Research Article

ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ

Number: AİLE YILI ÖZEL SAYISI October 30, 2025
EN TR

ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ

Abstract

Algoritmaların gündelik kararlara yön verdiği bir çağda ebeveynlik aile içinde deneyimlenen bir süreç olmanın ötesinde sosyal medya platformlarında görünürlük kazanan, kültürel olarak kurgulanan ve duygusal olarak denetlenen bir kimlik performansına dönüşmektedir. Bu çalışma, sosyal medya platformlarında görünürlük kazanan dijital içerik üreticilerinin ve keşfet sekmesi üzerinden karşılaşılan içeriklerin annelik kimliğinin yeniden inşasında nasıl etkili olduğunu “algoritmik ebeveynlik” kavramı çerçevesinde analiz etmektedir. Nitel araştırma yöntemine dayanan çalışmada, sosyal medyada aktif içerik tüketen annelerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler tematik analizle değerlendirilmiştir. Bulgular, keşfet sekmesinde karşılaşılan viral öneriler ve gelişimsel tavsiyelerin ebeveynlik pratiklerinde normatif yönlendirme işlevi gördüğünü ortaya çıkarmıştır. Tematik analiz dijital içerik üreticilerinin bilgi sağlayıcı aktörler olmalarının yanı sıra duygusal rehberlik sunan, toplumsal normlar üreten ve annelik performansını şekillendiren kültürel aktörler olarak konumlandığını göstermektedir. Katılımcılar bu içeriklerle hem duygusal bağ kurmakta hem de kıyaslama, yetersizlik hissi ve toplumsal beklenti baskısı gibi psikososyal yükler taşımaktadır. Elde edilen veriler, dijital ebeveynliğin bireysel pratiğin ötesinde kültürel, duygusal ve algoritmik sistemlerle örülü çok katmanlı bir deneyim alanı olduğunu ortaya çıkarmaktadır.

Keywords

References

  1. Aka, L. B. (2025). “Sosyal Medya ve Instagram Anneleri.” Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, (17): 194-217.
  2. Aktan, E., & Kayış, H. H. (2018). “Sosyal Medya ve Değişim: Bloglar Aracılığıyla Anneliğin Evrimi Üzerine Netnografik Bir Analiz.” AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 9 (32): 39-54.
  3. Aktaş, G. (2019). “Günümüz Toplumlarında Anneliğin Değişen Biçimlerini Sosyal Medya Kullanıcıları Üzerinden Değerlendirmek.” Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36 (2): 253-271.
  4. Aktaş, G., & Özden, M. (2020). “Sosyo-Kültürel Değişim Sürecinde Kuşaklararasında Anneliğin Dönüşümü: Denizli İli Örneği.” Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (51): 96-120.
  5. Bora, A. (1998). Türk Modernleşme Sürecinde Annelik Kimliğinin Kurulması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  6. Braun, V., & Clarke, V. (2006). “Using thematic analysis in psychology.” Qualitative Research in Psychology, 3 (2): 77-101.
  7. Bucher, T. (2017). “The Algorithmic Imaginary: Exploring the Ordinary Affects of Facebook Algorithms.” Information, Communication & Society, 20 (1): 30- 44.
  8. Carah, N., & Angus, D. (2018). “Algorithmic Brand Culture: Participatory Labour and Branding on Social Media.” Media, Culture & Society: 1-17.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sociology of Family and Relationships

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 30, 2025

Submission Date

July 20, 2025

Acceptance Date

October 24, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: AİLE YILI ÖZEL SAYISI

APA
Akgül, T. E. (2025). ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 720-754. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1746989
AMA
1.Akgül TE. ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;(AİLE YILI ÖZEL SAYISI):720-754. doi:10.14520/adyusbd.1746989
Chicago
Akgül, Tuğçe Esin. 2025. “ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. AİLE YILI ÖZEL SAYISI: 720-54. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1746989.
EndNote
Akgül TE (October 1, 2025) ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi AİLE YILI ÖZEL SAYISI 720–754.
IEEE
[1]T. E. Akgül, “ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, pp. 720–754, Oct. 2025, doi: 10.14520/adyusbd.1746989.
ISNAD
Akgül, Tuğçe Esin. “ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. AİLE YILI ÖZEL SAYISI (October 1, 2025): 720-754. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1746989.
JAMA
1.Akgül TE. ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;:720–754.
MLA
Akgül, Tuğçe Esin. “ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, Oct. 2025, pp. 720-54, doi:10.14520/adyusbd.1746989.
Vancouver
1.Tuğçe Esin Akgül. ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025 Oct. 1;(AİLE YILI ÖZEL SAYISI):720-54. doi:10.14520/adyusbd.1746989