer alan bir resmi ilkokulda öğrenim gören 225 üçüncü sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Çalışma grubunu oluşturan öğrencilerin %51,56’i (n=116) kız, %48,44’i ise erkektir (n=109). Bu çalışmada, öğrencilerin alıcı kelime dağarcığını ölçmek için Peabody Resimli Kelime Testi kullanılmıştır. Öte yandan anlamlı kelime okuma, anlamsız kelime okuma, metin okuma akıcılığı, dinlediğini anlama ve okuduğunu anlama becerilerinin ölçümü için Ergül vd. (2021) geliştirilen Okuma-Yazma Değerlendirme Bataryası (OYAB) kullanılmıştır. Araştırmada yer alan değişkenlerin birbiriyle güçlü anlamlı ilişkiler göstermesi ve DFA modelinde kelime tanıma ile dinlediğini anlama arasında anlamlı ilişkinin var olması Türkçede Okumanın Basit Görünümü modelinin geçerliliği hakkında önemli çıkarımlar sağlamaktadır. Böylece Türkçede de kelime tanıma ve dinlediğini anlamanın okuduğunu anlama becerisi için önemli bileşenler olduğunu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma, araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun olarak hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan tüm veriler bilimsel dürüstlük ve güvenilirlik ilkeleri çerçevesinde toplanmış, analiz edilmiş ve raporlanmıştır. Çalışmada herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır. Katılımcılardan elde edilen veriler gizlilik esaslarına göre işlenmiş, üçüncü kişilerle paylaşılmamış ve yalnızca bilimsel amaçlarla kullanılmıştır. Araştırma sürecinde hiçbir şekilde manipülasyon, tahrifat veya intihale yer verilmemiştir. Gerekli görülen durumlarda ilgili kurum veya etik kurul izinleri alınmış olup bu izinler makalede belirtilmiştir.

Teşekkür

Bu tez çalışmasının analiz sürecine katkı sağlayan Dr. Halil İbrahim Öksüz’e teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Akyol, H. (2019). Programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri (9 ed.). Pegem Akademi.
  2. Akyol, H. (2014). Türkçe ilkokuma yazma öğretimi. Pegem Akademi.
  3. Arabacı, G. (2022). Öğrenme güçlüğü olan ve olmayan öğrencilerde akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 23(2), 365-388. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.700711
  4. Asadi, I. A., & Ibrahim, R. (2018). The simple view of reading model in the transparent and deep versions of arabic orthography. Reading Psychology, 39(6), 537-552. https://doi.org/10.1080/02702711.2018.1481477
  5. Asadi, I. A., & Kasperski, R. (2024). Reading comprehension in the Arabic diglossia: The SVR between the spoken and literary varieties. Journal of Psycholinguistic Research, 53(2), 27. https://doi.org/10.1007/s10936-024-10054-z
  6. Aydın, İ., & Çelebi, A. (2025). Yaratıcı dinleme stratejilerinin 6. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerilerine etkisi. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 20, 151-170. https://doi.org/10.5281/zenodo.15018039
  7. Baştuğ, M., & Akyol, H. (2012). Akıcı okuma becerilerinin okuduğunu anlamayı yordama düzeyi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 5(4), 394-411.
  8. Beck, I. L., McKeown, M. G., & Kucan, L. (2002). Bringing words to life: Robust vocabulary instruction. Guilford.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkçe Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2025

Kabul Tarihi

20 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ceylan, Y., & Yıldırım, K. (2026). İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 14(1), 112-126. https://doi.org/10.16916/aded.1835049
AMA
1.Ceylan Y, Yıldırım K. İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Lisans. 2026;14(1):112-126. doi:10.16916/aded.1835049
Chicago
Ceylan, Yaser, ve Kasım Yıldırım. 2026. “İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14 (1): 112-26. https://doi.org/10.16916/aded.1835049.
EndNote
Ceylan Y, Yıldırım K (01 Ocak 2026) İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14 1 112–126.
IEEE
[1]Y. Ceylan ve K. Yıldırım, “İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler”, Lisans, c. 14, sy 1, ss. 112–126, Oca. 2026, doi: 10.16916/aded.1835049.
ISNAD
Ceylan, Yaser - Yıldırım, Kasım. “İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14/1 (01 Ocak 2026): 112-126. https://doi.org/10.16916/aded.1835049.
JAMA
1.Ceylan Y, Yıldırım K. İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Lisans. 2026;14:112–126.
MLA
Ceylan, Yaser, ve Kasım Yıldırım. “İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, c. 14, sy 1, Ocak 2026, ss. 112-26, doi:10.16916/aded.1835049.
Vancouver
1.Yaser Ceylan, Kasım Yıldırım. İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerin Kelime Hazinesi, Metin Okuma Akıcılığı, Kelime Tanıma, Okuduğunu Anlama ve Dinlediğini Anlama Becerileri Arasındaki İlişkiler. Lisans. 01 Ocak 2026;14(1):112-26. doi:10.16916/aded.1835049

88x31.png

Ana Dili Eğitimi Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.