Araştırma Makalesi

ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ

Sayı: AİLE YILI ÖZEL SAYISI 30 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ

Öz

Algoritmaların gündelik kararlara yön verdiği bir çağda ebeveynlik aile içinde deneyimlenen bir süreç olmanın ötesinde sosyal medya platformlarında görünürlük kazanan, kültürel olarak kurgulanan ve duygusal olarak denetlenen bir kimlik performansına dönüşmektedir. Bu çalışma, sosyal medya platformlarında görünürlük kazanan dijital içerik üreticilerinin ve keşfet sekmesi üzerinden karşılaşılan içeriklerin annelik kimliğinin yeniden inşasında nasıl etkili olduğunu “algoritmik ebeveynlik” kavramı çerçevesinde analiz etmektedir. Nitel araştırma yöntemine dayanan çalışmada, sosyal medyada aktif içerik tüketen annelerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler tematik analizle değerlendirilmiştir. Bulgular, keşfet sekmesinde karşılaşılan viral öneriler ve gelişimsel tavsiyelerin ebeveynlik pratiklerinde normatif yönlendirme işlevi gördüğünü ortaya çıkarmıştır. Tematik analiz dijital içerik üreticilerinin bilgi sağlayıcı aktörler olmalarının yanı sıra duygusal rehberlik sunan, toplumsal normlar üreten ve annelik performansını şekillendiren kültürel aktörler olarak konumlandığını göstermektedir. Katılımcılar bu içeriklerle hem duygusal bağ kurmakta hem de kıyaslama, yetersizlik hissi ve toplumsal beklenti baskısı gibi psikososyal yükler taşımaktadır. Elde edilen veriler, dijital ebeveynliğin bireysel pratiğin ötesinde kültürel, duygusal ve algoritmik sistemlerle örülü çok katmanlı bir deneyim alanı olduğunu ortaya çıkarmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aka, L. B. (2025). “Sosyal Medya ve Instagram Anneleri.” Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, (17): 194-217.
  2. Aktan, E., & Kayış, H. H. (2018). “Sosyal Medya ve Değişim: Bloglar Aracılığıyla Anneliğin Evrimi Üzerine Netnografik Bir Analiz.” AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 9 (32): 39-54.
  3. Aktaş, G. (2019). “Günümüz Toplumlarında Anneliğin Değişen Biçimlerini Sosyal Medya Kullanıcıları Üzerinden Değerlendirmek.” Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36 (2): 253-271.
  4. Aktaş, G., & Özden, M. (2020). “Sosyo-Kültürel Değişim Sürecinde Kuşaklararasında Anneliğin Dönüşümü: Denizli İli Örneği.” Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (51): 96-120.
  5. Bora, A. (1998). Türk Modernleşme Sürecinde Annelik Kimliğinin Kurulması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  6. Braun, V., & Clarke, V. (2006). “Using thematic analysis in psychology.” Qualitative Research in Psychology, 3 (2): 77-101.
  7. Bucher, T. (2017). “The Algorithmic Imaginary: Exploring the Ordinary Affects of Facebook Algorithms.” Information, Communication & Society, 20 (1): 30- 44.
  8. Carah, N., & Angus, D. (2018). “Algorithmic Brand Culture: Participatory Labour and Branding on Social Media.” Media, Culture & Society: 1-17.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Aile ve İlişkiler Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

20 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

24 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: AİLE YILI ÖZEL SAYISI

Kaynak Göster

APA
Akgül, T. E. (2025). ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 720-754. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1746989
AMA
1.Akgül TE. ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;(AİLE YILI ÖZEL SAYISI):720-754. doi:10.14520/adyusbd.1746989
Chicago
Akgül, Tuğçe Esin. 2025. “ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy AİLE YILI ÖZEL SAYISI: 720-54. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1746989.
EndNote
Akgül TE (01 Ekim 2025) ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi AİLE YILI ÖZEL SAYISI 720–754.
IEEE
[1]T. E. Akgül, “ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy AİLE YILI ÖZEL SAYISI, ss. 720–754, Eki. 2025, doi: 10.14520/adyusbd.1746989.
ISNAD
Akgül, Tuğçe Esin. “ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. AİLE YILI ÖZEL SAYISI (01 Ekim 2025): 720-754. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1746989.
JAMA
1.Akgül TE. ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;:720–754.
MLA
Akgül, Tuğçe Esin. “ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy AİLE YILI ÖZEL SAYISI, Ekim 2025, ss. 720-54, doi:10.14520/adyusbd.1746989.
Vancouver
1.Tuğçe Esin Akgül. ALGORİTMİK EBEVEYNLİK: KEŞFET İÇERİKLERİ VE DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNİN ANNELİK PRATİKLERİNE ETKİSİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Ekim 2025;(AİLE YILI ÖZEL SAYISI):720-54. doi:10.14520/adyusbd.1746989