Research Article

EKONOMİK BÜYÜME, KADINLARIN EĞİTİMİ VE İSTİHDAMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FERTİLİTEYE YANSIMASI

Number: AİLE YILI ÖZEL SAYISI October 30, 2025
EN TR

EKONOMİK BÜYÜME, KADINLARIN EĞİTİMİ VE İSTİHDAMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FERTİLİTEYE YANSIMASI

Abstract

Kadınların eğitimi, istihdamı ve ekonomik büyüme düzeyi, doğurganlık kararlarını etkileyen başlıca yapısal faktörler arasında yer almaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de 1988–2023 dönemine ait yıllık verileri kullanarak söz konusu değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkileri analiz etmektedir. Ekonometrik analiz sürecinde, değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi Johansen yöntemiyle test edilmiş; uzun dönem katsayıları FMOLS (Fully Modified Ordinary Least Squares) ve CCR (Canonical Cointegrating Regression) tahmincileriyle elde edilmiştir. Ayrıca, nedensellik ilişkilerini belirlemek amacıyla Granger nedensellik analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, kadınların eğitim düzeyinde meydana gelen artışın doğurganlık oranı üzerinde anlamlı ve negatif bir etkisi bulunmaktadır. Bu durum, eğitimli kadınların artan fırsat maliyetleri ve kariyer hedefleri nedeniyle çocuk sahibi olma konusunda daha temkinli davrandıklarını göstermektedir. Öte yandan, ekonomik büyüme doğurganlık oranını pozitif yönde etkilemekte; refah düzeyindeki yükselme, bireylerin çocuk sahibi olma kararlarını desteklemektedir. Kadın istihdamının ise doğurganlık üzerinde anlamlı bir etkisi tespit edilmemiştir. Elde edilen sonuçlar, Türkiye bağlamında doğurganlık eğilimlerinin sosyal ve ekonomik göstergelerle güçlü bir biçimde ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Behrman, J., & Gonalons-Pons, P. (2020). Women’s employment and fertility in a global perspective (1960–2015). Demographic Research, 43, 707–744. https://doi.org/10.4054/demres.2020.43.25
  2. Bernhardt, E. (1993). Fertility and employment. European Sociological Review, 9(1), 25–42. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.esr.a036659
  3. Brinton, M., & Oh, E. (2019). Babies, work, or both? Highly educated women’s employment and fertility in East Asia. American Journal of Sociology, 125(1), 105–140. https://doi.org/10.1086/704369
  4. Cinque, A., Poggi, C., & Miluka, J. (2024). How does fertility affect female employment? Evidence from Albania. The Journal of Development Studies, 60(7), 1227–1245. https://doi.org/10.1080/00220388.2024.2322969
  5. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American Statistical Association, 74(366), 427–431.
  6. Erfani, A., & Pilon, L. (2024). Gender equality in the division of housework and fertility intentions in Canada: The moderating effect of employment and education. Journal of Family Issues, 46(3), 784–804. https://doi.org/10.1177/0192513X241299419
  7. Eryer, A. (2024). Finansal gelişme göstergeleri–yenilenebilir enerji tüketimi–ekonomik büyüme ilişkisinin tahmini: 1990–2021 dönemi Türkiye. In G. Ertürkmen (Ed.), Academic Analysis in Macroeconomics. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub570.c2325
  8. Eryer, A., & Eryer, S. (2023). Girişimcilik, inovasyon ve iktisadi büyüme arasındaki ilişki: Türkiye için ampirik bir tahmin. Uluslararası Ekonomi ve Siyaset Bilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi, 7(17), 1–8. https://doi.org/10.58202/joecopol.1186682

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Family Sociology

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 30, 2025

Submission Date

July 13, 2025

Acceptance Date

October 19, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: AİLE YILI ÖZEL SAYISI

APA
Ertürkmen, G. (2025). EKONOMİK BÜYÜME, KADINLARIN EĞİTİMİ VE İSTİHDAMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FERTİLİTEYE YANSIMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 456-480. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1741236
AMA
1.Ertürkmen G. EKONOMİK BÜYÜME, KADINLARIN EĞİTİMİ VE İSTİHDAMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FERTİLİTEYE YANSIMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;(AİLE YILI ÖZEL SAYISI):456-480. doi:10.14520/adyusbd.1741236
Chicago
Ertürkmen, Gülferah. 2025. “EKONOMİK BÜYÜME, KADINLARIN EĞİTİMİ VE İSTİHDAMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FERTİLİTEYE YANSIMASI”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. AİLE YILI ÖZEL SAYISI: 456-80. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1741236.
EndNote
Ertürkmen G (October 1, 2025) EKONOMİK BÜYÜME, KADINLARIN EĞİTİMİ VE İSTİHDAMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FERTİLİTEYE YANSIMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi AİLE YILI ÖZEL SAYISI 456–480.
IEEE
[1]G. Ertürkmen, “EKONOMİK BÜYÜME, KADINLARIN EĞİTİMİ VE İSTİHDAMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FERTİLİTEYE YANSIMASI”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, pp. 456–480, Oct. 2025, doi: 10.14520/adyusbd.1741236.
ISNAD
Ertürkmen, Gülferah. “EKONOMİK BÜYÜME, KADINLARIN EĞİTİMİ VE İSTİHDAMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FERTİLİTEYE YANSIMASI”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. AİLE YILI ÖZEL SAYISI (October 1, 2025): 456-480. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1741236.
JAMA
1.Ertürkmen G. EKONOMİK BÜYÜME, KADINLARIN EĞİTİMİ VE İSTİHDAMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FERTİLİTEYE YANSIMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;:456–480.
MLA
Ertürkmen, Gülferah. “EKONOMİK BÜYÜME, KADINLARIN EĞİTİMİ VE İSTİHDAMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FERTİLİTEYE YANSIMASI”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, Oct. 2025, pp. 456-80, doi:10.14520/adyusbd.1741236.
Vancouver
1.Gülferah Ertürkmen. EKONOMİK BÜYÜME, KADINLARIN EĞİTİMİ VE İSTİHDAMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FERTİLİTEYE YANSIMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025 Oct. 1;(AİLE YILI ÖZEL SAYISI):456-80. doi:10.14520/adyusbd.1741236