Research Article

Esnek Yol Üst Yapısı Kaplamaların Üretiminde Çevresel Bir Yaklaşım: Odun Talaşının Kullanılabilirliğinin Deneysel Olarak Araştırılması

Volume: 12 Number: 25 April 30, 2025
TR EN

Esnek Yol Üst Yapısı Kaplamaların Üretiminde Çevresel Bir Yaklaşım: Odun Talaşının Kullanılabilirliğinin Deneysel Olarak Araştırılması

Öz

Son yıllarda dünya genelinde artan üretim ve tüketim miktarlarına bağlı olarak atıkların depolanması ve bertarafı önemli bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Çeşitli çevresel yaklaşımlarla bu atıkların geri dönüştürülmesi ile elde edilen farklı yan ürünlerin kullanımı teşvik edilmektedir. Bu çalışmada ağaçların işlenilmesinden elde edilen yan/atık ürün olan odun talaşının bitümlü sıcak karışım yol üst yapısı kaplama üretiminde kullanılabilirliğinin deneysel olarak araştırılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, sıcak karışımdaki agrega yerine, %5, %10 ve %15 oranlarında iri agrega, ince agrega ve mineral filler boyutlarında odun talaşı kullanılarak numuneler elde edilmiştir. Bu numuneler, TS EN 12697 standardına göre Marshall testine tabi tutularak stabilite ve akma değerleri elde edilmiştir. Karayolu Teknik Şartnamesi uyarınca elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde optimum sonucun %4.3 bitüm oranına sahip %10 filler boyutunda odun talaşı ikamesi içeren 4.3FI10 numunesinde elde edildiği görülmüştür. Buna göre kontrol numunesine oranla stabilite açısından yaklaşık %27’lik bir iyileşme sağladığı, akma değerinde ise kayda değer bir fark oluşturmadığı görülmüştür. Elde edilen sonuç filler boyutunda odun talaşının bir yan ürün olarak sıcak asfalt betonu karışımlarda kullanılabileceğini ortaya koymuş olup çalışmanın çevresel anlamda atık/yan ürün yönetimi çabalarına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Esnek yol üstyapısı , Asfalt betonu , Odun talaşı , Marshall test , Atık yönetimi

