Research Article

ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ

Volume: 9 Number: 1 June 30, 2025

ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ

Abstract

Bu çalışma, Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgalinden başlayarak 11 Eylül 2001 sonrası ABD müdahalesine ve 2021’deki çekilme sürecine kadar uzanan dönemi kapsamlı biçimde analiz etmektedir. Büyük güçlerin Afganistan üzerindeki stratejik rekabeti ile bu rekabetin ülkenin siyasal, toplumsal ve güvenlik yapıları üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bonn (2001) ve Doha (2020) Anlaşmaları bağlamında barış inşası ve devlet kurma çabaları incelenmiştir. ABD’nin çekilme kararında etkili olan faktörler; etnik-kabile dengesizlikleri, yolsuzluk, yetersiz kurumsallaşma ve Afgan toplumunun sosyopolitik karmaşıklığı çerçevesinde ele alınmıştır. Ayrıca “terörle mücadele” söylemiyle başlayan müdahalenin toplumsal gerçeklikle uyumsuzluğu, dış yardımlara rağmen sağlanamayan istikrar ve kapsayıcılık sorunları tartışılmıştır. Doha Anlaşması’nın takvimi ve uygulama sorunları ile ABD’nin stratejik odağını Asya-Pasifik bölgesine kaydırması gibi hususlar da çalışmanın odak noktalarındandır.

Keywords

References

  1. Abbas, S. A., Saqib, A. & Masood, M. (2024). US Military Posture in the Asia-Pacific and its Impact on Regional Stability. BTTN Journal, 3(1), 66-87.
  2. Acar, H. & Pekcandanoğlu, M. (2020). Evaluation of Developments in Afghanistan in the Context of Foreign Policy and Security İssues. International Journal of Politics and Security, 2(3), 135-158.
  3. Afsah, E. & Guhr, A. H. (2005). Afghanistan: Building a State to Keep the Peace. Max Planck Yearbook of United Nations Law Online, 9(1), 373-456.
  4. Ahmed, Z. (2023). Pak-US Relations Post 9/11: Impact of Aid, İrritants and Regimes in Pakistan (2001-2013). Journal of Politics and International Studies, 1(1), 14–23.
  5. Imranullah, A., & Hakimuddin, M. (2024). Strategic Interests and Geopolitical Considerations: Assessing the Importance of Afghanistan for the US Post-Withdrawal.
  6. Journal of Arts, Humanities and Social Science, 1(2), 1-9.
  7. Aminullah, A. (2021). The İmpact of Physical Disability on Psychological Status Like Anxiety and Depression of Afghani People on Paktia Province Afghanistan, (Doctoral dissertation), University of Dhaka, Bangladesh.
  8. Andisha, N. A. (2022). The Collapse of State in Afghanistan: a Repeat of History?. Journal of Asian Security and International Affairs, 9(3), 369-382.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Systems in Context (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

April 30, 2025

Acceptance Date

June 2, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 1

APA
Gökbel, A., & Haya, B. (2025). ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1), 66-82. https://izlik.org/JA55ME23JG
AMA
1.Gökbel A, Haya B. ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ. the PEAJ. 2025;9(1):66-82. https://izlik.org/JA55ME23JG
Chicago
Gökbel, Ahmet, and Babur Haya. 2025. “ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ”. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9 (1): 66-82. https://izlik.org/JA55ME23JG.
EndNote
Gökbel A, Haya B (June 1, 2025) ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9 1 66–82.
IEEE
[1]A. Gökbel and B. Haya, “ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ”, the PEAJ, vol. 9, no. 1, pp. 66–82, June 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA55ME23JG
ISNAD
Gökbel, Ahmet - Haya, Babur. “ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ”. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9/1 (June 1, 2025): 66-82. https://izlik.org/JA55ME23JG.
JAMA
1.Gökbel A, Haya B. ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ. the PEAJ. 2025;9:66–82.
MLA
Gökbel, Ahmet, and Babur Haya. “ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ”. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 9, no. 1, June 2025, pp. 66-82, https://izlik.org/JA55ME23JG.
Vancouver
1.Ahmet Gökbel, Babur Haya. ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ. the PEAJ [Internet]. 2025 Jun. 1;9(1):66-82. Available from: https://izlik.org/JA55ME23JG