Research Article

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Number: 50 August 31, 2025
EN TR

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Abstract

Sağlık sistemleri, toplumdaki bireylerin sağlık ihtiyaçlarını karşılamak için sunulan hizmetlerin bir araya getirildiği yapılardır. Temel amaçları, toplum sağlığını geliştirmek, sağlık hizmetlerine erişimi sağlamak ve finansal risklere karşı koruma sağlamaktır. Ancak dünya genelinde sağlık harcamalarının arttığı gözlemlense de sağlık sistemlerine tahsis edilen kaynaklardaki artışın sınırlı kaldığı görülmektedir. Bu sınırlı artış ise sağlık sektöründeki kaynakların verimli ve etkili kullanımını zorunlu kılmaktadır. Bu noktada ise sağlık sistem performansı çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu türden çalışmalar kaynakların doğru şekilde dağıtılmasına rehberlik edebilir. Öte yandan benzer sosyodemografik özelliklere sahip ülkeler ile kıyaslandığında Türkiye’nin durumunu ortaya koymak büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle de bu çalışma kapsamında benzer gelişmişlik düzeyine ve politik hedeflere sahip OECD ülkelerinin sağlık sistemlerinin verimliliği Veri Zarflama Analizi (VZA) ile ölçülmüş ve Türkiye’nin diğer OECD ülkeleri ile etkinlik düzeyleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ise Türkiye başta olmak üzere sosyoekonomik düzeyi görece daha düşük bazı ülkelerin sağlık sistemlerinin çok daha etkin olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarının politika yapıcılar ve sektör paydaşları için kaynakların doğru kullanımına ilişkin kanıta dayalı bilgiler sunacağı düşünülmektedir.

Keywords

References

  1. Akçakanat, T., & Çarıkçı, H. (2019). Performansa dayalı ücret sistemi ve sağlık kurumlarında uygulanması. 1.Baskı, İstanbul: Hiper Yayın.
  2. Anderson, G. F., Hussey, P. ve Petrosyan, V. (2019). It’s still the prices, stupid: Why the US spends so much on health care, and a tribute to Uwe Reinhardt. Health Affairs, 38(1), 87-95. doi:10.1377/hlthaff.2018.05144
  3. Banker, R. D., Charnes, A. ve Cooper, W. W. (1984). Some models for estimating technical and scale inefficiencies in data envelopment analysis. Management Science, 30(9), 1078-1092. Erişim adresi: http://www.jstor.org/stable/2631725
  4. Bogetoft, P. ve Otto, L. (2011). Introduction to benchmarking. F. S. Hillier (Dizi Ed.), International Series in Operations Research & Management Science: Cilt 157. Benchmarking with DEA, SFA, and R. (s. 1-22) içinde. New York, NY: Springer New York. doi:10.1007/978-1-4419-7961-2
  5. Boğa, A. ve Kayahan, C. (2021). Hastanelerin teknik performans ölçümünde veri zarflama analizi ve Türkiye örneği. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(4), 944-955. doi: 10.29106/fesa.1028431
  6. Boz, C. ve Önder, E. (2017). OECD ülkelerinin sağlık sistemi performanslarının değerlendirilmesi. Sosyal Güvence, (11), 24-61. doi:10.21441/sguz.2017.54
  7. Canadian Institute for Health Information. (2012). Developing a model for measuring the efficiency of the health system in Canada. Ottawa, Ontario: Canadian Institute for Health Information. Erişim adresi: https://secure.cihi.ca/free_products/HS_Efficiency_Tech_Report_EN-web.pdf
  8. Cantor, V. J. M. ve Poh, K. L. (2017). Integrated analysis of healthcare efficiency: A systematic review. Journal of Medical Systems, 42(1), 8. doi:10.1007/s10916-017-0848-7

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social Policy (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 31, 2025

Submission Date

September 2, 2024

Acceptance Date

August 19, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 50

APA
Kovanci, M., Yol, Ş., Karaca, M. M., & Şimşir, İ. (2025). VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 50, 675-702. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1542113
AMA
1.Kovanci M, Yol Ş, Karaca MM, Şimşir İ. VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;(50):675-702. doi:10.14520/adyusbd.1542113
Chicago
Kovanci, Merve, Şeyma Yol, Meryem Mine Karaca, and İsmail Şimşir. 2025. “VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 50: 675-702. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1542113.
EndNote
Kovanci M, Yol Ş, Karaca MM, Şimşir İ (August 1, 2025) VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 50 675–702.
IEEE
[1]M. Kovanci, Ş. Yol, M. M. Karaca, and İ. Şimşir, “VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 50, pp. 675–702, Aug. 2025, doi: 10.14520/adyusbd.1542113.
ISNAD
Kovanci, Merve - Yol, Şeyma - Karaca, Meryem Mine - Şimşir, İsmail. “VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 50 (August 1, 2025): 675-702. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1542113.
JAMA
1.Kovanci M, Yol Ş, Karaca MM, Şimşir İ. VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;:675–702.
MLA
Kovanci, Merve, et al. “VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 50, Aug. 2025, pp. 675-02, doi:10.14520/adyusbd.1542113.
Vancouver
1.Merve Kovanci, Şeyma Yol, Meryem Mine Karaca, İsmail Şimşir. VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025 Aug. 1;(50):675-702. doi:10.14520/adyusbd.1542113