Araştırma Makalesi

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Sayı: 50 31 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Sağlık sistemleri, toplumdaki bireylerin sağlık ihtiyaçlarını karşılamak için sunulan hizmetlerin bir araya getirildiği yapılardır. Temel amaçları, toplum sağlığını geliştirmek, sağlık hizmetlerine erişimi sağlamak ve finansal risklere karşı koruma sağlamaktır. Ancak dünya genelinde sağlık harcamalarının arttığı gözlemlense de sağlık sistemlerine tahsis edilen kaynaklardaki artışın sınırlı kaldığı görülmektedir. Bu sınırlı artış ise sağlık sektöründeki kaynakların verimli ve etkili kullanımını zorunlu kılmaktadır. Bu noktada ise sağlık sistem performansı çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu türden çalışmalar kaynakların doğru şekilde dağıtılmasına rehberlik edebilir. Öte yandan benzer sosyodemografik özelliklere sahip ülkeler ile kıyaslandığında Türkiye’nin durumunu ortaya koymak büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle de bu çalışma kapsamında benzer gelişmişlik düzeyine ve politik hedeflere sahip OECD ülkelerinin sağlık sistemlerinin verimliliği Veri Zarflama Analizi (VZA) ile ölçülmüş ve Türkiye’nin diğer OECD ülkeleri ile etkinlik düzeyleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ise Türkiye başta olmak üzere sosyoekonomik düzeyi görece daha düşük bazı ülkelerin sağlık sistemlerinin çok daha etkin olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarının politika yapıcılar ve sektör paydaşları için kaynakların doğru kullanımına ilişkin kanıta dayalı bilgiler sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akçakanat, T., & Çarıkçı, H. (2019). Performansa dayalı ücret sistemi ve sağlık kurumlarında uygulanması. 1.Baskı, İstanbul: Hiper Yayın.
  2. Anderson, G. F., Hussey, P. ve Petrosyan, V. (2019). It’s still the prices, stupid: Why the US spends so much on health care, and a tribute to Uwe Reinhardt. Health Affairs, 38(1), 87-95. doi:10.1377/hlthaff.2018.05144
  3. Banker, R. D., Charnes, A. ve Cooper, W. W. (1984). Some models for estimating technical and scale inefficiencies in data envelopment analysis. Management Science, 30(9), 1078-1092. Erişim adresi: http://www.jstor.org/stable/2631725
  4. Bogetoft, P. ve Otto, L. (2011). Introduction to benchmarking. F. S. Hillier (Dizi Ed.), International Series in Operations Research & Management Science: Cilt 157. Benchmarking with DEA, SFA, and R. (s. 1-22) içinde. New York, NY: Springer New York. doi:10.1007/978-1-4419-7961-2
  5. Boğa, A. ve Kayahan, C. (2021). Hastanelerin teknik performans ölçümünde veri zarflama analizi ve Türkiye örneği. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(4), 944-955. doi: 10.29106/fesa.1028431
  6. Boz, C. ve Önder, E. (2017). OECD ülkelerinin sağlık sistemi performanslarının değerlendirilmesi. Sosyal Güvence, (11), 24-61. doi:10.21441/sguz.2017.54
  7. Canadian Institute for Health Information. (2012). Developing a model for measuring the efficiency of the health system in Canada. Ottawa, Ontario: Canadian Institute for Health Information. Erişim adresi: https://secure.cihi.ca/free_products/HS_Efficiency_Tech_Report_EN-web.pdf
  8. Cantor, V. J. M. ve Poh, K. L. (2017). Integrated analysis of healthcare efficiency: A systematic review. Journal of Medical Systems, 42(1), 8. doi:10.1007/s10916-017-0848-7

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Politika (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

2 Eylül 2024

Kabul Tarihi

19 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 50

Kaynak Göster

APA
Kovanci, M., Yol, Ş., Karaca, M. M., & Şimşir, İ. (2025). VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 50, 675-702. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1542113
AMA
1.Kovanci M, Yol Ş, Karaca MM, Şimşir İ. VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;(50):675-702. doi:10.14520/adyusbd.1542113
Chicago
Kovanci, Merve, Şeyma Yol, Meryem Mine Karaca, ve İsmail Şimşir. 2025. “VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 50: 675-702. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1542113.
EndNote
Kovanci M, Yol Ş, Karaca MM, Şimşir İ (01 Ağustos 2025) VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 50 675–702.
IEEE
[1]M. Kovanci, Ş. Yol, M. M. Karaca, ve İ. Şimşir, “VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 50, ss. 675–702, Ağu. 2025, doi: 10.14520/adyusbd.1542113.
ISNAD
Kovanci, Merve - Yol, Şeyma - Karaca, Meryem Mine - Şimşir, İsmail. “VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 50 (01 Ağustos 2025): 675-702. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1542113.
JAMA
1.Kovanci M, Yol Ş, Karaca MM, Şimşir İ. VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;:675–702.
MLA
Kovanci, Merve, vd. “VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 50, Ağustos 2025, ss. 675-02, doi:10.14520/adyusbd.1542113.
Vancouver
1.Merve Kovanci, Şeyma Yol, Meryem Mine Karaca, İsmail Şimşir. VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Ağustos 2025;(50):675-702. doi:10.14520/adyusbd.1542113