References

  1. EPA National overview: wastes and recycling. https://www.epa.gov/facts-and-figures-about-materials-waste-and-recycling/national-overview-facts-and-figures-materials (Erisim Tarihi: 02.05. 2024).
  2. Eurostat waste statistics. https://ec.europa.eu/ eurostat/statistics-explained/index.php/Waste_statistics (Erisim Tarihi 02.05.2024).
  3. Statista global waste generation - statistics & facts. https:// www.statista.com/topics/4983/waste-generation-worldwide/ (Erisim Tarihi 02.05.2024).
  4. Van L, Hamid NA, Ahmad MF, Aizat AN, Ruslan R, Muhamad PF. Factors of single use plastic reduction behavioral intention. Emerging Science Journal 2021; 5(1): 269–278. https://doi.org/10.28991/esj-2021-01275.
  5. European commission, directive 2008/98/EC of the european parliament and of the council. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2008:312:0003:01:ES:HTML. (Erisim Tarihi 07.09.2024).
  6. Rominiyi OL, Adaramola BA, Ikumapayi OM, Oginni OT, Akinola SA. Potential utilization of sawdust in energy, manufacturing and agricultural industry; Waste to wealth. World Journal of Engineering and Technology 2017; 5(3): 526–539. https://doi.org/10.4236/wjet.2017.53045.
  7. Mirski R, Dukarska D, Derkowski A, Czarnecki R, Dziurka D. By-products of sawmill industry as raw materials for manufacture of chip-sawdust boards. Journal of Building Engineering 2020;32(1). https://doi.org/10.1016/j.jobe.2020.101460.
  8. Nassef MM, Gabr AR, El-badawy SM. Laboratory evaluation of rice husk and sawdust on the performance of asphalt binders and mixtures. Mansoura Engineering Journal 2021;46.
  9. Vishnu TB, Singh KL. A study on the suitability of solid waste materials in pavement construction: A review. International Journal of Pavement Research Technology 2021;14(1): 625–637. https://doi.org/10.1007/s42947-020-0273-z.
  10. Kandhal PS. Waste materials in hot mix asphalt - an overview. New York: ASTM; 1993.
APA
Yumrutaş, H. İ., Apak, M. Y., Dongmo, S. R., & Abdırahman, I. O. (2025). Esnek Yol Üst Yapısı Kaplamaların Üretiminde Çevresel Bir Yaklaşım: Odun Talaşının Kullanılabilirliğinin Deneysel Olarak Araştırılması. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(25), 33-43. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1582412
AMA
1.Yumrutaş Hİ, Apak MY, Dongmo SR, Abdırahman IO. Esnek Yol Üst Yapısı Kaplamaların Üretiminde Çevresel Bir Yaklaşım: Odun Talaşının Kullanılabilirliğinin Deneysel Olarak Araştırılması. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;12(25):33-43. doi:10.54365/adyumbd.1582412
Chicago
Yumrutaş, Halil İbrahim, Mustafa Yurdabal Apak, Stive Ricardo Dongmo, and Isxaq Osman Abdırahman. 2025. “Esnek Yol Üst Yapısı Kaplamaların Üretiminde Çevresel Bir Yaklaşım: Odun Talaşının Kullanılabilirliğinin Deneysel Olarak Araştırılması”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 12 (25): 33-43. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1582412.
EndNote
Yumrutaş Hİ, Apak MY, Dongmo SR, Abdırahman IO (April 1, 2025) Esnek Yol Üst Yapısı Kaplamaların Üretiminde Çevresel Bir Yaklaşım: Odun Talaşının Kullanılabilirliğinin Deneysel Olarak Araştırılması. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 12 25 33–43.
IEEE
[1]H. İ. Yumrutaş, M. Y. Apak, S. R. Dongmo, and I. O. Abdırahman, “Esnek Yol Üst Yapısı Kaplamaların Üretiminde Çevresel Bir Yaklaşım: Odun Talaşının Kullanılabilirliğinin Deneysel Olarak Araştırılması”, Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 25, pp. 33–43, Apr. 2025, doi: 10.54365/adyumbd.1582412.
ISNAD
Yumrutaş, Halil İbrahim - Apak, Mustafa Yurdabal - Dongmo, Stive Ricardo - Abdırahman, Isxaq Osman. “Esnek Yol Üst Yapısı Kaplamaların Üretiminde Çevresel Bir Yaklaşım: Odun Talaşının Kullanılabilirliğinin Deneysel Olarak Araştırılması”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 12/25 (April 1, 2025): 33-43. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1582412.
JAMA
1.Yumrutaş Hİ, Apak MY, Dongmo SR, Abdırahman IO. Esnek Yol Üst Yapısı Kaplamaların Üretiminde Çevresel Bir Yaklaşım: Odun Talaşının Kullanılabilirliğinin Deneysel Olarak Araştırılması. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;12:33–43.
MLA
Yumrutaş, Halil İbrahim, et al. “Esnek Yol Üst Yapısı Kaplamaların Üretiminde Çevresel Bir Yaklaşım: Odun Talaşının Kullanılabilirliğinin Deneysel Olarak Araştırılması”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 25, Apr. 2025, pp. 33-43, doi:10.54365/adyumbd.1582412.
Vancouver
1.Halil İbrahim Yumrutaş, Mustafa Yurdabal Apak, Stive Ricardo Dongmo, Isxaq Osman Abdırahman. Esnek Yol Üst Yapısı Kaplamaların Üretiminde Çevresel Bir Yaklaşım: Odun Talaşının Kullanılabilirliğinin Deneysel Olarak Araştırılması. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025 Apr. 1;12(25):33-4. doi:10.54365/adyumbd.1582412